Ένα ασταμάτητο αιματοκύλισμα έχει ξεσπάσει μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας και ενόπλων πιστών στο ανατραπέν καθεστώς του πρώην προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ εδώ και μία βδομάδα στη δυτική παράκτια περιοχή της Συρίας. Αυτές είναι οι πιο αιματηρές ταραχές στη χώρα από τότε που η μεταβατική κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία τον Δεκέμβριο.
Σχεδόν 1.400 πολίτες έχουν χάσει τη ζωή τους στις πολυήμερες συγκρούσεις, πολλοί από τους οποίους ήταν άμαχοι και σκοτώθηκαν από τις κυβερνητικές δυνάμεις, σύμφωνα με τους ξένα ΜΜΕ, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι ο αριθμός τους μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος.
Τι ακριβώς συμβαίνει στη Συρία και ποια είναι τα έως τώρα δεδομένα;
- Οι ταραχές, που ξεκίνησαν στις 6 Μαρτίου και υποχώρησαν στρατιωτικά μέχρι τις 10 Μαρτίου, έχουν αφήσει πίσω τους περισσότερους άμαχους νεκρούς από ό,τι ένοπλους μαχητές και απειλούν την εύθραυστη μετάβαση της χώρας σε ειρήνη. Μεταξύ των μαχητών είναι πολλές και διαφορετικές ομάδες. Μέσα σε αυτό το χάος, δεν κινδυνεύει μόνο η αλαουιτική μειονότητα αλλά και η χριστιανική (ελληνορθόδοξοι και μαρωνίτες), η οποία φοβάται αντίποινα για θρησκευτικούς λόγους, ενώ οι υπό κουρδική ηγεσία Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) έχουν συνάψει μια συμφωνία-ορόσημο με την HTS, δημιουργώντας ελπίδες και ερωτήματα σχετικά με την αυτονομία τους.
- Το επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται στη Λατάκια και την Ταρτούς, παράκτιες περιοχές που κυριαρχούνται από τους αλαουίτες και αποτελούσαν πυλώνες της διακυβέρνησης της οικογένειας Άσαντ για πολλές δεκαετίες. Η βία ξέσπασε στις 6 Μαρτίου, όταν μαχητές που τάσσονται στην πλευρά του παλαιού πρόεδρου της χώρας, δηλαδή απομεινάρια του καθεστώτος Άσαντ, έστησαν ενέδρες στις κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας κοντά στο Τζαμπλέ στη Λατάκεια, οι οποίες γρήγορα εξαπλώθηκαν σε πόλεις όπως η Καρντάχα, η γενέτειρα του Άσαντ. Στις 10 Μαρτίου, η κυβέρνηση κήρυξε το τέλος της επιχείρησης, αλλά ο απολογισμός ήταν τραγικός: Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ανακοίνωσε χθες ότι 1.383 πολίτες έχουν σκοτωθεί από τις 6 Μαρτίου από τις συριακές δυνάμεις ασφαλείας και συμμαχικές πολιτοφυλακές στην δυτική παραλιακή ζώνη της Συρίας, ενώ το CNN έκανε λόγο για τουλάχιστον 779 νεκρούς άμαχους. Οι δρόμοι γέμισαν πτώματα, σπίτια πυρπολήθηκαν και οικογένειες έφυγαν άρον-άρον καθώς παντού ακούγονταν πυροβολισμοί.
- Ο Αχμέντ Χουσεΐν αλ-Σαράα γνωστός με το πολεμικό ψευδώνυμο Αλ Γκολάνι, ο οποίος είναι ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας δήλωσε πως οι μαζικές δολοφονίες μελών της μειονοτικής σέκτας του εκδιωχθέντος προέδρου Άσαντ συνιστούν μία απειλή στην αποστολή του να ενώσει τη χώρα και υποσχέθηκε να τιμωρήσει τους υπεύθυνους, μεταξύ άλλων και τους δικούς του συμμάχους εάν χρειαστεί. Βέβαια ως τώρα οι πράξεις των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας άλλα δείχνουν .
* Ο εμπόλεμος χάρτης της Συρίας, Πηγή: Al Jazeera
Γιατί τώρα;
- Οι Αλαουίτες, ήταν η μειονοτική σέκτα που ευημερούσε υπό τον Άσαντ και τώρα τα μέλη της αισθάνονται πολιορκημένα από τη σουνιτικής ηγεσίας κυβέρνηση HTS του αλ-Σαράα. Από τον Δεκέμβριο, υφίστανται απαγωγές, απώλειες θέσεων εργασίας και επιθέσεις εκδίκησης, ωθώντας κάποιους από αυτούς να πάρουν τα όπλα σε μια απέλπιδα προσπάθεια να ανακτήσουν την εξουσία. Για τους Χριστιανούς, οι οποίοι αριθμούν περίπου 579.000 (από 2,2 εκατομμύρια προπολεμικά), η βία υποδαυλίζει τους φόβους για ισλαμιστικές διώξεις. Η HTS, η οποία κάποτε συνδεόταν με την Αλ Κάιντα, έχει δεσμευτεί για ανεκτικότητα, αλλά φάνηκε πως αυτό δεν τηρείται. Ήδη ένας Ελληνορθόδοξος είναι ανάμεσα στα θύματα της αιματοχυσίας που μαίνεται στη δυτική Συρία εδώ και μία εβδομάδα. Στην Μπάνια, νεκρός έπεσε ο πατέρας του πατήρ Γρηγόριου, από πυροβολισμό στο κεφάλι. Στο Χαλέπι, οι Χριστιανοί προετοιμάζονται για ενδεχόμενες επιθέσεις, καθώς η εμπιστοσύνη τους στις υποσχέσεις της HTS είναι ισχνή.
Πώς κλιμακώθηκε η κατάσταση;
- Από τις αρχικές ενέδρες έπεσαν νεκρά δεκάδες μέλη του προσωπικού ασφαλείας, γεγονός που πυροδότησε μια κυβερνητική αντεπίθεση για την ανάκτηση του χαμένου εδάφους, η οποία ωστόσο εξελίχθηκε σε μια θρησκευτική οργή. Στην Ταρτούς, αλαουιτικά χωριά ισοπεδώθηκαν, ενώ στη Λατάκεια, άμαχοι σφαγιάστηκαν (άντρες, γυναίκες παιδιά), καθώς μαχητές υπέρ του Άσαντ κατέλαβαν για λίγο την Καρντάχα. Η σκληρή απάντηση της κυβέρνησης -περισσότερα από 300 άτομα έχασαν τη ζωή τους από επιθέσεις των δυνάμεων ασφαλείας- αποσκοπούσε στην αποτροπή περαιτέρω εξεγέρσεων, αλλά βάθυνε το ρήγμα μεταξύ των κοινοτήτων. Υπάρχουν μάλιστα υποψίες για τουρκική εμπλοκή, αν και ακόμα οι ενδείξεις παραμένουν ασαφείς.
-
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης απέρριψαν τις κατηγορίες ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της είχαν διαπράξει φρικαλεότητες. Κάτοικοι όμως της Ταρτούς δήλωσαν ότι ένοπλοι άνδρες που ανήκουν στην κυβέρνηση εισέβαλαν στις αλαουιτικές γειτονιές της πόλης. Όταν οι ήχοι των πυροβολισμών υποχώρησαν το απόγευμα του Σαββάτου, κάποιοι που τόλμησαν να βγουν από το σπίτι τους, αντίκρισαν τη φρικτή εικόνα, με αίματα σε πεζοδρόμια, λεηλατημένα καταστήματα και πτώματα κάθε λίγα μέτρα.
- Στο μεσοδιάστημα, η προεδρία της Συρίας ανακοίνωσε ότι επιτεύχθηκε συμφωνία με τον ηγέτη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), Μαζλούμ Άμπντι, προκειμένου να ενσωματωθούν όλοι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί θεσμοί της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στο συριακό κράτος. Για τα σχεδόν 3.000.000 Κούρδων της Συρίας, που είναι συγκεντρωμένοι στα βορειοανατολικά, είναι ένα εύθραυστο στοίχημα που κάθε μέρα μπορεί να σπάσει. Ωστόσο, με τους Τούρκους να εποφθαλμιούν τα εδάφη τους, η συμφωνία προσφέρει μια σανίδα σωτηρίας μέσα στο χάος.
Ίσως, η συμφωνία Κούρδων και Συριακών αρχών να είναι η εκκίνηση για μια μακρόπνοη ειρήνη στη χώρα, ίσως όμως να είναι και ένα προπέτασμα.
Πηγή κεντρικής εικόνας: Omar Albam/Associated Press