Για τη σπουδαιότητα της ενσωμάτωσης των ESG κριτηρίων στο επιχειρείν μιλά η πρόεδρος του CSR HELLAS, αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας και Ευρωπαϊκού Προγραμματισμού στην περιφέρεια Αττικής, Αλεξάνδρα Πάλλη αποκαλύπτοντας παράλληλα ποιος είναι ο επιχειρηματικός κλάδος που αντιμετωπίζει αυτήν τη στιγμή τις περισσότερες προκλήσεις. Επιπλέον, η κ. Πάλλη εξηγεί πώς ο φορέας θα ευαισθητοποιήσει και θα βοηθήσει την ελληνική επιχειρηματικότητα για τη μετάβασή της προς ένα νέο βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο, μιλώντας παράλληλα και για τη σημαντική πρωτοβουλία, το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας, που ανέπτυξε το CSR HELLAS – Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη.
Πόσο σημαντική είναι η ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων στο επιχειρείν και πόσο δύσκολη είναι για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η μετάβαση τους σε ένα σύγχρονο πλαίσιο βιώσιμης επιχειρηματικότητας;
Η ενσωμάτωση των ESG αποτελεί σήμερα έναν από τους βασικότερους δείκτες αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας για τις επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναγνωρίζουν σταδιακά αυτή τη νέα πραγματικότητα και κάνουν ήδη βήματα προσαρμογής. Ωστόσο, η μετάβαση παραμένει απαιτητική. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στη συστηματική συλλογή δεδομένων και στην κατανόηση των κριτηρίων που θέτουν χρηματοδότες, επενδυτές και εταίροι στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Πολλές επιχειρήσεις γνωρίζουν το «τι» πρέπει να γίνει, αλλά δυσκολεύονται στο «πώς». Η πίεση κορυφώνεται όταν τα ESG συνδέονται με πρόσβαση σε αγορές, σε τραπεζικά εργαλεία, ή σε συμμετοχή σε αλυσίδες αξίας που απαιτούν σαφή τεκμηρίωση υπεύθυνης λειτουργίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος του CSR HELLAS είναι καίριος και γι’ αυτό ακριβώς αναπτύξαμε και αναπτύσσουμε εργαλεία, πρωτοβουλίες και εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά. Για παράδειγμα, το ETHOS, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την EUROCERT, αποτελεί το πρώτο ελληνικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης και βοηθά τις επιχειρήσεις να αποκτήσουν καθαρή εικόνα του σημείου ωριμότητάς τους. Το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας (ΕΣΒΕ) ενισχύει τη συνεργασία μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων, διαμορφώνοντας κοινή γλώσσα και δείκτες προόδου. Το CSR School, που ολοκλήρωσε την έβδομη χρονιά του, προσφέρει πρακτική εκπαίδευση για τους τρεις πυλώνες και λειτουργεί ως χώρος καλλιέργειας κουλτούρας βιωσιμότητας.
Παράλληλα, μέσα από τα Roundtables του CSR Europe στο Mechelen και τις ενημερωτικές εκδηλώσεις με την EFRAG, μεταφέρουμε τις ανησυχίες των ελληνικών επιχειρήσεων στο ευρωπαϊκό επίπεδο και συμβάλλουμε στη διαμόρφωση πιο ρεαλιστικών διαδρομών ωρίμανσης. Αυτή η θεσμική παρουσία είναι κρίσιμη, καθώς οι κανόνες γράφονται σήμερα και είναι σημαντικό η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα να έχει φωνή.
Καθώς ολοκληρώνεται το 2025, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει αντιφατικό, με διαφορετικές ταχύτητες ανάμεσα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Αυτή η ασυμμετρία κάνει ακόμη πιο αναγκαία την αναλογικότητα και την καθοδήγηση για τις μικρότερες επιχειρήσεις. Όταν μια ΜμΕ κατανοήσει ότι τα ESG δεν αποτελούν εξωτερική απαίτηση αλλά εργαλείο αξιοπιστίας και ανταγωνιστικότητας, η μετάβαση γίνεται ουσιαστική και βιώσιμη.
Ποια είναι η εικόνα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στη χώρα μας;
Η εταιρική υπευθυνότητα δεν είναι νέα έννοια στην Ελλάδα. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι η ανάγκη για σταθερές δομές, πολιτικές και μετρήσιμα αποτελέσματα — κάτι που ζητούν η ευρωπαϊκή πολιτική, ο χρηματοδοτικός τομέας και η κοινωνία.
Το CSR HELLAS, με μια δημιουργική πορεία 25 ετών, έχει συμβάλει καθοριστικά σε αυτή τη μετάβαση. Στο παρελθόν, μέσα από συνεργασίες με κοινωνικούς και θεσμικούς φορείς αλλά και επιχειρήσεις μέλη μας, υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις που ανταποκρίθηκαν στις ανάγκες που διαμορφώνονταν: ενημέρωση και εκπαίδευση για την έμφυλη βία, συνεργασίες στον τομέα της αγροδιατροφής που προώθησαν τη βιώσιμη γεωργία, κινητοποιήσεις για φυσικές καταστροφές, στήριξη ευάλωτων ομάδων και, την περίοδο της πανδημίας, ενίσχυση του συστήματος υγείας και των τοπικών κοινωνιών. Μεγάλο μέρος αυτής της δουλειάς έγινε αθόρυβα, αλλά με σταθερή παρουσία. Πρόσφατα, είχαμε την τιμή να βραβευθούμε για τα 25 χρόνια προσφοράς μας στο πλαίσιο του θεσμού «Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2025», μια σημαντική αναγνώριση της αξιοπιστίας και της συνέπειας του δικτύου. Η κοινωνική υπευθυνότητα δεν είναι περιστασιακή πρακτική· είναι θεμέλιο βιώσιμης επιχειρηματικότητας και καθορίζει τον ρόλο των επιχειρήσεων στη σύγχρονη κοινωνία.
Ποιοι είναι οι επιχειρηματικοί κλάδοι που ενσωματώνουν ευκολότερα τα κριτήρια ESG; Κατά πόσο βοηθά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους;
Οι απαιτήσεις της μετάβασης διαφέρουν μεταξύ των κλάδων. Οι ενεργοβόροι τομείς της βιομηχανίας και της μεταποίησης βρίσκονται στο επίκεντρο, καθώς η ανταγωνιστικότητά τους εξαρτάται από την ενεργειακή αποδοτικότητα, την καινοτομία και την κυκλική οικονομία. Παρόμοιες πιέσεις υπάρχουν στην ενέργεια, στις μεταφορές και τις κατασκευές, όπου οι ευρωπαϊκοί στόχοι για το 2030 και το 2050 διαμορφώνουν σαφές πλαίσιο προσαρμογής.
Στον κοινωνικό πυλώνα, κλάδοι όπως η βιομηχανία, ο τουρισμός, η υγεία, η αγροδιατροφή και τα logistics καλούνται να διαχειριστούν σύνθετα ζητήματα — από την υγεία και ασφάλεια έως την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Στον πυλώνα της διακυβέρνησης, ο χρηματοπιστωτικός τομέας και οι εισηγμένες εταιρείες διαθέτουν πιο ώριμες δομές λογοδοσίας, οι οποίες μεταφέρονται σταδιακά σε όλη την αγορά.
Κομβικό εργαλείο για τις μεγάλες επιχειρήσεις αποτελεί η διπλή ουσιαστικότητα: η επιχείρηση εξετάζει πώς επηρεάζει το περιβάλλον και την κοινωνία, αλλά και πώς αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν τη δική της λειτουργία. Με αυτή τη διπλή εικόνα, οι επιχειρήσεις κερδίζουν προβλεψιμότητα, μειώνουν κινδύνους και ενισχύουν τη στρατηγική τους ικανότητα.
Υπάρχουν ανησυχίες πως η πληθώρα ρυθμίσεων για τη βιωσιμότητα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο επιφέρει πρόσθετη γραφειοκρατική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις πιο μικρές. Ποια η άποψη σας και τι πιστεύετε πώς πρέπει να γίνει;
Ο φόρτος είναι πραγματικός και πρέπει να αναγνωρίζεται. Οι ΜμΕ συχνά αισθάνονται πίεση όταν καλούνται να συμμετάσχουν σε μια εφοδιαστική αλυσίδα ή να προσεγγίσουν χρηματοδότηση, επειδή ζητούνται στοιχεία και διαδικασίες που δεν έχουν ακόμη αναπτύξει. Δεν είναι μόνο η ποσότητα των απαιτήσεων, αλλά και η ερμηνεία τους: τι θεωρείται επαρκές, τι πρέπει να αποτυπωθεί και πώς αξιολογείται.
Υπάρχουν επιχειρήσεις με ουσιαστικές πρακτικές που δυσκολεύονται να τις αποτυπώσουν με τρόπο κατανοητό από τα συστήματα αξιολόγησης. Η λύση βρίσκεται στην αναλογικότητα, στη σταδιακή ενίσχυση των βασικών αναγκών και στην υπεύθυνη ενημέρωση. Ο στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να οργανώσουν σωστά τα πρώτα τους βήματα στα θέματα ESG και βιωσιμότητας, ώστε να προχωρήσουν με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.
Το CSR HELLAS ανέπτυξε μια σημαντική πρωτοβουλία, το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας. Ποια τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας και ποια τα οφέλη που αποκόμισαν οι επιχειρήσεις από τη συμμετοχή τους σε αυτό;
Το ΕΣΒΕ αποτελεί μια πραγματικά καινοτόμο πρωτοβουλία του CSR HELLAS, σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αποτελεί ένα πλαίσιο διαλόγου εκπαίδευσης και ενημέρωσης, ένα πλαίσιο ωρίμανσης για μεγάλες επιχειρήσεις και ΜμΕ, που εργάζονται μαζί πάνω σε θέματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, η κυκλική οικονομία και τα ESG, δημιουργώντας μία κοινή αντίληψη για τα θέματα ESG. Η συμμετοχή των ΜμΕ είναι ενεργή σε όλα τα επίπεδα, και αυτό είναι που κάνει το ΕΣΒΕ τόσο αποτελεσματικό.
Ποιος είναι ο μεσοπρόθεσμος στόχος για το CSR HELLAS;
Ο στόχος μας είναι να ενισχύσουμε ουσιαστικά την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της βιωσιμότητας. Το CSR School εξελίσσεται με νέες ενότητες για ΜμΕ, βιώσιμη χρηματοδότηση και διακυβέρνηση. Δίνουμε έμφαση στις αλυσίδες αξίας, επειδή η μετάβαση δεν μπορεί να προχωρήσει με επιχειρήσεις δύο ταχυτήτων. Παράλληλα, εργαζόμαστε για τη σωστή τεκμηρίωση των πρακτικών, ώστε να περιοριστεί η ασυμμετρία ανάμεσα στην πραγματική επίδοση και την εικόνα.
Πάνω σε αυτούς τους άξονες, παραμένει σταθερός στόχος η διαμόρφωση μιας Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιώσιμη Επιχειρηματικότητα και την Εταιρική Υπευθυνότητα — ενός πλαισίου που θα συνδέει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας την επόμενη δεκαετία.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην έντυπη Voria για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη - Δείτε όλη την έντυπη έκδοση εδώ
