Αυτοψία στο υπό αποκατάσταση Τέμενος Βαγιαζήτ, στο Διδυμότειχο Έβρου, πραγματοποίησε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, επικεφαλής υπηρεσιακού κλιμακίου, στο πλαίσιο επίσκεψης εργασίας για την παρακολούθηση της εξέλιξης του έργου, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική του Υπουργείου για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης. Το σπουδείο μνημείο είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από μεγάλη φωτιά που ξέσπασε στο εσωτερικό του τον Μάρτιο του 2017.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 12.500.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης. Πρόκειται για μία σύνθετη και τεχνικά απαιτητική αποκατάσταση, με αυστηρό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, που η ολοκλήρωσή της προσδιορίζεται στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Το Τέμενος αποκαθίσταται με σεβασμό στην ιστορική διαστρωμάτωσή του, ώστε να αναδειχθούν τα αρχιτεκτονικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά, κάθε φάσης, καθιστώντας αναγνώσιμη τη διαχρονική του εξέλιξη.
«Το έργο στο Τέμενος Βαγιαζήτ το οποίο σύμφωνα με την επιγραφή της εισόδου του, εγκαινιάστηκε, τον Μάρτιο του 1420, προχωρά με πολύ ικανοποιητικό ρυθμό, αφότου επιλύθηκε μια σειρά δύσκολων ζητημάτων που ανέκυψαν στην πορεία του έργου. Ένα μνημείο κρύβει πάρα πολλά απρόοπτα. Στην περίπτωση του Τεμένους, τα απρόοπτα ήταν ακόμη περισσότερα, εξαιτίας του χρόνου κατασκευής του, της πυρκαγιάς, του δομικού υλικού και του τρόπου που είχε χρησιμοποιηθεί από τους δημιουργούς του. Έχει ήδη ξεκινήσει η επίπονη εργασία του στρωσίματος των ξύλων της στέγης. Το έργο θα ολοκληρωθεί στα χρονοδιαγράμματα που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Είναι πιθανόν να απαιτηθεί και το πρώτο τρίμηνο του 2026, λόγω των πολλαπλών απρόβλεπτων προβλημάτων που ανέδειξε το μνημείο, ώστε να αποκατασταθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και αυτό γίνεται», δήλωσε η κ. Μενδώνη.
Η υπουργός, ανεβαίνοντας στις υψηλότερες στάθμες των ικριωμάτων εργασίας, που φτάνουν τα 18 μέτρα, είχε την ευκαιρία να δει το έργο κατασκευής της ξύλινης οροφής του μνημείου και της αποκατάστασης του μιναρέ. Πρόκειται για φυσική ξυλεία χλωρής δρυός, ιδιαίτερα μεγάλων διατομών και μήκους -κάποιοι δοκοί έχουν διατομή 0,35Χ0,45 και μήκος 13,5μ.- που προέρχεται από αειφόρα διαχειριζόμενα δάση της Γαλλίας, της Ελβετίας και της Γερμανίας. Η ξυλεία που χρησιμοποιείται στην ανακατασκευή της στέγης του τεμένους, διαμορφώθηκε ως προς τις διαστάσεις και πιστοποιήθηκε ως προς την αντοχή, από αντίστοιχα τοπικά πριστήρια, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από την εγκεκριμένη μελέτη. Ήδη έχει τοποθετηθεί το μεγαλύτερο τμήμα των ξύλων της έδρασης της στέγης στην στέψη των τοίχων και των πρώτων στρώσεων στους εσωτερικούς πεσσούς του μνημείου. Παράλληλα, είναι σε εξέλιξη η αποδόμηση του μιναρέ μέχρι τη στέψη της τοιχοποιίας, προκειμένου να ολοκληρωθεί η δομική του αποκατάσταση, με επαναχρησιμοποίηση του υλικού που δεν έχει φθαρεί από την πυρκαγιά, και τη συμπλήρωσή του, με νέο υλικό.
Το Τέμενος Βαγιαζήτ, στο Διδυμότειχο, είναι ένα εμβληματικό μνημείο, από τα πλέον σημαντικά της Oθωμανοκρατίας. Καλύπτει έκταση σχεδόν ενός στρέμματος και αποτελείται από μια τετραγωνικής κάτοψης αίθουσα προσευχής και έναν μιναρέ στη δυτική γωνία. Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 22 Μαρτίου 2017 κατέστρεψε την στέγη του Τεμένους καθιστώντας επιτακτική την πλήρη αποκατάστασή του.