Σε γρίφο για γερούς λύτες έχει εξελιχθεί το ζήτημα τις ευλογιάς στα αιγοπρόβατα, αφού οι εκτροφές όπου διαπιστώνονται κρούσματα αυξάνονται εβδομάδα παρά εβδομάδα, δημιουργώντας μια ανησυχητική κατάσταση.
Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο, αφού είναι πολλές οι περιοχές σε καραντίνα, όπως η Χαλκιδική, όπου δεν λειτουργούν τα σφαγεία και έχουν οδηγήσει σε οικονομικό τέλμα αρκετούς από αυτούς.
«Μέτρα παίρνονται, το θέμα είναι εάν εφαρμόζονται από όλους. Από τα καινούργια περιστατικά δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουν επιτυχία. Δεν μπορούμε να βάλουμε έναν χωροφύλακα για κάθε κτηνοτρόφο», τονίσει στη Voria.gr ο καθηγητής Ζωικής Παραγωγής του ΔΙΠΑΕ Αριστοτέλης Λυμπερόπουλος.
Μάλιστα αναφέρει πως έχουν καταγραφεί περιστατικά που κτηνοτρόφοι κρύβουν περιστατικά ευλογιάς και δίνουν γάλα με αποτέλεσμα να μεταφέρεται η νόσος.
Εβδομάδα με την εβδομάδα, οι φωνές για εμβολιασμό πληθαίνουν όλο και περισσότερο, ωστόσο για να γίνει αυτό απαιτείται μια διαδικασία που σίγουρα θα έχει επιπτώσεις στην ελληνική κτηνοτροφία, κάτι που έχει υιοθετήσει το ΥΠΑΑΤ που δεν θέλει επ' ουδενί να δώσει το οκ για εμβολιασμούς, αφού ισχυρίζεται αφενός πως το εμβόλιο δεν έχει βάσει μελετών άμεσα αποτελέσματα και αφετέρου αφήνει ίχνη στο γάλα και στα τυροκομικα.
Συγκεκριμένα, αφού καθοριστούν οι περιοχές επιτήρησης, πρέπει να γίνει αίτημα προς την Επιτροπή βάσει του άρθρου 259 και να εκδοθεί σχετική εφαρμοστική απόφαση.
Στη συνέχεια, λαμβάνονται τα εμβόλια και υλοποιείται στοχευμένος εμβολιασμός εντός των περιοχών.
Ακολούθως η χώρα μπαίνει σε παρακολούθηση για τουλάχιστον δύο χρόνια μέχρι την επανόρθωση του καθεστώτος «disease – free».
Η λυπητερή των εξαγωγών
Εντός ΕΕ, εμβολιασμό πραγματοποίησαν η Ισπανία και η Βουλγαρία.
Όσον αφορά τους Ίβηρες, τη διετία 2021-2023 έγινε εφαρμογή εμβολιασμού για καταρροϊκό πυρετό και την περίοδο 2023-2024 εμβολιασμός για αιμορραγική νόσο (EHDV-8).
Στη γειτονική Βουλγαρία στοχευμένος εμβολιασμός έγινε για τον καταρροϊκό πυρετό την περίοδο 2014-2015.
Η Ισπανία υπέστη αρκετούς περιορισμούς λόγω των εμβολιασμών, με απώλεια του καθεστώτος «disease-free», το οποίο είχε επίπτωση τόσο σε εξαγωγές ζώων όσο και ζωικών προϊόντων.
Η απώλεια του ελευθέρου καθεστώτος συνεπαγόταν δοκιμές, πιστοποιήσεις και περιορισμούς στην κίνηση ζώων, με πρόσθετο κόστος και διοικητική επιβάρυνση.
Όσον αφορά την ευλογιά, η Κύπρος ήταν αυτή που πραγματοποίησε έκτακτο εμβολιασμό τη διετία 2005-2007 σε περιοχές όπου εμφανίστηκαν κρούσματα, με αναστολή εξαγωγών ζώντων ζώων και γαλακτοκομικών.
Άλλωστε είναι σαφές πως, μετά από εμβολιασμό, χρειάζονται τουλάχιστον δύο χρόνια χωρίς νέα περιστατικά και εμβόλια για να επανέλθει η χώρα στο καθεστώς χωρίς νόσο.
Χαρακτηριστικότερες είναι οι περιπτώσεις Τουρκίας και Μαρόκου, που πλήρωσαν βαρύ τίμημα στις εξαγωγές όταν προχώρησαν και προχωρούν ακόμα σε εμβολιασμό.
Η βορειοαφρικανική χώρα, τη δεκαετία του 2010, προχώρησε σε έκτακτο εμβολιασμό κατά της ευλογιάς, ελέγχοντας τη νόσο μεν, αλλά χάνοντας πρόσβαση σε διεθνείς αγορές για τα προϊόντα της για μια τριετία περίπου.
Οι Τούρκοι από την άλλη πλευρά εμβολιάζουν συστηματικά, ωστόσο έχουν πολύ σημαντικούς περιορισμούς σε γαλακτοκομικά προϊόντα ανά τακτά χρονικά διαστήματα, με πιο σημαντική χρονική περίοδο αυτήν του 2022/23.
Προβληματισμός στην τυροκομία
Εξαγωγές ζωικών προϊόντων στην Ελλάδα σημαίνει κατά κύριο λόγο τυροκομικά. Και τυροκομικά σημαίνουν φέτα.
Το ενδεχόμενο περιορισμού εξαγωγών θα οδηγούσε σε σοβαρές αναταράξεις σε έναν πυλώνα εξαγωγών και αγροδιατροφής της χώρας.
«Είμαστε εν αναμονή των εξελίξεων. Φοβόμαστε από τη μια πλευρά τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή καθαυτή η ευλογιά και από την άλλη φοβόμαστε και τα πιθανά μέτρα που μπορεί να ληφθούν», λέει στη Voria.gr η επιχειρηματίας και τυροκόμος Ελένη Προίκα.
Μάλιστα επισημαίνει ότι οι εξαγωγές είναι ένα δύσκολο κομμάτι. «Δεν είναι μόνο η Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα ελληνικά τυριά ταξιδεύουν σε όλον τον κόσμο και μια αλλαγή καθεστώτος θα αντιμετωπιστεί διαφορετικά από κάθε χώρα, οπότε είναι μια κατάσταση άγνωστη», λέει χαρακτηριστικά.
Ο Γιάννης Σταθώρης, επιχειρηματίας και τυροκόμος από τη Χαλκιδική, δεν κρύβει την ανησυχία του για την έκταση που έχει πάρει το θέμα. «Οι σφαγές ζωικού κεφαλαίου έχουν οδηγήσει σε μεγάλες απώλειες για τους κτηνοτρόφους και στη Χαλκιδική και στη χώρα. Το εμβόλιο για μένα προσωπικά είναι λύση, εφόσον εξεταστούν τα δεδομένα για τις εξαγωγές», λέει χαρακτηριστικά στη Voria.gr.