Στην Κωνσταντινούπολη, εκεί όπου οι αιώνες συνυπάρχουν με έναν σχεδόν μυσταγωγικό τρόπο, το Πάσχα των Ρωμιών δεν είναι απλώς μια γιορτή. Είναι μνήμη, ταυτότητα και επιμονή. Για την ελληνική ομογένεια της Πόλης, κάθε Μεγάλη Εβδομάδα γίνεται μια σιωπηλή υπόσχεση συνέχειας, μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν.
Σήμερα Μεγάλο Σάββατο οι Ρωμιοί βιώνουν με κατάνυξη και προσευχή το μαρτύριο του Χριστού αναμένοντας την Ανάσταση.
«Εδώ στην Πόλη οι ομογενείς είμαστε λίγοι πια, κάπου κοντά στις 2.000, αλλά τηρούμε τη θρησκευτική παράδοση και αναμένουμε την Ανάσταση με κατάνυξη και ελπίδα. Τη Μεγάλη Παρασκευή τρώμε τα πάντα αλάδωτα και σήμερα το γεύμα μας είναι λιτό και το τραπέζι στρώνεται μετά το Χριστός Ανέστη», λέει στη Voria.gr o Λάκης Βίγκας, γέννημα θρέμμα της Πόλης, επιχειρηματίας και εκπρόσωπος ξένων εταιρειών στον τομέα της φαρμακευτικής βιομηχανίας.
Στην Αγία Τριάδα, στην πλατεία Ταξίμ στο Σταυροδρόμι του Πέραν, σήμερα το πρωί ο Μητροπολίτης Σαράντα Εκκλησιών κ. Ανδρέας ευλόγησε τα βάγια και μετά τα μοίρασε στους πιστούς. «Είναι ένα έθιμο με μεγαλοπρέπεια, που το τηρούμε από χρόνια πολλά. Κρατάμε τα βάγια στο σπίτι όλο τον χρόνο γιατί είναι ευλογημένα», αναφέρει ο κ. Βίγκας.
Η Αγία Τριάδας είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της περιοχής Πέρα. Κτίστηκε επί εποχής των Σουλτάνων Αμπντούλ Αζίζ και Αμπντούλ Χαμίτ του II και εγκαινιάστηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1880. Είναι μία από τις πλέον μεγαλοπρεπείς εκκλησίες που χτίστηκαν μετά την άλωση από τους Έλληνες της Πόλης κι έχει ως χαρακτηριστικό τον γοτθικό ρυθμό και δύο καμπαναριά. Το βράδυ πλήθος πιστών θα συρρεύσουν για το Δεύτε Λάβετε Φως και το Χριστός Ανέστη.
Κι ύστερα οι Ρωμιοί θα πάνε σπίτια τους ή σε συγγενείς και φίλους για το αναστάσιμο δείπνο. «Τρώμε ελαφρά γιατί μετά από την αυστηρή νηστεία και δεδομένου ότι έχει περάσει η ώρα και κοντεύει 2 το πρωί, δεν μπορούμε να δειπνήσουμε με βαριά φαγητά. Άλλωστε το Πάσχα θα στρωθεί μεγάλο τραπέζι», περιγράφει ο κ. Βίγκας.
Στην Πόλη δεν συνηθίζεται η μαγειρίτσα, αγαπημένη σούπα για το αναστάσιμο δείπνο είναι η κοτόσουπα. Μόνο που αυτή η κοτόσουπα έχει ένα tip που την ξεχωρίζει και τη νοστιμίζει. Οι νοικοκυρές δεν την αβγοκόβουν, αλλά καίνε βούτυρο και πάπρικα στο τηγάνι και την περιχύνουν με αυτό. Λίγο πικάντικο κασέρι, σουτζούκι, λίγος παστουρμάς και κόκκινα αβγά συμπληρώνουν συμπληρώνουν το φαγητό. Τα πολίτικα τσουρέκια δεν λείπουν από το τραπέζι απόψε το βράδυ. Μοσχοβολούν φρέσκο βούτυρο, μαχλέπι και μαστίχα. Και οι περισσότεροι ολοκληρώνουν το δείπνο με ένα ποτήρι χλιαρό γάλα… για να στρώσει το στομάχι και να ετοιμαστεί για το πλούσιο γεύμα της Λαμπρής, αύριο το μεσημέρι.
Ανάσταση στο Φανάρι με τον Πατριάρχη
«Εδώ στην Πόλη η κοινότητα και η εκκλησία είναι ένα», λέει ο κ. Βίγκας και το αποδεικνύει περίτρανα ο ίδιος καθώς εδώ και 15 χρόνια εργάζεται εθελοντικά για την αποκατάσταση του Ορφανοτροφείου στην Πρίγκηπο - το μεγαλύτερο ξύλινο κτήριο στην Ευρώπη και μαζί με το Κάστρο του Λευκού Ερωδιού στην Ιαπωνία από τα μεγαλύτερα στον πλανήτη- ενώ φέρει τον τίτλο του Άρχοντα Μ. Χαρτοφύλακα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς και το οφφίκιο του Σταυροφόρου του Τάγματος του Παναγίου Τάφου.
Σήμερα το αποδεικνύει και το πλήθος των επισκεπτών που θα βρεθεί για την Aναστάσιμη Λειτουργία στο Φανάρι και στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου.
Χωρίς την επιβλητική πολυκοσμία των ελληνικών πόλεων, αλλά με μια εσωτερική ένταση που γεννά δέος, οι πιστοί θα σταθούν σιωπηλοί, κρατώντας κεριά που τρεμοσβήνουν, σαν να συνομιλούν με την ίδια την ιστορία. Και το Χριστός Ανέστη θα δώσει μια βαθιά ανάσα ζωής σε μια κοινότητα που έμαθε να αντέχει και θα γεμίσει αγαλλίαση και ελπίδα στους επισκέπτες της Πόλης.
Στον μεγαλοπρεπή ναό του Αγίου Γεωργίου έχουν γίνει λαμπρές Πατριαρχικές και Συνοδικές θείες λειτουργίες, ενθρονίσεις και κηδείες Πατριαρχών, υποδοχές αρχηγών κρατών και βασιλέων, χειροτονίες και ακολουθίες, καθώς εδώ χτυπά η καρδιά του Oικουμενικού Πατριαρχείου.
Κι έτσι για τους Έλληνες έχει μια ιδιαίτερη σημασία να γιορτάσουν εδώ την Ανάσταση και να ακούσουν το Χριστός Ανέστη από τον κ.κ. Βαρθολομαίο.
Στις εκκλησίες της Κωνσταντινούπολης δεν ρίχνουν πυροτεχνήματα και η Ανάσταση έχει πιο κατανυκτικό χαρακτήρα και είναι περισσότερο φορτισμένη συγκινησιακά. Μάλιστα στην Παναγία Κουμαριώτισσα στο Νεοχώρι του Βοσπόρου θα συναντήσει κανείς απόψε το βράδυ και κάποιους Τούρκους, κυρίως νεαρής ηλικίας, οι οποίοι κρατώντας μια λαμπάδα αναμμένη προσέρχονται στο προαύλιο και παρακολουθούν με σεβασμό τη Λειτουργία της Ανάστασης.
Η Ανάσταση στην Κωνσταντινούπολη έχει μια ιδιότυπη μελαγχολία. Δεν είναι η εξωστρέφεια των ελληνικών νησιών ούτε η πανηγυρική ένταση της επαρχίας. Είναι ένα Πάσχα εσωτερικό, σχεδόν ψιθυριστό. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σιωπή κρύβεται μια δύναμη: η δύναμη μιας κοινότητας που, παρά τις ιστορικές δοκιμασίες, συνεχίζει να υπάρχει, να προσεύχεται και να ελπίζει.
Ίσως τελικά, εκεί, στην Πόλη των αντιθέσεων, το νόημα της Ανάστασης να γίνεται πιο ουσιαστικό από ποτέ. Γιατί δεν αφορά μόνο το θείο δράμα, αλλά και την ανθρώπινη αντοχή. Και κάθε Χριστός Ανέστη που αντηχεί στους τοίχους των εκκλησιών μοιάζει να λέει πως όσο υπάρχει μνήμη και πίστη τίποτα δεν χάνεται πραγματικά.
