Ερώτηση κατέθεσαν προς τους υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών καθώς και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έξι βουλευτές της Νέας Αριστεράς, σχετικά με την κατάρρευση γέφυρας στα Βαλτόνερα Φλώρινας, ζητώντας άμεση αποκατάσταση, αποζημιώσεις και αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής Αμυνταίου.
Σύμφωνα με το κείμενο της ερώτησης, η πρόσφατη σφοδρή επιδείνωση των καιρικών συνθηκών στη Δυτική Μακεδονία είχε ως αποτέλεσμα σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο της περιοχής του Αμυνταίου Φλώρινας, με «κορυφαίο περιστατικό» την κατάρρευση της γέφυρας στα Βαλτόνερα, η οποία συνέδεε τη Βεγόρα με το Μανιάκι.
Όπως αναφέρουν τα δημοσιεύματα, τα ορμητικά νερά από το ρέμα Σουλού και η υπερχείλιση του Φράγματος Περδίκα προκάλεσαν την υποχώρηση της γέφυρας, διακόπτοντας αιφνιδίως τη σύνδεση μεταξύ των οικισμών και δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις των κατοίκων. Η πίεση που ασκήθηκε στα τεχνικά έργα της περιοχής από τις έντονες και συνεχείς βροχοπτώσεις αποδείχθηκε καταλυτική, με αποτέλεσμα η γέφυρα να μην αντέξει τον όγκο και τη δύναμη του νερού.
Παράλληλα, «εκτεταμένες ζημιές έχουν καταγραφεί σε αγροτικές εκτάσεις της ευρύτερης περιοχής, με πλημμυρισμένες καλλιέργειες και σοβαρές απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς. Η ανησυχία των κατοίκων εντείνεται, καθώς οι μετεωρολογικές προβλέψεις κάνουν λόγο για συνέχιση των δυσμενών καιρικών φαινομένων τις επόμενες ημέρες».
Αναλυτικά το κείμενο της ερώτησης:
«Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
Υποδομών και Μεταφορών
Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Θέμα: ”Κατάρρευση γέφυρας στα Βαλτόνερα Φλώρινας – Άμεση αποκατάσταση, αποζημιώσεις και αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής Αμυνταίου”
Η πρόσφατη σφοδρή επιδείνωση των καιρικών συνθηκών στη Δυτική Μακεδονία είχε ως αποτέλεσμα σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο της περιοχής του Αμυνταίου Φλώρινας, με κορυφαίο περιστατικό την κατάρρευση της γέφυρας στα Βαλτόνερα, η οποία συνέδεε τη Βεγόρα με το Μανιάκι.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, τα ορμητικά νερά από το ρέμα Σουλού και η υπερχείλιση του Φράγματος Περδίκα προκάλεσαν την υποχώρηση της γέφυρας, διακόπτοντας αιφνιδίως τη σύνδεση μεταξύ των οικισμών και δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις των κατοίκων . Η πίεση που ασκήθηκε στα τεχνικά έργα της περιοχής από τις έντονες και συνεχείς βροχοπτώσεις αποδείχθηκε καταλυτική, με αποτέλεσμα η γέφυρα να μην αντέξει τον όγκο και τη δύναμη του νερού.
Παράλληλα, εκτεταμένες ζημιές έχουν καταγραφεί σε αγροτικές εκτάσεις της ευρύτερης περιοχής, με πλημμυρισμένες καλλιέργειες και σοβαρές απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς . Η ανησυχία των κατοίκων εντείνεται, καθώς οι μετεωρολογικές προβλέψεις κάνουν λόγο για συνέχιση των δυσμενών καιρικών φαινομένων τις επόμενες ημέρες .
Τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι κρίσιμα και αφορούν τόσο την άμεση διαχείριση της κρίσης και τον συνολικό σχεδιασμό πρόληψης και αντιπλημμυρικής θωράκισης της περιοχής όσο και για τις ευθύνες, παραλείψεις και καθυστερήσεις της κυβέρνησης.
Η κατάρρευση βασικής οδικής υποδομής αναδεικνύει, για ακόμη μία φορά, την ευαλωτότητα των δημόσιων έργων απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία, υπό τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης, τείνουν να εμφανίζονται συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση. Η απουσία επαρκών αντιπλημμυρικών έργων, η συντήρηση των υφιστάμενων τεχνικών υποδομών, καθώς και ο έλεγχος λειτουργίας φραγμάτων και υδατορεμάτων, αποτελούν ζητήματα που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά και εκ των υστέρων.
Βέβαια πρέπει να τονίσουμε ότι η κατάρρευση της γέφυρας στα Βαλτόνερα μπορεί να οφείλεται σε περισσότερους παράγοντες από ένα «ακραίο φυσικό φαινόμενο».
Εδώ και χρόνια, με διαδοχικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις (2020, 2021,2025), έχουμε αναδείξει ότι η περιοχή βρίσκεται σε καθεστώς αποσταθεροποίησης, εξαιτίας της λιγνιτικής δραστηριότητας και της υπεράντλησης του υδροφόρου ορίζοντα. Οι επιστημονικές εκθέσεις του ΙΓΜΕ και η πραγματογνωμοσύνη του καθηγητή Κ. Βουδούρη τεκμηρίωσαν πτώση της στάθμης άνω των 70 μέτρων και εκτεταμένες καθιζήσεις, ενώ ο καθηγητής Ε. Λέκκας είχε προειδοποιήσει ρητά ότι έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να επιταχύνουν τα φαινόμενα αστάθειας.
Στις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις είχαμε επισημάνει ξεκάθαρα ότι «δεν μπορούμε να περιμένουμε να συμβεί το κακό» και ότι η μετεγκατάσταση του οικισμού και η θωράκιση των υποδομών δεν είναι πολιτική επιλογή, αλλά είναι η συνταγματικά κατοχυρωμένη υποχρέωση προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Οι απαντήσεις της κυβέρνησης ήταν καθυστερήσεις, μετακύλιση ευθυνών και επίκληση εγγράφων της ΔΕΗ.
Η Κυβέρνηση γνώριζε την ευαλωτότητα της περιοχής. Γνώριζε ότι τα εδάφη έχουν διαταραχθεί. Γνώριζε ότι τα φαινόμενα επιδεινώνονται με έντονες βροχοπτώσεις. Και όμως δεν υπήρξε ούτε ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης του υδρογεωλογικού καθεστώτος, ούτε ουσιαστική αντιπλημμυρική θωράκιση.
Σήμερα, μια κρίσιμη υποδομή κατέρρευσε. Αύριο ποιος θα αναλάβει την ευθύνη αν η αδράνεια κοστίσει ανθρώπινες ζωές;
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Έχει κηρυχθεί η περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την αποκατάσταση της γέφυρας στα Βαλτόνερα και τη διασφάλιση ασφαλούς οδικής σύνδεσης μεταξύ Βεγόρας και Μανιακίου;
Ποια προσωρινά μέτρα έχουν ληφθεί για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων των κατοίκων και την εξυπηρέτηση κρίσιμων αναγκών (πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, σχολεία, αγροτικές δραστηριότητες);
Ποιος ήταν ο τελευταίος έλεγχος στατικότητας και συντήρησης της συγκεκριμένης γέφυρας και των συναφών τεχνικών έργων στην περιοχή; Υπάρχει καταγεγραμμένο σχέδιο τακτικής επιθεώρησης;
Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για τον έλεγχο και τη διαχείριση της υπερχείλισης του Φράγματος Περδίκα και ποιος είναι ο φορέας που φέρει την ευθύνη λειτουργίας και εποπτείας του;
Ποιο είναι το ύψος των μέχρι στιγμής καταγεγραμμένων ζημιών σε αγροτικές καλλιέργειες και ποιες διαδικασίες αποζημίωσης προβλέπονται για τους πληγέντες παραγωγούς;
Υφίσταται ολοκληρωμένο σχέδιο αντιπλημμυρικής θωράκισης για την ευρύτερη περιοχή Αμυνταίου και Βαλτονέρων; Εάν ναι, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίησή του και ποια έργα έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί;
Δεδομένου ότι η Κυβέρνηση είχε ήδη ενημερωθεί, μέσω επανειλημμένων κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων για την επιστημονικά τεκμηριωμένη γεωτεχνική και υδρογεωλογική ευαλωτότητα της περιοχής των Βαλτόνερων, γιατί δεν εκπονήθηκε και δεν υλοποιήθηκε εγκαίρως ολοκληρωμένο σχέδιο θωράκισης των υποδομών (αντιπλημμυρικά έργα, έλεγχος στατικότητας γεφυρών, αποκατάσταση υδρογεωλογικού καθεστώτος), ώστε να αποτραπεί η κατάρρευση κρίσιμων οδικών συνδέσεων;
Αναλαμβάνει η Κυβέρνηση την πολιτική ευθύνη για την παράλειψη λήψης προληπτικών μέτρων σε μια περιοχή που είχε χαρακτηριστεί, με βάση επιστημονικές μελέτες και δημόσιες προειδοποιήσεις, ως ζώνη υψηλού κινδύνου; Ποια συγκεκριμένα και άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να μην επαναληφθούν αντίστοιχα φαινόμενα κατάρρευσης υποδομών ή – ακόμη χειρότερα – να τεθεί σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ».
