*του Δρ. Ιωακειμίδη Παναγιώτη
Τα Θεματικά Μουσεία παρουσιάζουν συλλογές με ένα συγκεκριμένο «θέμα» εξειδικευμένου ενδιαφέροντος. Η παρουσίαση των συλλογών γίνεται με τρόπο πρωτότυπο και ευχάριστο. Ορισμένα από τα μοναδικά θεματικά μουσεία που υπάρχουν στην Ελλάδα, εργάζονται εδώ και πολλά χρόνια μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικής ευθύνης, επιδιώκοντας να προσεγγίσουν ευρύτερο κοινό, να εμπλέκουν τους πολίτες στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και, πάνω απ’ όλα, να εξετάζουν τις κοινωνικές επιπτώσεις από αυτά. Τα θεματικά μουσεία μπορούν να εμπνεύσουν, να εκπαιδεύσουν, να ενημερώσουν, να προωθήσουν τη δημιουργικότητα, να διευρύνουν τους ορίζοντες και να εκθέσουν τους ανθρώπους σε νέους τρόπους θέασης του κόσμου, οι οποίοι έχουν σημασία για τη συμβολή του μουσείου στην κοινωνική ένταξη.
Έχουν επίσης τη δυνατότητα να ενισχύσουν την αυτοεκτίμηση των ατόμων για να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στη ζωή τους, να δημιουργήσουν πρότυπα και να αντιμετωπίσουν τη μισαλλοδοξία. Τα θεματικά μουσεία σήμερα καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα σύνολο κοινωνικοοικονομικών, πολιτικών, υγειονομικών και ενεργειακών προκλήσεων. Τα εργαλεία του marketing αναλαμβάνουν να βοηθήσουν τα θεματικά μουσεία στο να ορίσουν την αποστολή τους και να πετύχουν το σκοπό τους. Παρακάτω παρουσιάζονται 10 σύγχρονα marketing tips που θα βοηθήσουν τον σκοπό των θεματικών μουσείων:
1. Υβριδικό μοντέλο αγορών που να συνδυάζει το φυσικό με το e-shop πωλητήριο. Καλό User Experience με πλήθος προϊόντων στην περίπτωση ηλεκτρονικού καταστήματος, εύκολη πλοήγηση και αναζήτηση.
2. Εξατομικευμένες εμπειρίες. Η εξατομίκευση απαιτεί πολύ περιεχόμενο, το οποίο οι επισκέπτες θα διαμορφώνουν ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους.
3. Οι εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (ΑR) και εικονικής πραγματικότητας (VR), ήρθαν για να μείνουν καθώς προσφέρουν ευελιξία και ποιοτικότερη ξενάγηση.
4. Storytelling. Το Storytelling αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο του brand marketing. Πρέπει να προσφέρουμε στους δυνητικούς επισκέπτες μέσα από ενδιαφέρουσες ιστορίες και μέσα από τις ιστορίες και τα reviews των επισκεπτών μας, με ποιον τρόπο τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες μας, άλλαξαν προς το καλύτερο τις ζωές των ανθρώπων που είχαν εμπλοκή με τα εκθέματα που προβάλλονται.
5. Στόχευση κοινού. Λόγω και της πανδημίας Covid-19, οι on-line επιλογές ψυχαγωγίας υπερπολλαπλασιάστηκαν, οι δυνητικοί μουσειακοί επισκέπτες έγιναν πιο επιλεκτικοί και διαλέγουν εμπειρίες πιο φιλικές και εξατομικευμένες. Δίνουμε στόχευση στα χαρακτηριστικά των επισκεπτών που αναζητούν το θεματικό μουσείο στα social media και έτσι κατανοούμε τα χαρακτηριστικά των επισκεπτών και πώς αυτοί τα χρησιμοποιούν. Επιτυχία δεν είναι απλά να διαθέτει το θεματικό μουσείο social media (που αρκετά δεν διαθέτουν), αλλά η στόχευση στο σωστό κοινό, στη σωστή πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, με τον σωστό τρόπο επικοινωνίας, τη σωστή χρονική στιγμή.
6. Ποιοτική επικοινωνία. Δημιουργώντας ένα πλαίσιο ποιοτικής επικοινωνίας, τα θεματικά μουσεία χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους επισκέπτες τους, οι οποίοι αισθάνονται σημαντικοί και αυτό οδηγεί σε μία ιδιαίτερα θετική και αμοιβαία αποδοτική σχέση (Σύσταση - Word of Mouth και Επανεπίσκεψη - Revisit).
7. Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence). Η ανάλυση δεδομένων προβλέπει τάσεις και οι τάσεις οδηγούν σε πιο εξατομικευμένες τουριστικές εμπειρίες και έτσι θα κερδηθεί το συναίσθημα του επισκέπτη, η συμπεριφορά του (e-WOM) και όλα αυτά που μπορεί η AI να διαχειριστεί ταχύτατα και αποτελεσματικά, καθώς και να δώσει τις συνισταμένες που θα χρησιμοποιήσουν τα θεματικά μουσεία για να επιτύχουν τους στόχους τους.
8. Short & Live Video Trends. Ήρθαν και εδραιώνονται στη στρατηγική μάρκετινγκ περιεχομένου. Όπως και τα Reels (μικρά DIY videos). Τα reel είναι ψυχαγωγικά, εντυπωσιακά βίντεο με τα οποία μπορείς να αφηγηθείς την ιστορία των εκθεμάτων με δημιουργικό τρόπο, να κατατοπίσεις τους επισκέπτες και να προβληθείς. Ταυτόχρονα, το ζωντανό βίντεο, το οποίο είναι ένα άλλο υποτμήμα της κατηγορίας βίντεο προβάλει δράσεις του μουσείου, συζητήσεις που μεταδίδονται ζωντανά και ωφελούν στην προβολή του μουσείου.
9. Podcast. Τα διαδραστικά podcast με έμφαση στο συναίσθημα, χιούμορ και πληροφορίες απέδειξαν ότι προσελκύουν δυνητικούς επισκέπτες. Παρουσιάζουν σημαντικά αυξανόμενη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δημιουργούν αλληλεπίδραση με τους μελλοντικούς επισκέπτες των μουσείων που προβάλουν.
10. Influencers. Δεν είναι τυχαίο πως πολλές εμπορικές επιχειρήσεις αλλά και επιχειρήσεις πολιτιστικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό αξιοποιούν το Infuencer Marketing. Πρόσφατη έρευνα επιβεβαίωσε πως άνω του 61% των δυνητικών επισκεπτών εμπιστεύονται τις συστάσεις από τους Influencers.
Τα μουσεία έχουν την κοινωνική ευθύνη και τη δυνατότητα να επηρεάσουν θετικά τις ζωές εκείνων με τους οποίους αλληλεπιδρούν και να συμβάλουν ουσιαστικά στην κοινωνική ένταξη. Τα σύγχρονα θεματικά μουσεία, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, διατηρούν και ενισχύουν τον εκπαιδευτικός τους ρόλο μέσω των αναμορφωμένων εκπαιδευτικών τους προγραμμάτων που απευθύνονται σε μαθητές διαφορετικής εκπαιδευτικής βαθμίδας, ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου, επιδιώκοντας να τους προσεγγίσουν και να καταστήσουν το μουσείο ιδανικό περιβάλλον μάθησης, χαράς, δημιουργίας και διάδοσης του πολιτισμού. Ενδεικτικό της σχέσης Μουσείου – Εκπαίδευσης είναι και η αλλαγή στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του Δημοτικού από τον Σεπτέμβρη του 2021, στο οποίο εντάχθηκε η θεματική ενότητα ‘’Παγκόσμια και Τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά’’.
Οι στόχοι των θεματικών μουσείων επηρεάζονται από την ιδιαίτερη αποστολή τους και εστιάζουν κυρίως στην προστασία της βιομηχανικής κληρονομιάς, στην διατήρηση της συλλογικής μνήμης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, στην ανάδειξη και διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και σε μαθησιακούς στόχους που καθορίζει η εκάστοτε θεματική τους. Ακόμη, στοχεύουν στην ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού ως μορφή κοινωνικής, οικονομικής , πολιτιστικής ανάπτυξης, στην ανάδειξη της αειφορίας, στην περιβαλλοντική και πολιτιστική διαχείριση. Επιδιώκουν να καταστούν πρότυπο διαχείρισης πολιτιστικών φορέων, αλλά και να αναδείξουν τη σύνδεση και δημιουργική αλληλεπίδραση πολιτισμού, τουρισμού και στρατηγικής διαχείρισης. Η ψηφιοποίηση, οι συμπράξεις, το marketing διοίκησης και ο τρόπος προβολής των εκθεμάτων, θα αποτελέσουν την συζήτηση των επόμενων ετών για τα θεματικά μουσεία.
Όταν με ρωτούν φίλοι και γνωστοί, συνάδελφοι και φοιτητές, ποιο είναι το αγαπημένο μου θεματικό μουσείο, τους απαντάω πως δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο, καθώς όλα έχουν κάτι μοναδικό να αναδείξουν και να προβάλουν. Δεν σας κρύβω όμως, πως πιάνω τον νου μου, να ταξιδεύει σε κάποια που με άγγιξαν λίγο παραπάνω…
