Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει την εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από το Σύμφωνο Σταθερότητας, όπως ζητούσαν η Ελλάδα και η Ιταλία, ανακοίνωσε από το βήμα για Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια, η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Την πρωτοβουλία χαιρέτησε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνοντας πως αποτελεί «ένα κρίσιμο βήμα για τη συλλογική μας ασφάλεια».
Η πρωτοβουλία αυτή αναλαμβάνεται εν μέσω πιέσεων από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη να χρηματοδοτήσει η ίδια την άμυνά της.
Η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ να υπερδιπλασιάσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες, προκειμένου να προετοιμαστούν για πιθανή ρωσική απειλή, αντί να βασίζονται στην αμερικανική στρατιωτική βοήθεια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στις προκλήσεις που προέρχονται από την Κίνα.
Η Φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι η άρση των περιορισμών στις αμυντικές δαπάνες ακολουθεί την ίδια λογική με τη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19.
Μιλώντας στο Μόναχο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα» και για να το πετύχει αυτό χρειάζεται να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες που επί του παρόντος στην ΕΕ είναι λίγο κάτω από το 2% του ΑΕΠ πάνω από το 3% του ΑΕΠ και αυτό σημαίνει εκατοντάδες δισεκατομμύρια περισσότερες επενδύσεις κάθε χρόνο.
Για τον λόγο αυτό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας για τις αμυντικές επενδύσεις.
«Βρισκόμαστε σε μια νέα περίοδο κρίσης που απαιτεί ανάλογη προσέγγιση», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «γι’ αυτό μπορώ να ανακοινώσω ότι θα προτείνω την ενεργοποίηση της “ρήτρας διαφυγής” για τις αμυντικές επενδύσεις».
Η πρόταση θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες, αν και, όπως σημείωσε, αυτό θα γίνει «με ελεγχόμενο και υπό όρους τρόπο».
Επιπλέον, είπε ότι η Επιτροπή θα προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο εξατομικευμένων εργαλείων για την αντιμετώπιση της ειδικής κατάστασης κάθε κράτους μέλους. Τόνισε, ακόμη, ότι «για ένα τεράστιο πακέτο 'Αμυνας χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή προσέγγιση στον καθορισμό των επενδυτικών μας προτεραιοτήτων» και αυτό θα επιτρέψει επενδύσεις σε αμυντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που είναι απαραίτητα.
Οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ε.Ε., που αναθεωρήθηκαν μόλις πέρυσι, έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύσουν τη σταθερότητα του ευρώ, αποτρέποντας την υπερβολική κρατική δανειοδότηση.
Οι κανόνες αυτοί θέτουν όρια στις ετήσιες καθαρές δαπάνες των κυβερνήσεων, διασφαλίζοντας ότι το δημόσιο χρέος μειώνεται σταδιακά σε βάθος τετραετίας ή επταετίας.
Με πληροφορίες από το Reuters