Τα επτά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη από τις αρχές του έτους και αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατοικιών, επιχειρήσεων, ορεινών τουριστικών καταλυμάτων, σχολικών μονάδων και δημοτικών υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης παρουσίασε σε αυτοδιοικητικούς και επιχειρηματικούς φορείς η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου, σε εκδήλωση που οργάνωσε το ΥΠΕΝ στη Θεσσαλονίκη.
Η κ. Σδούκου αναφέρθηκε και στα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που πρέπει να αξιοποιήσει η χώρα, στην κατεύθυνση της πράσινης οικονομίας.
Στην ομιλία της η υφυπουργός σημείωσε ότι η διαχείριση της μείωσης του ενεργειακού κόστους, του περιορισμού της κλιματικής αλλαγής και της πράσινης μετάβασης είναι δύσκολη και από την πλευρά των χρηστών και από πλευράς Πολιτείας. «Απαιτεί συλλογική δράση και μία πρωτοποριακή προσέγγιση σ’ αυτό που λέμε πράσινη και βιώσιμη οικονομία. Πρέπει να πετύχουμε σε αυτήν την προσπάθεια», τόνισε.
Η κ. Σδούκου σημείωσε πως η μετάβαση αυτή απαιτεί δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία, όταν δεν υπάρχουν, «είναι καθήκον να αξιοποιήσεις με πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο αυτά που έχεις». Η χώρα, όπως είπε, είχε την τύχη να λάβει μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης 30 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 6, δηλαδή το 20%, κατευθύνθηκαν στο ΥΠΕΝ. Από αυτά τα μισά δόθηκαν για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, πρόσθεσε, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι «έπιασαν τόπο».
Η Ελλάδα, ανέφερε η κ. Σδούκου, θα έχει από εδώ και πέρα 7,5 δισ. ευρώ να αξιοποιήσει από πηγές του ΕΣΠΑ, ενώ έχει τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών και δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το επερχόμενο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. «Είναι πολύ σημαντικό η χώρα να είναι μπροστά και όχι μόνο να συμμετέχει στον διάλογο, αλλά και να διαμορφώνει την πολιτική για το πού πρέπει να πάνε τα χρήματα αυτά». Στόχος του υπουργείου, πρόσθεσε, είναι τα κονδύλια να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία υποδομών που να φτάσουν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ώστε να υπάρξει συνέπεια και σταθερότητα στις προβλέψεις για το 2030 μέσα σε ένα περιβάλλον ενεργειακής αστάθειας.
Η υφυπουργός τόνισε πως σήμερα η χώρα έχει ραγδαίο ρυθμό ανάπτυξης εγκατεστημένης ισχύος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και ρεκόρ συμμετοχής ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή. Ανέφερε επίσης ότι για πρώτη φορά μετά το 2000 πέρσι η χώρα εξήγαγε ενέργεια.
Ειδική αναφορά έκανε η κ. Σδούκου στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», μέσω του οποίου μέσα σε πέντε χρόνια διατέθηκαν 2,1 δισ. μέσα για ενεργειακή αναβάθμιση 146.000 κατοικιών. Για την τρέχουσα περίοδο επισήμανε ότι από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας υποβλήθηκαν ήδη 1.200 αιτήσεις, αριθμός που αντιστοιχεί στο 18% όλες όσες έχουν κατατεθεί σε όλη την επικράτεια.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα εκτίναξης κόστους εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης. Όπως είπε, για θέρμανση στο κολυμβητήριο το κόστος από τις 35.000 ευρώ έφτασε στις 100.000 ευρώ, ενώ για τη ΔΕΥΑ από 400.000 ευρώ (20% του συνολικού κόστους) το 2020 έφτασε στις 700.000 (35% του κόστους), εκφράζοντας την εκτίμηση ότι με τα νέα προγράμματα το κόστος θα μειωθεί στο μισό.
Ο κ. Καϊτεζίδης σημείωσε ότι όλοι οι δήμοι έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ενεργειακή αναβάθμιση των σχολείων, που είναι πεπαλαιωμένα, επισημαίνοντας ότι στον δήμο του θα χρειαστούν παρεμβάσεις σε περισσότερα από 30 σχολεία από τα συνολικά 70, για τη θέρμανση των οποίων η δαπάνη ανέρχεται 400.000 ευρώ ετησίως. Ο ίδιος σημείωσε πως το πρόγραμμα έχει κοινωνική ευαισθησία και υπογράμμισε πως η αυτοδιοίκηση θα το στηρίξει.
Πρόταση η ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων να συνδυαστεί με προσεισμικούς ελέγχους κατέθεσε ο πρόεδρος Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ – Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας, Ηλίας Περτζινίδης, ο οποίος δεσμεύτηκε ότι το επιμελητήριο θα συμβάλει στην εκπαίδευση των μηχανικών για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση του προγράμματος.
Υπόδειγμα βιωσιμότητας χαρακτήρισε το πρόγραμμα για αλλαγή θερμοσίφωνα ο Χρήστος Κώνστας, εκτελεστικός γραμματέας Ένωσης Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ). Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι μοχλεύτηκαν χρήματα με μικρές δαπάνες νοικοκυριών, δούλεψαν πάνω από 3.100 ελληνικές επιχειρήσεις, εξοικονομήθηκαν πάνω 63 εκατ. κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, που μεταφράζεται σε 32 εκατ. κάθε χρόνο εξοικονόμηση για τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία πηγαίνουν στην ελληνική οικονομίας. Επιπλέον, μειώθηκαν κατά 360.000 οι τόνοι διοξειδίου άνθρακα, που σημαίνει πάνω από 21 εκατ. ευρώ για δικαιώματα ρύπων που εξοικονόμησε η χώρα.
Ο κ. Κώνστας σημείωσε πως αγκάθι αποτελεί ο χρόνος υλοποίησης των προγραμμάτων, που θεωρείται πολύ μικρός ο χρόνος για να επιτευχθούν 100.000 εγκαταστάσεις ηλιακών θερμοσιφώνων.
Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο γραμματέας της ΚΟ της Νέας Δημοκρατίας, Σταύρος Καλαφάτης, ο οποίος ανέφερε πως στόχος από την πρώτη στιγμή ήταν η διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της Ελλάδας και πρόσθεσε πως «προσδοκούμε το 2030 η χώρα μας να είναι πρωταγωνίστρια».
Τα επτά νέα προγράμματα
1 Πρόγραμμα Εξοικονομώ 2025
Έχει προϋπολογισμό 434 εκατ. ευρώ και αφορά στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Στο πρόγραμμα προβλέπεται εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30% ανά κατοικία.
Βασικά χαρακτηριστικά:
• Αφορά σε κτήρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα).
• Το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης ξεκινάει από 50% και μπορεί να φτάνει το 100% του κόστους επένδυσης.
• Περιλαμβάνει ξεχωριστά κίνητρα (αυξημένο ποσοστό επιχορηγήσεων και ειδικό προϋπολογισμό) για τη στήριξη:
- οικογενειών με μέλος/μέλη ΑμεΑ,
- οικογενειών με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα,
- ευάλωτων νοικοκυριών (βάσει εισοδηματικών κριτηρίων) και
- πληγέντων (σεισμόπληκτοι και πλημμυροπαθείς)
Στις επιλέξιμες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται:
• Αντικατάσταση κουφωμάτων
• Τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης
• Σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση ΑΠΕ
• Έξυπνο σύστημα διαχείρισης
• Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας
• Λοιπές Δαπάνες (Α΄ & Β΄ ΠΕΑ, μελέτες, άδειες και τεχνικός σύμβουλος)
2 Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα
Το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», ύψους 223,2 εκατ. ευρώ (44,6 εκατ. ευρώ αφορούν σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά), επιχορηγεί νοικοκυριά για την εγκατάσταση νέων, ηλιακών θερμαντήρων νερού ή/και συστημάτων αντλίας θερμότητας σύγχρονης τεχνολογίας, καθώς και την αντικατάσταση παλαιών, ενεργοβόρων ηλεκτρικών θερμαντήρων με νέους, σύγχρονης τεχνολογίας. Η αντικατάσταση δεν αποτελεί προαπαιτούμενο του προγράμματος.
Ειδικότερα επιχορηγείται:
• Αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα
• Αγορά νέου συστήματος αντλίας θερμότητας
• Εκτέλεση συμπληρωματικών εργασιών εγκατάστασης
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε οικιακούς καταναλωτές που επιθυμούν να τοποθετήσουν τον παραπάνω εξοπλισμό στην οικία τους (κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, ενοικιαζόμενη ή παραχωρούμενη).
3 Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις
Το πρόγραμμα «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις», ύψους 153,7 εκατ. ευρώ, επιχορηγεί επιχειρήσεις για την:
• εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίας) σε σχεδιαζόμενα φωτοβολταϊκά συστήματα ή
• εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης (μπαταρίας) σε υφιστάμενα, ενεργά φωτοβολταϊκά συστήματα
Και στις δύο περιπτώσεις επιδοτείται, αποκλειστικά, το σύστημα αποθήκευσης.
Το ποσοστό της ενίσχυσης είναι:
• 50% για μικρές επιχειρήσεις
• 40% για μεσαίες επιχειρήσεις
• 30% για μεγάλες επιχειρήσεις
4 Προώθηση ενεργειακής απόδοσης στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Στόχος του προγράμματος «Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στις ΔΕΥΑ», με προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ, είναι η μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας αντλιοστασίων ύδρευσης και εκπομπών CO2, τουλάχιστον κατά 20% ετησίως, μέσω παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης και βελτίωσης της λειτουργικής αποδοτικότητας στα αντλιοστάσια. Οι επιλέξιμες δράσεις διακρίνονται σε:
• Άμεσες Επεμβάσεις Ενεργειακής Αναβάθμισης σε αντλιοστάσια ύδρευσης ή/και αποχέτευσης
• Στρατηγικές Μελέτες Μακροπρόθεσμης Εξοικονόμησης Ενέργειας σε επίπεδο οργανισμού
5 Πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων
Το πρόγραμμα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων, ύψους 10 εκατ. ευρώ (1 εκατ. ευρώ αφορά σε παραδοσιακά/διατηρητέα), αποσκοπεί στην επίτευξη σωρευτικών, ενεργειακών και περιβαλλοντικών αποτελεσμάτων. Κάθε επένδυση πρέπει να επιτυγχάνει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας και μείωση εκπομπών CO2. κατά 30%.
Στις επιλέξιμες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται οι εξής: ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακού κελύφους - θέρμανση, αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, σκίαση, αντικατάσταση φωτισμού, αυτοματισμοί, εξοπλισμός αποθήκευσης ενέργειας ΑΠΕ, ψηφιοποίηση κτιρίου, πράσινες στέγες.
Το ποσοστό της ενίσχυσης των κύριων δαπανών είναι
• 50% για μικρές επιχειρήσεις
• 40% για μεσαίες επιχειρήσεις
• 30% για μεγάλες επιχειρήσεις
Με εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας σε ποσοστό 40%, η ενίσχυση προσαυξάνεται κατά 15%.
6 Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοτικών Παιδικών Σταθμών «Φοίβος»
Το πρόγραμμα «Φοίβος», ύψους 12,4 εκατ. ευρώ, αποσκοπεί στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών. Ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός είναι 75.000 ευρώ, με το ποσοστό ενίσχυσης να διαμορφώνεται σε 100%.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις συμπεριλαμβάνονται:
α) θερμομόνωση αδιαφανών στοιχείων και υγρομόνωση οροφών,
β) αντικατάσταση διαφανών στοιχείων (κουφώματα, υαλώσεις),
γ) εγκατάσταση αντλιών θερμότητας.
7 Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Νηπιαγωγείων και Δημοτικών σχολείων «Αθηνά»
Το πρόγραμμα «Αθηνά», με προϋπολογισμό 37,2 εκατ. ευρώ, αποσκοπεί στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος, κυριότητας ή χρήσης των ΟΤΑ Α' βαθμού. Δικαιούχοι είναι οι ΟΤΑ Α' βαθμού, για ιδιόκτητα ή μισθωμένα κτίρια, κατασκευής προ του 2000 που δεν έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά. Ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός είναι 300.000 ευρώ για τα δημοτικά σχολεία και 80.000 ευρώ για τα νηπιαγωγεία, με το ποσοστό ενίσχυσης να διαμορφώνεται σε 100%.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις συμπεριλαμβάνονται:
α) θερμομόνωση αδιαφανών στοιχείων και υγρομόνωση οροφών,
β) αντικατάσταση διαφανών στοιχείων (κουφώματα, υαλώσεις),
γ) εγκατάσταση αντλιών θερμότητας.