Εντείνονται οι κλυδωνισμοί στις διεθνείς αγορές με φόντο την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διανύει τη δέκατη ημέρα του, στη «σκιά» της επιλογής του υιου Χαμενεΐ στην ηγεσία του Ιράν. Τα κυριότερα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια άνοιξαν με βουτιά άνω του 2%, ενώ το Χρηματιστήριο Αθηνών άνοιξε με πτώση άνω του 3%, διευρύνοντας τη διόρθωση της περασμένης εβδομάδας. Για πρώτη φορά από το 2022 η τιμή του Μπρεντ ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι, έχοντας αγγίξει νωρίτερα σήμερα ακόμη και τα 120 δολάρια.
Διαβάστε - Νομισματική αναταραχή: Υποχωρεί το ευρώ κάτω από τα 1,16 δολάρια εν μέσω γεωπολιτικού πανικού
Στα χρηματιστήρια, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 κάνει βουτιά 2,034% στις 586,5 μονάδες, ο DAX της Γερμανίας υποχωρεί κατά 2,47% στις 23.006,2 μονάδες, ο βρετανικός δείκτης FTSE 100 καταγράφει πτώση 1,58% στις 10.120 μονάδες, ενώ και ο CAC 40 της Γαλλίας βυθίζεται 2,38% στις 7.803,5 μονάδες και ο ιταλικός FTSE MIB χάνει 2,42% στις 43.099 μονάδες.
Το πετρέλαιο Brent υποχωρεί κατά 15,09% στα 106,7 δολάρια το βαρέλι, αφότου οι τιμές του αυξήθηκαν κατά 28% την περασμένη εβδομάδα. Νωρίτερα, μάλιστα, έφτασε να σημειώνει άλμα 29% στα 119,50 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate ενισχύεται κατά 12,49% στα 102,3 δολάρια το βαρέλι.
Δείτε εδώ - Φωτιά και στην τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου - Άλμα σχεδόν 30%
Τα χρηματιστήρια της Ασίας έκλεισαν με μεγάλες απώλειες, στη χειρότερη ημέρα τους από τον Απρίλιο, καθώς οι μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο άρχισαν να περιορίζουν την παραγωγή το Σαββατοκύριακο και η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ ουσιαστικά σταμάτησε.
Η πτώση των αγορών μετριάστηκε λίγο μετά από δημοσίευμα των Financial Times ότι οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G7 θα συζητήσουν μια πιθανή απελευθέρωση πετρελαίου από τα αποθέματα που συντονίζονται από την Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας.
Δείτε ακόμη:
- Σοκ και δέος: Εκτοξεύτηκαν οι τιμές στο πετρέλαιο, άγγιξε τα 120 δολάρια το Brent
- Στο τραπέζι τα ενεργειακά μέτρα στήριξης εφόσον ενταθεί η κρίση από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή
Οι εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής δείχνουν ότι και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για μια δυνητικά μακρά σύγκρουση, σημειώνει το Bloomberg. Το Ιράν όρισε τον γιο του εκλιπόντος Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ως τον νέο ανώτατο ηγέτη του. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε την Κυριακή στο Truth Social ότι η αύξηση των «βραχυπρόθεσμων τιμών του πετρελαίου» είναι ένα «πολύ μικρό τίμημα» για την εξάλειψη της πυρηνικής απειλής του Ιράν. «Μόνο οι ανόητοι θα σκεφτόντουσαν διαφορετικά!», πρόσθεσε.
Sell off στο Χρηματιστήριο Αθηνών
Σε κλοιό ισχυρών πιέσεων άνοιξε η εγχώρια αγορά, αλλά εν συνεχεία οι απώλειες μετριάστηκαν στα επίπεδα των ευρωαγορών. O Γενικός Δείκτης Τιμών, στις 11:00, διαμορφώνεται στις 2.071,55 μονάδες σημειώνοντας απώλειες 2,41% με την αξία των συναλλαγών στα 52,95 εκατ. ευρώ.
Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημειώνει απώλειες σε ποσοστό 2,52%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχωρεί σε ποσοστό 3,04%. Ο τραπεζικός δείκτης διολισθαίνει 3,3%. Τη μεγαλύτερη πτώση καταγράφουν οι μετοχές της Elvalhalcor, της Viohalco, της Eurobank, της Optima Bank και της Κύπρου. Αντιθέτως, άνοδο σημειώνουν μόνο οι μετοχές των ΕΛΠΕ και Motor Oil.
Να σημειωθεί ότι στο ξεκίνημα της συνεδρίασης ο Δείκτης βρέθηκε να υποχωρεί μέχρι τις 2036,77 μονάδες (-4,04%), ενώ ακολούθησε σχετική αντίδραση που τον έφερε υψηλότερα των 2065 μονάδων.
Και το φυσικό αέριο στα ύψη
Κατά 30% αυξήθηκε η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου σήμερα, μετά την κατακόρυφη άνοδο των τιμών του πετρελαίου στη «σκιά» του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Λίγο μετά το άνοιγμα των συναλλαγών, το ολλανδικό συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης TTF, που θεωρείται η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς, σημείωσε άνοδο άνω του 23,63% στα 66 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αφού άνοιξε με άλμα περίπου 30%.
Παραμένει ωστόσο ακόμη πολύ κάτω από τα επίπεδα που καταγράφηκαν το 2022, στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, όταν είχε ξεπεράσει τα 300 ευρώ.
Σεισμός στα ομόλογα: Το πετρέλαιο πυροδοτεί φόβους για στασιμοπληθωρισμό και sell-off
Ένα νέο κύμα αναταράξεων διαπερνά τις διεθνείς αγορές ομολόγων, καθώς το σοκ στις τιμές του πετρελαίου αναγκάζει τους επενδυτές να επαναξιολογήσουν τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τη νομισματική πολιτική.
Στις ασιατικές συναλλαγές της Δευτέρας, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων εκτινάχθηκαν, με το 10ετές να καταγράφει άνοδο άνω των επτά μονάδων βάσης – τη μεγαλύτερη κίνηση από τον Ιανουάριο. Η πίεση μεταδόθηκε γρήγορα και σε άλλες αγορές κρατικού χρέους παγκοσμίως.
Να σημειωθεί ότι οι αποδόσεις κινούνται αντίστροφα από τις τιμές των ομολόγων. Όταν οι επενδυτές πουλούν μαζικά τίτλους, οι τιμές πέφτουν και οι αποδόσεις ανεβαίνουν – ένα φαινόμενο που αυτή τη φορά συνδέεται άμεσα με το ενεργειακό σοκ που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Πίεση σε ομόλογα σε όλο τον κόσμο
Η αναταραχή δεν περιορίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Αυστραλία, η απόδοση του τριετούς κρατικού ομολόγου –που θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητο στις προσδοκίες για τα επιτόκια– σκαρφάλωσε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011.
Στην Ευρώπη, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τα γερμανικά κρατικά ομόλογα υποχώρησαν σε επίπεδα που προσεγγίζουν χαμηλά 15 ετών, ενώ πιέσεις καταγράφηκαν και σε άλλες αγορές της ευρωζώνης.
Παράλληλα, οι αγορές ομολόγων στην Ασία δέχθηκαν έντονες πιέσεις. Οι αποδόσεις αυξήθηκαν σημαντικά σε Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και Νότια Κορέα, ενώ ισχυρή άνοδο κατέγραψαν και τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα.
Ακόμη και η αγορά κρατικού χρέους της Κίνας –που είχε αρχικά δείξει ανθεκτικότητα μετά το ξέσπασμα του πολέμου– άρχισε να υποχωρεί, με τα συμβόλαια για 30ετή ομόλογα να σημειώνουν τη μεγαλύτερη πτώση του έτους.
Πετρέλαιο, πληθωρισμός και φόβοι στασιμοπληθωρισμού
Το sell-off στην αγορά ομολόγων αντανακλά κυρίως τον φόβο ότι το ενεργειακό σοκ θα επαναφέρει ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί σχεδόν κατά 80% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, πλησιάζοντας τα 120 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι μεταφορές από τη Μέση Ανατολή έχουν διαταραχθεί λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι επενδυτές φοβούνται ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να διατηρήσουν υψηλά επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προκειμένου να περιορίσουν τον πληθωρισμό, ακόμη κι αν η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Το αποτέλεσμα είναι η επιστροφή ενός σεναρίου που οι αγορές πίστευαν ότι είχε απομακρυνθεί: του στασιμοπληθωρισμού.
Ανατροπή των προσδοκιών για τα επιτόκια
Η αλλαγή κλίματος είναι ήδη εμφανής στις αγορές χρήματος. Οι επενδυτές μειώνουν τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης, οι αγορές προεξοφλούσαν ότι η πρώτη μείωση επιτοκίων θα μπορούσε να έρθει τον Ιούλιο.
Πλέον, οι εκτιμήσεις μετατίθενται προς τον Σεπτέμβριο, ενώ ορισμένοι επενδυτές στοιχηματίζουν ακόμη και στο ενδεχόμενο να μην υπάρξει καμία μείωση επιτοκίων μέσα στο 2026.
Το ενεργειακό σοκ, όπως σημειώνουν αναλυτές, αμφισβητεί πολλές από τις βασικές επενδυτικές στρατηγικές της χρονιάς.
Ο ρόλος του πετρελαίου στην παγκόσμια οικονομία
Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το πετρέλαιο παραμένει ο πιο κρίσιμος παράγοντας για τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να έχει σημαντικές μακροοικονομικές συνέπειες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ, αύξηση των τιμών ενέργειας κατά 10% που διατηρείται για έναν χρόνο μπορεί να προσθέσει περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στον παγκόσμιο πληθωρισμό και να μειώσει την ανάπτυξη έως και κατά 0,2 μονάδες.
Αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αρχίζει να καταστρέφεται όταν οι τιμές πλησιάζουν τα 133 δολάρια το βαρέλι – ένα επίπεδο που δεν φαίνεται πλέον τόσο μακρινό όσο πριν από λίγες εβδομάδες.
Μια αγορά σε κατάσταση νευρικότητας
Η ένταση στις αγορές ομολόγων αντανακλά την ευρύτερη αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.
Οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν πόσο θα διαρκέσει το ενεργειακό σοκ και αν η διαταραχή στις μεταφορές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα εξελιχθεί σε μια παρατεταμένη κρίση προσφοράς.
Αν το πετρέλαιο παραμείνει για μεγάλο διάστημα κοντά στα 120 δολάρια ή κινηθεί ακόμη υψηλότερα, η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο πληθωρισμού, υψηλών επιτοκίων και επιβράδυνσης της ανάπτυξης – έναν συνδυασμό που οι αγορές γνωρίζουν καλά από τις πιο δύσκολες περιόδους της οικονομικής ιστορίας.
Τραμπ για άλμα στο πετρέλαιο: «Μικρό τίμημα» για τις ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχολίασε την άνοδο των τιμών του πετρελαίου με ανάρτησή του αργά το βράδυ της Κυριακής στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, αναφέροντας ότι οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις αποτελούν «πολύ μικρό τίμημα για τις ΗΠΑ, τον κόσμο και την ειρήνη».
Πρόσθεσε ότι οι τιμές θα μειωθούν γρήγορα «όταν ολοκληρωθεί η εξουδετέρωση της ιρανικής πυρηνικής απειλής».
Ιράν: «Το πετρέλαιο θα φτάσει τα 200 δολ., αν συνεχιστεί ο πόλεμος»
Το πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 200 δολ. ανά βαρέλι αν ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Ισραηλινός σύμμαχός του συνεχίσουν τον πόλεμό τους, προειδοποίησε το Ιράν. «Αν μπορείτε να ανεχθείτε τιμή πετρελαίου άνω των 200 δολαρίων το βαρέλι, συνεχίστε έτσι», δήλωσε εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης.
Η τιμή του βαρελιού εκτινάχθηκε και για λίγο και πλησίασε τα 120 δολ. σήμερα, καταγράφοντας ιστορική άνοδο.
Η G7 εξετάζει απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 θα πραγματοποιήσουν έκτακτη σύσκεψη σήμερα για να συζητήσουν πιθανή κοινή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, με στόχο την αντιμετώπιση της εκτόξευσης των τιμών.
Σημειώνεται ότι η τιμή αναφοράς του αργού πετρελαίου ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, αν και υποχώρησε ελαφρώς.
Τα στρατηγικά αποθέματα συντονίζονται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), με 32 χώρες-μέλη να διαθέτουν αποθέματα ως μέρος ενός συλλογικού συστήματος έκτακτης ανάγκης για κρίσεις τιμών πετρελαίου.
Μέχρι στιγμής, τρεις χώρες της G7, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν εκφράσει τη στήριξή τους σε πιθανή κοινή απελευθέρωση, σύμφωνα με πηγές εξοικειωμένες με τις συνομιλίες, αναφέρουν οι FT.
