Για τους φυσιολάτρες αποτελεί τη… Μέκκα του οικοτουρισμού, έναν επίγειο παράδεισο στον οποίο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 324 είδη πουλιών και 300 είδη φυτών, έναν από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους στην Ευρώπη για την ανάπαυση υδρόβιων και μεταναστευτικών πουλιών. Ο λόγος για το Δέλτα του Έβρου ένα μοναδικό φυσικό αξιοθέατο, που αποτελεί και το φυσικό σύνορο Ελλάδας - Τουρκίας. Η ιστορία του υδροβιότοπου ξεκινά αιώνες πριν, δημιούργημα της πολύχρονης δράσης του ποταμού Έβρου, όπου τα νερά και τα φερτά υλικά που κατεβάζει σε συνδυασμό με τη δράση της θάλασσας διαμόρφωσαν και εξακολουθούν να αποτελούν ένα πλούσιο οικοσύστημα περίπου 300.000 στρέμματα που μοιράζονται Ελλάδα και Τουρκία.
Η περιήγηση για τα κανάλια του Δέλτα του Έβρου ξεκινά από την Τραϊανούπολη όπου λειτουργεί από το 1997 το Κέντρο Πληροφόρησης, που είναι και η έδρα του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου. Στο κέντρο λειτουργεί βιβλιοθήκη, εκθεσιακός χώρος με φωτογραφίες και υλικό για το Δέλτα, καθώς και αίθουσα προβολών. Η περιήγηση με βάρκα ξεκινά λίγα χιλιόμετρα μακρύτερα από το Κέντρο Πληροφόρησης, με τον επισκέπτη να εξερευνεί το μαγικό οικοσύστημα, με τις σιωπηλές κινήσεις των πουλιών και τους ήχους της φύσης που δημιουργούν μια ατμόσφαιρα απόλυτης ομορφιάς και γαλήνης.
Φλαμίνγκο περπατούν στα ρηχά νερά, ερωδιοί και χουλιαρομύτες ψάχνουν για τροφή, φιδαετοί και μαύροι πελεκάνοι απλώνουν με σχεδόν μυστηριακό τρόπο τα φτερά τους.
Στο βάθος, πίσω από τις καλαμιές, διακρίνεται στο τουρκικό έδαφος μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Θράκης, η Αίνος, γνωστή σήμερα ως Ενέζ. Η Αίνος υπήρξε σημαντική πόλη της Θράκης, με ελληνική παρουσία έως το 1923. Μάλιστα η συμβολή των Αινιτών στις ναυτικές επιχειρήσεις του 1821 ήταν καθοριστική. Από εκεί καταγόταν η θρυλική Δόμνα Βισβίζη, καπετάνισσα της Επανάστασης του 1821.
Διασχίζοντας τα κανάλια του Δέλτα, επάνω στις μικρές καταπράσινες νησίδες, υπάρχουν αρκετές καλύβες κατασκευασμένες με ξύλα και λαμαρίνες. Οι καλύβες αυτές χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους ψαράδες.
Οι ψαράδες του Δέλτα δεν συνθέτουν απλώς το παζλ του φυσικού τοπίου, επιτελούν και εθνικό έργο. Με την ελληνική σημαία να κυματίζει στις καλύβες τους και στις βάρκες τους, διαφυλάσσουν την ελληνική κυριαρχία σε μια περιοχή όπου οι γείτονες, συχνά, προσπαθούν να αυξήσουν την επιρροή τους.
Η κυρά του Δέλτα
Ανάμεσα στους ψαράδες ξεχωρίζει μια γυναίκα η «κυρά του Δέλτα» όπως αποκαλούν την Άρεμης Παπακωστίδου-Διακάκη που φυλάει μαζί με το σύζυγο της Νικόλα τις εσχατιές της χώρας μας.
Η «κυρά του Δέλτα» αποτελεί τη μοναδική γυναίκα αλιέα στο Δέλτα που ζει, μάλιστα, με τα απολύτως απαραίτητα 300 μέρες το χρόνο σε μια ψαροκαλύβα με το σύζυγο της. Η καλύβα τους ξεχωρίζει με την ελληνική σημαία να κυματίζει μεσίστια. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι επισκέπτες του Δέλτα βλέπουν το ζευγάρι να τους χαιρετά, όταν διερχόμενοι περνούν μπροστά από την καλύβα τους ή να χαιρετά τους συνοριοφύλακες που τους επισκέπτονται για να δουν αν χρειάζονται κάτι.
Λίγα λόγια για το Δέλτα του Έβρου
To Δέλτα του Έβρου καταλαμβάνει μια έκταση 200.000 στρεμμάτων στην ελληνική πλευρά και άλλα 70.000 στρέμματα στην τουρκική και αποτελεί το φυσικό σύνορο ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, και Ελλάδα και Βουλγαρία. Είναι ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Ευρώπης, με το μεγαλύτερο μέρος του να προστατεύεται από διεθνείς συμβάσεις, όπως τη Ramsar, ενώ ανήκει και στο Δίκτυο Natura 2000 και προστατεύεται από το Εθνικό και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
Φιλοξενεί μερικά από τα πιο σπάνια υδρόβια πουλιά της Ευρώπης, 324 είδη από τα συνολικά 449 που απαντώνται στην Ελλάδα, τα οποία άλλα ξεχειμωνιάζουν εκεί κατεβαίνοντας από τις σιβηρικές στέπες και τον παγωμένο ευρωπαϊκό βορρά, άλλα φωλιάζουν και άλλα κάνουν στο Δέλτα στάση ξεκούρασης στα μεταναστευτικά τους ταξίδια. Στο Δέλτα του Έβρου ζουν επίσης 46 είδη ψαριών, 7 είδη αμφίβιων, 21 είδη ερπετών και πάνω από 40 είδη θηλαστικών.
Σχεδόν ανεξερεύνητη περιοχή μέχρι τη δεκαετία του 1950, όποτε και άρχισε να αλλάζει, όταν ξεκίνησαν έργα αποστράγγισης, υψώθηκαν αναχώματα πάνω στα οποία χαράχτηκαν χωματόδρομοι και αποξηράνθηκε μεγάλη έκταση για καλλιέργειες.