Της Σοφίας Αποστολίδου
Γυναίκα: επαγγελματίας, σύζυγος, κόρη, φίλη, μα πάνω από όλα μητέρα. Ο ρόλος της σύγχρονης γυναίκας είναι πολλαπλός και πολυεπίπεδος. Όμως η ανάγκη της να κατακτήσει την μητρότητα παραμένει διαχρονικά σταθερή. Μια σύγχρονη γυναίκα που υπηρετεί την επιστήμη της, είναι η κορυφαία κλινική εμβρυολόγος και συνιδρύτρια του Embryolab, Αλεξία Χατζηπαρασίδου. Με αφορμή την ημέρα της γυναίκας, μας υποδέχτηκε στις εγκαταστάσεις του Embryolab, σε έναν χώρο όπου η επιστήμη συναντά κάθε μέρα το θαύμα της ζωής και με τη δύναμη της γνώσης δεκάδες νέα έμβρυα δημιουργούνται, αναπτύσσονται και γίνονται τελικά μωράκια που χαρίζουν το δώρο της μητρότητας σε γυναίκες από όλο τον κόσμο. Η Αλεξία Χατζηπαρασίδου μοιράστηκε με τη Vwoman τη δική της ιστορία επιτυχίας και τον τρόπο που καταφέρνει και διαχειρίζεται τους πολλαπλούς ρόλους στους οποίους καλείται να ανταποκριθεί ως σύγχρονη γυναίκα. Τέλος, έκανε ένα δώρο σε όλες εμάς τις γυναίκες, απάντησε σε ερωτήσεις και έλυσε απορίες γύρω από τη μητρότητα, τη γονιμότητα και τη διατήρηση ωαρίων που αφορούν σε όλες μας.
Δείτε το μήνυμα της Αλεξίας Χατζηπαρασίδου για την ημέρα της γυναίκας:
Πώς πήρατε την απόφαση να ασχοληθείτε με την εμβρυολογία;
Η απόφαση αυτή είναι μέρος μίας μεγάλης διαδρομής. Αρχικά περπάτησα στο χώρο της βιολογίας, στη συνέχεια, η αναζήτηση με έφερε σε ένα νέο πεδίο που αναδυόταν τότε, αυτό της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Εκείνη την εποχή -το 1990- δεν υπήρχαν ειδικές σπουδές για την κλινική εμβρυολογία. Δεν γνωρίζαμε καν τις δυνατότητες και τις προοπτικές αυτής της επιστήμης. Παρόλα αυτά, τον δρόμο της εμβρυολογίας τον αγάπησα βαθιά πριν καν τον γνωρίσω και πριν καταλάβω γιατί με αφορά τόσο. Τελικά συνειδητοποίησα ότι τον αγαπώ γιατί μου θυμίζει καθημερινά την ανάγκη που έχει μια γυναίκα, που δεν έχει γίνει ακόμα μάνα, να αποκτήσει το δικό της παιδί, και αγωνίζεται μέχρι να τα καταφέρει, ακόμη κι αν δεν μπορεί να εξηγήσει την ανάγκη αυτή με τη λογική. Αυτό ήταν που με έφερε αρχικά στον κόσμο της εμβρυολογίας.
Είστε μια γυναίκα που έχετε κάνει σε πολλές άλλες γυναίκες το δώρο να βιώσουν το ρόλο της μητρότητας. Ο δρόμος για να φτάσετε ως εδώ και να συνδημιουργήσετε το Embryolab πόσο εύκολος ήταν, δεδομένου ότι είστε μία γυναίκα σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο;
Μπήκα στο χώρο, όχι για να χαρίσω τη μητρότητα, αλλά για να την υπηρετήσω. Αυτή ήταν η ανάγκη μου. Το ότι μέσα από αυτή τη δική μου ανάγκη κάποιοι άνθρωποι είχαν τη χαρά να φτάσουν στον προορισμό τους και να γίνουν γονείς είναι απλά μια πολύ μεγάλη τιμή για μένα. Μπορεί να είμαι μια γυναίκα που επέλεξε την εμβρυολογία, όμως οι επιλογές του κάθε ανθρώπου δεν συσχετίζονται απαραίτητα με το φύλο. Κάθε άνθρωπος και κάθε μυαλό έχει τις δικές του αναζητήσεις. Το ότι έτυχε να είμαι γυναίκα, απλά έκανε λίγο πιο πολύπλοκη αυτή την αναζήτηση, γιατί ταυτόχρονα αναζητούσα και εγώ τη δική μου μητρότητα και και τη σημαντική της θέση στη ζωή μου. Η αλήθεια είναι ότι στην επιστήμη της κλινικής εμβρυολογίας η αναλογία είναι περίπου 3 προς 1, υπέρ των γυναικών. Υπάρχουν μελέτες που εξηγούν το γιατί συμβαίνει αυτό. Είναι ευρέως γνωστό ότι οι γυναίκες λειτουργούμε σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Και ένας εμβρυολόγος να διαθέτει αυτήν τη δεξιότητα. Να μπορεί ενώ συλλέγει τα ωάρια να σκέφτεται το επόμενο βήμα της διαδικασίας. Και αυτό γιατί ο χώρος της κλινικής εμβρυολογίας έχει μετεξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε μια σύνθετη εμπειρία με υψηλό επίπεδο πολυπλοκότητας. Ένας κλινικός εμβρυολόγος οφείλει να έχει βαθιά γνώση της εμβρυολογίας, αλλά και της ενδοκρινολογίας της αναπαραγωγής, να μπορεί να ανταποκρίνεται σε εργασίες ποιοτικού ελέγχου, εργασίες διαχείρισης κινδύνου, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Ένα άλλο πολύ σημαντικό κομμάτι του έργου του κλινικού εμβρυολόγου, είναι αυτό της ανθρώπινης επαφής και της επικοινωνίας με το ζευγάρι. Ο εμβρυολόγος είναι αυτός που έχει στα χέρια του, το πολύτιμο γενετικό υλικό: το σπέρμα του άντρα, τα ωάρια της γυναίκας. Παρακολουθεί τα έμβρυά τους να εξελίσσονται και με αυτά τα δεδομένα προσδιορίζει την πιθανότητα να οδηγήσουν στο πολυπόθητο θετικό αποτέλεσμα. Γίνεται ο συνοδοιπόρος τους στην πορεία προς τη γονιμότητα.
Φαντάζομαι ότι είναι μαγικό αυτό που ζείτε καθημερινά στο Embryolab, να βλέπετε κάθε μέρα εκατοντάδες έμβρυα να δημιουργούνται, να εξελίσσονται και τελικά να γίνονται μωράκια που χαρίζουν σε ανθρώπους το δώρο να γίνουν γονείς.
Είναι μαγικό όλο αυτό το κομμάτι της επιστήμης που εξελίσσετε τόσο δυναμικά. Και ένα από τα πράγματα για τα οποία είμαι ευγνώμων είναι ότι αυτά τα 30 χρόνια που υπηρετώ την επιστήμη της εμβρυολογίας οι εξελίξεις είναι τόσο ραγδαίες. Πράγματα που παλαιότερα τα θεωρούσαμε αδύνατον να συμβούν πλέον είναι μέρος μιας κλινικής εφαρμογής και μπορούν να βοηθήσουν ακόμα περισσότερες γυναίκες να γίνουν μητέρες, αλλά και ακόμα περισσότερους άνδρες να γίνουν πατεράδες.
Η διαχείριση ρίσκου, στην οποία έχετε ειδικευτεί, πόσο συμβάλει στο θετικό αποτέλεσμα της εξωσωματικής θεραπείας των γυναικών;
Για εμένα, ως κίνδυνος ορίζεται όποια παράμετρος ή οποίο στοιχείο ή δεδομένο μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ωαρίου- σπέρματος ενός εμβρύου και άρα να επηρεάσει την πιθανότητα εγκυμοσύνης. Τόσο τα ωάρια όσο και τα έμβρυα είναι πάρα πολύ ευαίσθητα σε αυτά τα πρώτα βήματα της ζωής τους. Το περιβάλλον καλλιέργειας και όλες οι παρεμβάσεις που είναι μέρος της διαδικασίας θα πρέπει να διεξάγονται τόσο στοχευμένα ώστε να μην επηρεάσουν στο παραμικρό την πιθανότητα ενός ωαρίου ή ενός εμβρύου να οδηγήσει σε μία αποτυχημένη εγκυμοσύνη. Άρα λοιπόν πρέπει ο εμβρυολόγος να κάνει μέρος του εργασιακού του DΝΑ τη διαχείριση κινδύνου και οτιδήποτε έχει την παραμικρή επίπτωση πάνω στην ποιότητα και βιωσιμότητα των ωαρίων-εμβρύων αυτόματα να το απομακρύνει από το σύστημα.
Παράλληλα δημιουργήσατε την Embryolab Academy, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό, όπου εκπαιδεύετε επιστήμονες από όλον τον κόσμο.
Όσον αφορά στη δράση της Ακαδημίας μας, της Embryolab Academy προέκυψε από την ανάγκη να μοιραστώ τη γνώση και την εμπειρία που απέκτησα. Κάποια στιγμή γεμίζεις τόσο πολύ μέσα σου και έχεις την ανάγκη να δώσεις. Η γνώση έχει αξία μόνο όταν μοιράζεται. Αν κρατούσε ο καθένας μας τη γνώση για τον εαυτό του πώς θα εξελισσόταν ο κόσμος και η επιστήμη; Υπηρετώ την εμβρυολογία, μια επιστήμη για την οποία νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη για όλα όσα μου χάρισε, για όλα όσα έζησα και όλα όσα συνεχίζω να ζω μέσα από αυτήν. Τώρα αισθάνομαι κι εγώ ευθύνη απέναντι στην επιστήμη μου και στην εξέλιξη της, εκπαιδεύοντας νέους επιστήμονες. Στόχος είναι η βελτιστοποίηση των πρακτικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε όλο τον κόσμο. Η Ακαδημία μας έχει ταξιδέψει όλα αυτά τα χρόνια σε διάφορες γωνιές του πλανήτη και μέσα από αυτήν γνωρίσαμε πολλούς σημαντικούς ανθρώπους και συνάδελφος. Έχουμε ταξιδέψει στη Ρωσία, στο Βέλγιο, στην Αργεντινή, στη Βραζιλία και συνεχίζουμε. Διοργανώνουμε κάθε χρόνο εκπαιδευτικά σεμινάρια στα οποία έρχονται επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Στο προσεχές διάστημα, οργανώνουμε μια μεγάλη εκπαιδευτική δράση στη Βραζιλία.
Οι γυναίκες σήμερα καλούμαστε να διαχειριστούμε πολλαπλούς ρόλους. Εσείς είστε μια σύγχρονη γυναίκα, επιστήμονας, επαγγελματίας, μητέρας. Πόσο εύκολο ήταν για εσάς ως σύγχρονη γυναίκα του σήμερα να ανταποκριθείτε στην πολλαπλότητα των ρόλων της ζωής της;
Παράλληλα με εμένα και εκατομμύρια άλλες γυναίκες, αυτή την πολλαπλότητα θέλουμε να υποστηρίξουμε. Μέσα από αυτήν εξελισσόμαστε ως άνθρωποι και ανακαλύπτουμε δυνατότητες που ούτε καν πιστεύαμε ότι έχουμε. Στην αρχή ήμασταν όλες κορίτσια, κόρες. Έπειτα γίναμε κόρες που σπουδάζουν. Μετά γίναμε κόρες που εργάζονται. Στη συνέχεια γίναμε και εμείς μητέρες και πολλά άλλα. Μέσα από αυτή την εξέλιξη συλλέγουμε εμπειρίες. Δυναμώνουμε. Και μέσα από αυτή την πορεία αναδύεται ένας άνθρωπος πιο δυνατός.
Πόσο εύκολο είναι για μια σύγχρονη γυναίκα να αναμετρηθεί με το ρόλο της μητρότητας;
Εύκολο δεν είναι. Όμως τα εύκολα ποτέ δεν ήταν και ενδιαφέροντα. Όταν ένας άνθρωπος έχει μία επιθυμία και βρει τον προορισμό του, από εκεί και πέρα είναι θέμα σωστής τακτικής και θέλησης.
Κλείνοντας, το πρώτο μέρος της συζήτησής μας, ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στη γυναίκα του 2023;
Η ζωή είναι τόσο μικρή αλλά και τόσο σημαντική και είναι κρίμα να περάσει χωρίς να χωρέσει όλα μας τα όνειρα. Ας βγάλουμε το φόβο και την αγωνία από τη ζωή μας. Και ας έχουμε το μυαλό μας ανοιχτό, ώστε να βάλουμε στο τιμόνι της ζωής μας, τα όνειρά μας.
INFO:
Μάθετε περισσότερα για την Αλεξία Χατζηπαρασίδου και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ΕΔΩ