Περνάς τη δαφνοκερασιά, ανοίγεις την πόρτα, κάνεις δυο τρία βήματα στον χώρο και νιώθεις πως ο κυρ Γιάννης σε παρακολουθεί από κάπου με εκείνο το όλο νόημα βλέμμα του, έτοιμος να πει μια ακόμα ατάκα που θα γράψει ιστορία. Άλλωστε, η ΒΙΒΟΝ, η Βιβλιοθήκη Οίνου που δημιούργησε πριν από κάποιους μήνες στη Νάουσα το Ίδρυμα Μπουτάρη, η πρώτη στη χώρα, είναι γεμάτη από αυτόν, από την πορεία του, τη ζωή του, από όσα αγαπούσε, από το κρασί που αναδεικνύεται στον χώρο ως στοιχείο πολιτισμού.
Η Voria.gr βρέθηκε στη ΒΙΒΟΝ -η οποία άντλησε έμπνευση για το όνομά της από το Live On (συνεχίζω να ζω, με σαφή αναφορά στον αείμνηστο Γιάννη Μπουτάρη), που συνδυάστηκε αρμονικά με τα ρήματα διαβάζω, πίνω, ρουφάω τη ζωή- και διαπίστωσε πως, πέρα από ένα σημείο αναφοράς για την έρευνα, τη γνώση και τη διάδοση του οινικού πολιτισμού, η Βιβλιοθήκη Οίνου είναι και μια πύλη για τον οινοτουρισμό της Νάουσας, αλλά ταυτόχρονα και ένα παράθυρο εξωστρέφειας για την τοπική της κοινωνία.
Είναι χαρακτηριστικό πως σε ένα σημείο του δαπέδου υπάρχει ένας διαδραστικός χάρτης με τα 26 οινοποιεία της ζώνης Νάουσας και από ένα QR Code, το οποίο σκανάροντας ο επισκέπτης μπορεί να πάρει πληροφορίες γι’ αυτά, ενώ ακριβώς δίπλα μια οθόνη προβάλει βίντεό τους. Δεν είναι τυχαίο πως οι ντόπιοι οινοποιοί έχουν αγκαλιάσει το εγχείρημα, αντιλαμβανόμενοι πως δεν πρόκειται για κάτι που αφορά μόνο την «Κτήμα Κυρ-Γιάννη», αλλά τη διάδοση της πληροφορίας γύρω από το κρασί στην περιοχή. Μάλιστα, ο Σύνδεσμος Οινοποιών Αμπελουργών Νάουσας στηρίζει και συμμετέχει στις εκδηλώσεις που διοργανώνονται εκεί, ενώ και μεμονωμένα μέλη του δίνουν συχνά το «παρών». «Πρόκειται για το μοναδικό σημείο στη Νάουσα όπου είναι όλα τα οινοποιεία της περιοχής μαζεμένα» λέει στη Voria.gr ο αντιπρόεδρος της «Κτήμα Κυρ-Γιάννη» και γραμματέας του Ιδρύματος Μπουτάρη, Μιχάλης Μπουτάρης.
Στους λίγους μήνες που λειτουργεί η ΒΙΒΟΝ έχουν διοργανωθεί περί τις 15 εκδηλώσεις, πολλές εκ των οποίων φέρνουν την τοπική κοινωνία σε επαφή με νέα ερεθίσματα, θεματικές και θεάματα. Μάλιστα, υπάρχει και μια συνεργασία με το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ώστε η βιβλιοθήκη να είναι ένα από τα σημεία των περιφερειακών του προβολών. «Με τα ντοκιμαντέρ που διαθέτει ψηφιακά το Φεστιβάλ, θα μπορούμε να οργανώνουμε προβολές» λέει η διευθύντρια του Ιδρύματος Μπουτάρη, Ελένη Σωτηρίου. Επίσης, η ΒΙΒΟΝ έχει συνδεθεί με τη βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής που έχει δωρεάν πρόσβαση σε χιλιάδες βάσεις δεδομένων.
«Τόσο η τοπική κοινωνία όσο και οι οινοποιοί της περιοχής αντιμετωπίζουν τη ΒΙΒΟΝ ως έναν χώρο πολιτισμού. Θέλουμε όμως να ενεργοποιήσουμε και το ενδιαφέρον του κόσμου να προσεγγίσει τη βιβλιοθήκη και ως εφαλτήριο γνώσης. Μάλιστα, έχουμε επαφές με τη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, με το Διεθνές Πανεπιστήμιο και με σχολές οινολογίας από όλη την Ελλάδα, ώστε να αξιοποιηθούν τα βιβλία ως πηγή για μια διπλωματική, για παράδειγμα» εξηγεί ο Μιχάλης Μπουτάρης, ενώ η Ελένη Σωτηρίου τονίζει πως σχεδιάζονται δράσεις ώστε να ενεργοποιηθεί και η τοπική κοινωνία και να αξιοποιεί τον χώρο ως αυτό που είναι, δηλαδή ως μια βιβλιοθήκη.
Παντρεύοντας αναλογική και ψηφιακή πραγματικότητα
Τα σχέδια της ΒΙΒΟΝ είναι πολλά και φιλοδοξούν να παντρέψουν το βιβλίο με τις νέες τεχνολογίες και τη βιωματική εμπειρία με αιχμή πάντα το κρασί. Για παράδειγμα στις δύο δεξαμενές που υπάρχουν στον χώρο και για την ώρα φιλοξενούν μέρος της συλλογής κιτς του Γιάννη Μπουτάρη, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας αισθητηριακός σταθμός με τα αρώματα του ξινόμαυρου, του ασύρτικου, αλλά και να στηθεί μια Virtual Reality εμπειρία γύρω από τα σφραγίσματα στα χερούλια των αρχαίων αμφορέων, τον τρόπο δηλαδή των αρχαίων προγόνων μας να δηλώσουν την ονομασία προέλευσης ενός οίνου. Παράλληλα, θα υπάρχει κι ένα επιτραπέζιο παιχνίδι που θα μπορούν να το παίξουν όλοι, όλα τα…παιδιά, ανεξαρτήτως ηλικίας, με αιχμή τα αρώματα του οίνου. Κι όλα αυτά στο πλαίσιο μιας συνεχούς προσπάθειας σύνδεσης του αναλογικού και της τεχνολογίας, του οίνου και του πολιτισμού.
Όσο για τη συλλογή κιτς του Γιάννη Μπουτάρη που πρωταγωνιστεί στον χώρο της ΒΙΒΟΝ θα ψηφιοποιηθεί τρισδιάστατα, ώστε τα υλικά αντικείμενα να καταλήξουν στα χέρια των φίλων της βιβλιοθήκης. «Θα γίνει μια άυλη συλλογή, η οποία θα αποτελέσει κάπως και τον συνδετικό κρίκο των φίλων της ΒΙΒΟΝ. Κάποιος που έρχεται εδώ θα μπορεί να παίρνει ένα αντικείμενο, εφόσον έχει ψηφιοποιηθεί, να ψαχουλεύει μέσα στα καλάθια, να βρίσκει κάτι που του αρέσει και να το παίρνει ως ενθύμιο».
Στα πλάνα είναι και η ψηφιοποίηση των αρχείων του Γιάννη Μπουτάρη, της οικογένειας Μπουτάρη, καθώς και της Σταυρούλας Κουράκου που βρίσκονται στη ΒΙΒΟΝ, η οποία εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει περί τον Οκτώβριο, με απώτερο στόχο να συμπεριληφθούν και άλλα οινικά αρχεία. Στόχος είναι και η αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων για την υλοποίηση και εκπαιδευτικών δράσεων, καθώς για την οικογένεια Μπουτάρη το κρασί δεν είναι απλά ένα αλκοολούχο ποτό, αλλά ένας τρόπος ζωής. «Όπου και να γυρίσω στον χώρο αισθάνομαι τον πατέρα μου. Όλα εδώ μέσα τον θυμίζουν» λέει ο Μιχάλης Μπουτάρης, ενώ η Ελένη Σωτηρίου σημειώνει χαρακτηριστικά πως, αν ο Γιάννης Μπουτάρης βρισκόταν στη ΒΙΒΟΝ θα ανακάτευε τα βιβλία, θα τα πείραζε, θα κυκλοφορούσε στον χώρο με διάθεση αλλαγής, καθώς ήταν ένα αεικίνητο πνεύμα που ποτέ δεν ησύχαζε.
Η Βιβλιοθήκη Οίνου στεγάζεται στο διατηρητέο κτίριο της οδού Χατζημαλούση 17, στο κέντρο της Νάουσας, ένα ιστορικό τοπόσημο του 1908, όπου βρίσκονταν η πρώτη κατοικία και το πρώτο οινοποιείο της οικογένειας Μπουτάρη έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Το εγχείρημα υλοποιήθηκε από το Ίδρυμα Μπουτάρη σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας και την ΑΜΚΕ Future Library. Μάλιστα, η ΒΙΒΟΝ εντάσσεται στο δίκτυο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Βέροιας και είναι η πρώτη θεματική βιβλιοθήκη της χώρας. Αριθμεί περί τους 2.000 τίτλους βιβλίων και στόχος είναι κάθε πέντε χρόνια η συλλογή να ανανεώνεται και με καινούριους. Επιμελητής των βιβλίων δε και πρώτο μέλος μιας ομάδας εθελοντών ειδημόνων-πρεσβευτών της ΒΙΒΟΝ είναι ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW, ο πρώτος Master of Wine της Ελλάδας και πρόεδρος του W.S.P.C., που συμμετέχει επίσης στο εγχείρημα. «Θέλω τα επόμενα χρόνια να είναι αυτάρκης η ΒΙΒΟΝ, να πετύχουμε το στοίχημα της βιωσιμότητας, για να κάνουμε όλα όσα σχεδιάζουμε και είναι πολλά» λέει ο Μιχάλης Μπουτάρης.
