«Η Ελλάδα ήταν και είναι μέλος της Ε.Ε. και ως καγκελάριος και παλαιότερα συνεργαζόμουν με τους Έλληνες, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα ζούσαμε τέτοια κρίση. Προερχόμενη από την Ανατολική Γερμανία, πίστευα στην κοινωνική οικονομία, στο γερμανικό θαύμα» είπε μεταξύ άλλων η Άνγκελα Μέρκελ σε συζήτηση με τον διευθυντή της «Καθημερινής», Αλέξη Παπαχελά. Η πρώην γερμανίδα καγκελάριος βρίσκεται στην Αθήνα με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της με τίτλο «Ελευθερία», από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.
«Στην οικονομική κρίση της Ελλάδας, δεν περίμενα ότι οι Έλληνες εταίροι μου είχαν να αντιμετωπίσουν τέτοιο πρόβλημα. Και για το προσφυγικό μπορώ να πω ότι δεν περίμενα ότι θα ήταν τόσο μεγάλο το κοινό μας πρόβλημα. Τον Φεβρουάριο του 2010 ξεκαθαρίστηκε ότι το πρόβλημα ήταν όντως μεγάλο» τόνισε η Άνγκελα Μέρκελ.
«Μου είπαν ότι η Ελλάδα χρειάζεται χρήματα» είπε η Άνγκελα Μέρκελ και επικαλέστηκε τη «ρήτρα μη διάσωσης» που υπήρχε στο ευρώ, άρα «δεν μπορούσα να δώσω χρήματα».
«Ρώτησα τον Γιώργο Παπανδρέου, «εσύ τι θες;» και μου απάντησε: «Τίποτα». Στη συνεδρίαση ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν σιωπηρός, συζητούσαμε έντονα και εγώ έμοιαζα η κακιά που έλεγα ότι «δεν μπορώ να δώσω χρήματα». Ο Ρομπέι διέκοψε τη συνεδρίαση και έγραψε μερικές φράσεις, η Ελλάδα θα κάνει όσα πρέπει, θα στηρίξουμε και το ευρώ είναι το κοινό μας νόμισμα».
Η άφιξη της Ανγκελα Μέρκελ στην αίθουσα Σταύρος Νιάρχος για τη συζήτηση με τον διευθυντή της «Καθημερινής», Αλέξη Παπαχελά pic.twitter.com/JENLimULER
— Kathimerini_Web (@KathimeriniWeb) July 2, 2025
«Ήξερα ότι το ΔΝΤ είναι σκληρό και ανεξάρτητο. Η Ελλάδα είχε ήδη ζητήσει τη βοήθεια από το ΔΝΤ, πρόταση που είχε απορριφθεί. Η Ελλάδα είχε μπροστά της έναν πολύ δύσκολο δρόμο, αυτό το γνώριζα. Έχω σπουδάσει φυσική, ξέρω από αριθμούς. Ήξερα ότι δεν αρκούσαν κάποια εκατομμύρια. Έπρεπε ως καγκελάριος να έχω τη νομική βάση για να στηρίξω στη γερμανική Βουλή το πρόγραμμα. Ανησυχούσαμε και για τις τράπεζες, η κατάσταση ήταν όντως δύσκολη.
Ήξερα ότι υπήρχαν ατασθαλίες, ακόμα και από γερμανικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Δεν υπάρχουν οι Έλληνες ή οι Γερμανοί. Υπάρχουν εργατικοί και οκνηροί παντού» τόνισε η Άνγκελα Μέρκελ.
Η συνάντηση με Τσίπρα
Κατά την κ. Μέρκελ, «η πρώτη συνάντηση δεν ήταν εντυπωσιακή επειδή ήταν στις Βρυξέλλες». Μετά ακολούθησε πρόσκληση του κ. Τσίπρα στο Βερολίνο. «Ο Τσίπρας πήγε να χαιρετήσει ορισμένους διαδηλωτές που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά στην καγκελαρία. Μου έκανε εντύπωση. Έλεγα στους φωτογράφους ότι ήλπιζα να έρθει κάποια στιγμή», αφηγήθηκε.
«Του είπα, πηγαίνοντας προς το άγημα, ότι ήταν τολμηρό αυτό που έκανε και μου είπε ότι πρέπει να σκεφτόμαστε και τους οπαδούς μας, είχε δίκιο», συνέχισε η καγκελάριος, υπογραμμίζοντας πως στη συνέχεια, κατά τη συνάντησή τους, «ήρθαμε κοντά και αρχίσαμε να καταλαβαινόμαστε».
«Προερχόμασταν από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Η τέχνη της πολιτικής είναι όταν έχεις δύο διαφορετικές θέσεις, να προσπαθήσεις να αναπτύξεις μια κοινή θέση. Χρειαζόταν χρόνος. Είχα την αίσθηση ότι ο Τσίπρας δεν κοίταξε να με παραπλανήσει. Ήταν ειλικρινής και πιστεύω το ίδιο ένιωσε κι εκείνος για μένα», κατέληξε η Άνγκελα Μέρκελ.
Για το Grexit
Σε ερώτηση για το Grexit, η Άνγκελα Μέρκελ αφηγήθηκε μία ιστορία από το παρελθόν. Το ευρώ είναι ένα κοινό νόμισμα μεν, αλλά είναι κάτι παραπάνω από ένα νόμισμα.
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει διακυμάνσεις στις ισοτιμίες έλεγε ο Σόιμπλε, εγώ είπα όχι, είμαστε μία ένωση, έχουμε αναλάβει ευθύνες, δεν πρέπει να κάνουμε πισωγυρίσματα. Το 2011 έπρεπε να κάνουμε ό,τι περνάει από τα χέρια μας. Αν η Ελλάδα δεν έμενε στη ζώνη του ευρώ, θα έπρεπε οι Έλληνες πολίτες να το πουν, όχι εμείς. Ήμουν καθαρή σε αυτό, ότι δεν θέλω το Grexit. Ήξερα ότι αυτή μου η θέση θα δημιουργούσε εντάσεις ανάμεσα σε μένα και τον Σόιμπλε.
Γνωρίζοντας ότι ο Σόιμπλε ήθελε εκτός την Ελλάδα, είχα πει ελάτε μαζί μου στις Βρυξέλλες και τηλεφωνούσα κάθε 2 ώρες στον Σόιμπλε και τον ενημέρωνα».
Για το κούρεμα του χρέους
«Πολλές φορές έκανα εγώ τον “κακό αστυνομικό”, αλλά έπρεπε να επανέλθουμε σε μια εξισορρόπηση των οικονομικών στην Ελλάδα».
«Γνωρίζαμε για την κριτική και την αντιδημοφιλία που είχα στην Ελλάδα. Είχα ασχοληθεί εντατικά με την υπόθεση της Ελλάδας κι αυτό ήταν καλό γιατί αλλάξαν πολλά ζητήματα, οι δήμοι και οι κοινότητες, ή το ζήτημα το κτηματολογίου. Όλα αυτά μπορεί να μην ήταν ευχάριστα, αλλά το κράτος έπρεπε να έχει έσοδα από τους φόρους, έτσι έχουν τα πράγματα, τι να κάνουμε. Ήμουν πολύ καλά ενημερωμένη».
«Ήμουν υπέρ του κουρέματος του χρέους και ο Σόιμπλε. Ο Τρισέ και ο Σαρκοζί ήταν αντίθετοι, θεωρούσαν ότι με το κούρεμα θα χάσει ο κόσμος την εμπιστοσύνη του στο ευρώ».
Πίστευα ότι θα πρέπει να αποφορτίσουμε την Ελλάδα από το βάρος, αλλά και οι άλλοι είχαν καλά επιχειρήματα. Για αυτό και πήγαμε σε μία εθελοντική διαδικασία. Τότε ήταν παρακινδυνευμένη διαδικασία. Μου έλεγαν “είσαι τρελή” που επιμένεις για το κούρεμα».
«Έβαλα τα κλάματα»
«Ο Ομπάμα δεν γνώριζε καλά το νομικό κομμάτι, τους στόχους της ΕΚΤ. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει άλλες ευθύνες. Ο Ομπάμα δεν τα γνώριζε όλα, κάποια στιγμή έβαλα τα κλάματα, μου είχε ασκηθεί πίεση» περιέγραψε η Άνγκελα Μέρκελ.
«Ήθελε να πούμε στην ΕΚΤ να δώσει περισσότερο ρευστό. Μου έλεγαν οι σύμβουλοί μου ότι δεν μπορώ να κάνω κάτι τέτοιο, δεν θα γινόταν καν δεκτό από τα γερμανικά δικαστήρια κι αυτό το είχα πει στον Ομπάμα.
Στην G20 μου φέρθηκαν «σαν άρρωστο άλογο». Είχα συνεχώς την αίσθηση ότι ήμουν λίγο βραδύνους γιατί δεν μπορώ να αντιληφθώ τι μου λένε.
Ο Ντράγκι, ως πρόεδρος της ΕΚΤ, «δημιούργησε το Μπαζούκα» και είπε το whatever it takes. Το έκανε μόνος του».
«Είστε λαός από τον οποίο θα μπορούσαμε να μάθουμε πολλά»
Χαίρομαι που στην Ελλάδα έχετε ξεπεράσει την κρίση και προχωράτε, είπε, ωστόσο -αναφερθείσα στην αύξηση του τουρισμού- υπογράμμισε ότι υπάρχουν νέοι άνθρωποι στις πόλεις που βλέπουν τη ραγδαία άνοδο της βραχυχρόνιας μίσθωσης και σκέφτονται «με μας τι θα γίνει;» Πρέπει να ανέβουν οι μισθοί, τόνισε χαρακτηριστικά.
Ερωτηθείσα για «τι θα λέγατε στον μέσο Ελληνα σήμερα αν τον βρίσκατε στον δρόμο;», απάντησε: Συγγνώμη δεν θα ζητούσα, παρουσίασα τα κίνητρά μου. Θα έλεγα καταφέραμε πολλά, δεν μπορώ να φανταστώ την Ε.Ε. χωρίς την Ελλάδα.
Πρόσθεσε ότι «με εντυπωσίασε η αντοχή και η ανθεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας στα χρόνια της κρίσης. Αναρωτήθηκα αν οι Γερμανοί θα άντεχαν. Είστε ένας ωραίος και ισχυρός λαός από τον οποίο θα μπορούσαμε να μάθουμε πολλά».
Ο Πούτιν, ο Τραμπ και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Για τις σχέσεις της με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ανέσυρε ένα προσωπικό περιστατικό: το Κρεμλίνο, αν και γνώριζε τη φοβία της με τους σκύλους, την υποδέχθηκε με μια τεράστια πάνινη κούκλα σκύλου. «Ο Πούτιν έχει την ιδέα ότι η Ρωσία πρέπει να επηρεάζει Ουκρανία και Λευκορωσία. Όμως αυτά είναι κυρίαρχα κράτη», είπε. Τόνισε ότι οι δυτικές απόψεις τους διέφεραν ριζικά: «Για εκείνον, η πτώση της ΕΣΣΔ ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή. Για μένα, η μεγαλύτερη χαρά».
Σχολιάζοντας τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι σέβεται την ψήφο υπέρ του Τραμπ, αλλά σημείωσε: «Ο Τραμπ θέλει να κάνει ντιλ. Θέλει να τραβά την προσοχή. Το έκανε ακόμη και μαζί μου – δεν μου έδωσε το χέρι στο Οβάλ Γραφείο». Προειδοποίησε για μια «προβληματική εξέλιξη», όταν ο αντιπρόεδρος Βανς δηλώνει πως «οι ΗΠΑ είναι εταίροι μόνο αν συμφωνείτε με τη δική μας αντίληψη για την ελευθερία». Και τόνισε: «Αυτό είναι απειλή για τη δημοκρατία μας».
Για την Ουκρανία δήλωσε πως είναι υπέρ της κυριαρχίας της και ότι θεωρεί σωστό να υπάρξει κίνηση στις διαπραγματεύσεις. Στο ζήτημα της άμυνας και του ΝΑΤΟ, υπογράμμισε ότι «η αύξηση δαπανών είναι προς το συμφέρον μας». Παράλληλα, υποστήριξε την ανάγκη ενότητας στην Ευρώπη και τη στήριξη του κοινωνικού κράτους, προειδοποιώντας ωστόσο κατά της ανεξέλεγκτης δημιουργίας χρέους.
Τώρα πηγαίνω θέατρο και περπατώ στο Βερολίνο
Σε προσωπικό τόνο, μίλησε για την «τεράστια περίοδο» των 16 ετών στην καγκελαρία και για τη ζωή μετά την πολιτική: «Τώρα πηγαίνω στο θέατρο, περπατώ στο μικρό μου κτήμα στο Βερολίνο, βλέπω φίλους». Δήλωσε ευγνώμων για την αποχώρησή της και επισήμανε ότι είναι «σωστό να αναλαμβάνουν άλλοι την ευθύνη».