«Η Ελλάδα γεννά μεγάλα μυαλά και μετά τα διώχνει», είναι μία ατάκα που ακούγεται από τα χρόνια της κρίσης έως και σήμερα στις κουβέντες πολλών ανθρώπων που λυπούνται πως πολλές νέες και νέοι αφήνουν πίσω τη χώρα τους και αναζητούν ευκαιρίες σε άλλες Ευρωπαϊκές, και όχι μόνο χώρες. Αυτό που εννοούν περιγράφεται επακριβώς με το φαινόμενο το braindrain και συμβαίνει εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια. Γιατί, όμως, φεύγουν τα μυαλά αυτά που λένε; Οι απαντήσεις είναι προφανείς αλλά όχι κοινές. Κάποιοι αναζητούν ένα καλύτερο επαγγελματικό μέλλον, άλλοι το επιλέγουν για τα χρήματα και κάποιοι για το κοινωνικό ζήτημα.
Ο Λευτέρης, που τα τελευταία τρία χρόνια εργάζεται σε μία ναυτιλιακή εταιρεία στην ολλανδική Ουτρέχτη, είναι ένας από αυτούς τους νέους. Ο Λευτέρης σπούδασε Μηχανολόγος Μηχανικός στο πρώην ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας, στις Σέρρες, και έπειτα ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό Energy Systems στο ΔΙΠΑΕ, στη Θέρμη, και είχε την ευκαιρία να περάσει ορισμένα χρόνια από τη ζωή του ως εργαζόμενος σε μεγάλες εταιρείες στη Θεσσαλονίκη. Από το 2016 ξεκίνησε να εργάζεται σε μία εταιρεία σχεδιασμού και παραγωγής αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου στη Θεσσαλονίκη.
Εκεί αρχικά εργαζόταν στο κομμάτι της Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) αλλά λίγο καιρό μετά μεταφέρθηκε στο τμήμα Διεθνών Έργων, που του έδωσε και το εισιτήριο για τη Νέα Υόρκη, καθώς εργαζόταν για τη θυγατρική εταιρεία στις ΗΠΑ. Για περίπου δύο χρόνια της ζωής του πηγαινοερχόταν στην Αμερική αλλά όταν ξεκίνησε τις διαδικασίες για τη μόνιμη βίζα στις ΗΠΑ, κατάλαβε ότι ο τρόπος ζωής εκεί δεν του ταίριαζε και έτσι παραιτήθηκε. Επόμενη στάση του, μία άλλη εταιρεία που ασχολείται με τα Συστήματα Αλουμινίου, πάλι στη Θεσσαλονίκη. Εκεί είχε ξεκινήσει ως σύμβουλος έργων και ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι Business Development στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε κάποιες περιοχές στην Κεντρική Ελλάδα. Η πρώτη εταιρεία, όπως λέει ο ίδιος, είχε ένα από τα καλύτερα εργασιακά περιβάλλοντα που έχει εργαστεί τόσο από άποψη management αλλά και των συναδέλφων. Η δεύτερη, ωστόσο, αν και του προσέφερε πολύ καλές απολαβές για τα δεδομένα της Ελλάδας, στην πορεία αποδείχθηκε ότι είχε κάποιες παθογένειες μίας πιο ελληνικής νοοτροπίας αναφορικά με τις συνθήκες εργασίας και τα ωράρια. «Δεν υπήρχε ωράριο και επειδή είχα επικοινωνία με πελάτες κατάλαβα γρήγορα πως δεν τους ένοιαζε τι ώρα και τι μέρα ήταν, σε καλούσαν και έπρεπε να είσαι εκεί. Για αυτό άλλωστε ήταν και τόσο καλός ο μισθός αλλά το κλίμα δεν θα το έλεγα πως ήταν το ιδανικό», είπε.
Έτσι, το 2021 πήρε την απόφαση να ξεκινήσει μία νέα σελίδα στη ζωή του σε μία κεντροευρωπαϊκή χώρα, την Ολλανδία. «Δεν είχα εξαρχής στον νου μου την Ολλανδία, έψαχνα για Γερμανία ή Ηνωμένο Βασίλειο αλλά η ζωή τα έφερε έτσι και με τράβηξε αυτή η Ουτρέχτη», λέει. «Ήθελα να φύγω από την Ελλάδα γιατί ήθελα να είμαι ένα ανοιχτά γκέι άτομο και να νιώθω άνετα. Ήθελα επίσης να ζω σε ένα κράτος που με σέβεται, όπως το σέβομαι εγώ και να μην σκέφτομαι συνεχώς τα σκάνδαλα που συμβαίνουν. Είναι αλήθεια πως μεγάλη πλειονότητα των νέων φεύγει από την Ελλάδα για καλύτερες εργασιακές ευκαιρίες. Εγώ ίσως έφυγα για κάτι διαφορετικό αλλά, για εμένα, και αυτό υπάγεται στο κοινωνικό κομμάτι. Όταν δεν έχεις ευκαιρίες, δεν νιώθεις άνετα και ασφαλής στην εργασιακή αγορά, κάτι πάει λάθος στη χώρα», λέει.
Η πρώτη εταιρεία στην οποία εργάστηκε για έναν χρόνο ήταν εταιρεία Consulting, όπου εργαζόταν ως σύμβουλος μηχανικός προσφέροντας υπηρεσίες σε εταιρείες που σχεδιάζουν αιολικά πάρκα στη θάλασσα. Γιατί, όμως, η Ολλανδία; «Η Ολλανδία είναι μία τρομερά οργανωμένη χώρα, μου άρεσε πολύ ότι σε παλιές πόλεις έχουν στηθεί άρτιοι δρόμοι για τους ποδηλάτες και σέβονται τον άνθρωπο», σημείωσε.
Αναφορικά με το εργασιακό κομμάτι, μία διαφορά που εντόπισε ο ίδιος σε σχέση με εταιρείες που είχε εργαστεί στη Θεσσαλονίκη ήταν η πιο ομαλή ένταξη στο νέο περιβάλλον εργασίας. «Ήταν μία αρκετά στρεσογόνα δουλειά και επειδή για εμένα ήταν μία σημαντική αλλαγή καριέρας (σσ. από εταιρεία σε συστήματα αλουμινίου έγινε σύμβουλος μηχανικός για ναυτιλιακές εταιρείες), χρειάστηκα χρόνο να προσαρμοστώ, χρόνο που, όμως, μου έδωσε η εταιρεία. Είχε πολλά onboarding sessions και τις πρώτες τρεις εβδομάδες υπήρχαν αρκετές εκπαιδεύσεις, κάτι που βοήθησε στο να μπω εύκολα στη δουλειά», είπε.
Αργότερα παραιτήθηκε και τώρα εργάζεται σε μία ναυτιλιακή εταιρεία που έχει καράβια τα οποία είναι εξειδικευμένα είτε για να εγκαθιστούν τους πυλώνες που έχουν οι θαλάσσιες ανεμογεννήτριες είτε αναλαμβάνει έργα υποδομών μέσα στη θάλασσα και φτιάχνει φράγματα. Η εταιρεία στην οποία εργάζεται έφτιαξε, μάλιστα, και το Palm Island στο Ντουμπάι. «Οι συνθήκες εργασίας στη συγκεκριμένη εταιρεία είναι πολύ καλές, υπάρχει, όπως και στις περισσότερες εταιρείες στην Ολλανδία, μεγάλος σεβασμός στα εργασιακά δικαιώματα αλλά και στην προσωπική ζωή. Στην Ολλανδία είτε εργάζεσαι λάντζα σε εστιατόριο είτε είσαι CEO σε εταιρεία, η δουλειά σου διαχωρίζεται από την προσωπική σου ζωή. Κανείς δεν θα σου ζητήσει να κάτσεις παραπάνω, ακόμα και σε χαμηλόμισθες εργασίες. Εδώ θα γίνει πολύ πιο σπάνια», σημειώνει.
Όπως αναγνωρίζει ο ίδιος, «στη Θεσσαλονίκη γίνονται βήματα και επενδύσεις, δεν πρέπει να είμαστε άδικοι. Υπάρχουν γενικά στη Βόρεια Ελλάδα ορισμένες εταιρείες που ασχολούνται με το αλουμίνιο, τα ηλιακά συστήματα, τα μάρμαρα κτλ που δίνουν πολύ καλές ευκαιρίες ανέλιξης και έχουν πολύ καλές απολαβές. Αυτό που παραμένει προβληματικό όμως είναι πως είναι πολύ λίγες οι δουλειές σε σχέση με την προσφορά και τη ζήτηση. Αν δεν θες να κάνεις κάτι δικό σου και θέλεις να εξελιχθείς επαγγελματικά σε μεγάλες εταιρείες αυτές είναι μετρημένες στα δάχτυλα και έτσι καθίσταται δύσκολο να βρεθούν θέσεις για όλους. Οι ευκαιρίες που έχεις στο εξωτερικό και στο μισθολογικό κομμάτι αλλά και για απασχοληθείς κάπου που να σου αρέσει, είναι περισσότερες».
Οι συνθήκες εργασίας, οι πιθανότητες πιο άμεσης επαγγελματικής εξέλιξης αλλά και το γεγονός πως θεωρεί ότι το περιβάλλον στη Θεσσαλονίκη αλλά και στην Ελλάδα είναι περισσότερο κοινωνικά συντηρητικό και ήθελε να ζήσει σε ένα κοινωνικά πιο προοδευτικό κράτος είναι οι λόγοι για τους οποίους ο Λευτέρης έφυγε και δεν φαίνεται να θέλει να ξαναγυρίσει, τουλάχιστον στον ορατό ορίζοντα. «Μόνο αν αλλάξει η νοοτροπία μας», θα πει…