Βάζουν τα δυνατά τους, ώστε η φύση να βρίσκει… έκφραση μέσα από τα κρασιά τους. Άλλωστε, βασικό τους μέλημα είναι, όταν κάποιος δοκιμάζει τις οινικές τους δημιουργίες, να παίρνει μια γεύση από την περιοχή της Αφύτου, που είχε στο παρελθόν πλούσια αμπελουργική παράδοση. Τα αδέρφια Αποστόλης και Ανθή Παπαευθυμίου, ένας μηχανολόγος μηχανικός και μία βιολόγος, συνεχίζουν μέσα από το μπουτίκ οινοποιείο «Αφυταίων Γαία» την παρακαταθήκη του πατέρα τους Θεόδωρου, από τον οποίο ξεκίνησε και το οινικό ταξίδι της οικογένειας.
Με ορμητήριο τους βιολογικούς τους αμπελώνες, έκτασης 45 στρεμμάτων γύρω από την Άφυτο, που περιλαμβάνουν από Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah και Λημνιό μέχρι Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Cabernet Blanc και Μοσχάτο Αλεξανδρείας, έχουν βγάλει στην αγορά οκτώ ετικέτες -τρία λευκά, δύο ροζέ και τρία κόκκινα κρασιά- ενώ η παραγωγή τους κυμαίνεται από 12.000 έως 18.000 φιάλες ετησίως.
Μάλιστα, η πλέον πρωτοποριακή τους δημιουργία είναι το Cabernet Blanc, μια διασταύρωση Cabernet Sauvignon με Riesling και Silvaner, το οποίο ξεκίνησε ως πειραματική φύτευση και έφτασε να πρωταγωνιστεί σε διεθνείς διαγωνισμούς, που επιβράβευσαν την πολυπλοκότητά του. Το συγκεκριμένο κρασί απέσπασε το χρυσό στον διαγωνισμό Berliner Wine Trophy το 2023, όπως επίσης και στον διαγωνισμό Le Mondial de Vins Blancs Strasbourg λίγο νωρίτερα. Διακρίσεις όμως έχουν λάβει και οι υπόλοιποι οίνοι του οινοποιείου από την Άφυτο.
Στην καρδιά της οινικής φιλοσοφίας του Αποστόλη και της Ανθής βρίσκεται η ελάχιστη παρέμβαση τόσο στο αμπέλι όσο και στην οινοποίηση. Προσπαθούν να ακολουθούν τις βιοδυναμικές πρακτικές, ενώ επιδιώκουν τη διατήρηση του μικρόκοσμου του αμπελιού, τον οποίο δεν θέλουν να διαταράξουν. Το κλίμα στην περιοχή είναι ξηροθερμικό, με υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες, αλλά και δροσερές νύχτες με συνεχή ρεύματα αέρα μεταξύ Τορωναίου Κόλπου και Αιγαίου Πελάγους, που εξασφαλίζουν τον ιδανικό αερισμό των αμπελώνων.
Από τη Μαλαγουζιά που ονομάζεται «Γαλανή» –από τον παππού Γαλάνη από την πλευρά της μητέρας τους- μέχρι το Ασύρτικο που μετονομάσθηκε σε «1938» για να δηλώνει το έτος γέννησης του πατέρα τους και από τους οίνους «2 Έφηβοι» και «Γλυκύμυθος Έφηβος» με τα προφίλ των αγοριών τους, το κρασί «Εύκαλη» -έναν συνδυασμό των ονομάτων των κοριτσιών τους- αλλά και το «Ιουλία» από τη γιαγιά της οικογένειας, η παραγωγή του οινοποιείου «Αφυταίων Γαία» είναι ξεκάθαρα οικογενειακή υπόθεση. Το οικογενειακό πνεύμα άλλωστε είναι κάτι που τα δύο αδέρφια θέλουν να βγαίνει προς τα έξω. Στα σχέδιά τους είναι να ενισχύσουν το ελληνικό στοιχείο των αμπελώνων και των κρασιών τους, γι’ αυτό και δίνουν αυτή την περίοδο μεγάλη έμφαση στην τοπική ποικιλία του Λημνιού. Από πέρυσι το οινοποιείο είναι επισκέψιμο, με τους ίδιους τους ιδιοκτήτες να βρίσκονται εκεί, κατόπιν ραντεβού, για να εξηγήσουν στους επισκέπτες την πορεία από το αμπελοτόπι μέχρι το μπουκάλι.
«Το κρασί είναι μια διαδικασία δημιουργική, ποικιλόμορφη, γεμάτη εκπλήξεις, πολλές από τις οποίες ευχάριστες. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από το να βγαίνει ένα κρασί όπως το έχεις φανταστεί. Η συνεχής εναλλαγή παραστάσεων, από το αμπέλι και την οινοποίηση μέχρι τη διανομή και το μάρκετινγκ, δεν σε αφήνει να βαρεθείς. Και σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η επαφή με τη φύση Κοιτάζοντας πίσω μπορώ να πω ότι είναι ένα όμορφο ταξίδι» λέει στη Voria.gr ο Αποστόλης Παπαευθυμίου, σημειώνοντας πως με το οινοποιείο «Αφυταίων Γαία» έγινε και μια προσπάθεια αναβίωσης του αμπελουργικού παρελθόντος της περιοχής, την οποία τα τελευταία χρόνια συμμερίζονται όλο και πιο πολλοί.
Από τη Ράξα Τρικάλων στην Άφυτο Χαλκιδικής
Ο Θεόδωρος Παπαευθυμίου, καθηγητής Φυσικής, με καταγωγή από τη Ράξα Τρικάλων, όπου υπήρχε μακρά αμπελουργική παράδοση και κάθε σπίτι έφτιαχνε το δικό του κρασί και τσίπουρο, αποφάσισε με τη συνταξιοδότησή του να κάνει τη δική του οινική προσπάθεια. Έτσι, επέλεξε το χωριό της συζύγου του, την Άφυτο, και αξιοποίησε τα οικογενειακά κτήματα, ξεκινώντας το 1999 αρχικά με 7-8 στρέμματα, η παραγωγή των οποίων οινοποιούνταν σε έναν χώρο κάτω από το πατρικό σπίτι. Σταδιακά άρχισαν να προστίθενται περισσότερα στρέμματα και φυτεύσεις νέων ποικιλιών, κάθε μία από τις οποίες άφηνε το δικό της αποτύπωμα στην ταυτότητα του οινοποιείου. Το 2011 βγήκε το πρώτο κρασί και έκτοτε κάθε χρονιά είναι και μία έκπληξη, όπως λέει ο Αποστόλης Παπαευθυμίου. Τα δύο αδέρφια μπήκαν στην επιχείρηση λίγο μετά το ξεκίνημα του πατέρα τους, αγάπησαν όμως τόσο τη διαδικασία, που την έκαναν τη βασική τους δουλειά. Μάλιστα, διάβασαν πολύ και παρακολούθησαν σεμινάρια στο Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ, θέλοντας να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερα για τη μαγική αυτή διαδρομή.
«Στόχος μας είναι η, κατά το δυνατό, αποτύπωση των χαρακτηριστικών της κασσανδρινής γης και του κλίματός της σε αρμονική συνύπαρξη με τον χαρακτήρα των κρασιών που μας εκφράζουν και θέλουμε να δημιουργήσουμε» λένε τα δύο αδέρφια.