Του Σταύρου Κουμεντάκη*
Σε προηγούμενή αρθρογραφία μας, μας απασχόλησε η υποχρέωση του ΔΣ να προβεί, αυτοβούλως, σε άσκηση εταιρικής αγωγής, όταν θεμελιώνεται ευθύνη μελών του ΔΣ. Μας απασχόλησε, επίσης, η άσκηση εταιρικής αγωγής από το ΔΣ, αφού προηγηθεί κίνηση της σχετικής διαδικασίας από τη μειοψηφία ή πλειοψηφία των μετόχων, όταν το πρώτο αρνείται ή ολιγωρεί. Στο παρόν θα μας απασχολήσει η άσκηση της εταιρικής αγωγής από τον, προς τούτο οριζόμενο, ειδικό εκπρόσωπο.
Διορισμός Ειδικού Εκπροσώπου
Ο ειδικός εκπρόσωπος επιφορτίζεται με την ειδική και αποκλειστική συγκεκριμένη της άσκησης της εταιρικής αγωγής. Ο διορισμός του δεν επιφέρει προσωρινή αναστολή, υποκατάσταση ή κατάργηση του ΔΣ.
Προϋποτίθεται ότι:
(α) το ΔΣ της εταιρείας έχει απορρίψει ολικά ή μερικά την αίτηση της μειοψηφίας των μετόχων για την άσκηση εταιρικής αγωγής ή
(β) έχει παρέλθει άπρακτη η εύλογη προθεσμία που έθεσε η μειοψηφία των μετόχων με την αίτησή της προς το ΔΣ ή
(γ) έχουν παρέλθουν τέσσερεις (4) μήνες από την απόφαση του ΔΣ για την άσκηση εταιρικής αγωγής (μετά από αίτημα της μειοψηφίας), χωρίς το τελευταίο να προβεί, πράγματι, σε άσκηση της ή
(δ) το ΔΣ αδυνατεί λόγω αδυναμίας σχηματισμού απαρτίας να αποφασίσει επί της αίτησης της μειοψηφίας (σε περίπτωση, λ.χ., σύγκρουσης συμφερόντων) ή
(ε) το ΔΣ δεν ασκεί «αμελλητί» την εταιρική αγωγή, μολονότι υπέβαλε σχετική αίτηση η πλειοψηφία των μετόχων.
Αρμόδιο Δικαστήριο & Νομιμοποιούμενοι
Την αίτηση διορισμού ειδικού εκπροσώπου μπορούν να ασκήσει, μόνον, η πλειοψηφία των (πλειοψηφούντων ή μειοψηφούντων) μετόχων που υπέβαλαν το αίτημα για την άσκηση της εταιρικής αγωγής. Απαραίτητη, βέβαια, η πλειοψηφία μετοχικού κεφαλαίου και όχι μετόχων.
Αρμόδιο δικαστήριο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας της εταιρείας. Αποφαίνεται, αποκλειστικά, επί του διορισμού ή μη ειδικού εκπροσώπου.
Προθεσμία Υποβολής Αίτησης
Η ανωτέρω αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί εντός διμήνου:
(α) από την κοινοποίηση της (έστω εν μέρει) αρνητικής απόφασης του ΔΣ για την άσκηση εταιρικής αγωγής στους αιτούντες μετόχους ή, εναλλακτικά,
(β) από την άπρακτη παρέλευση των προθεσμιών που απαιτούνται για να ενεργήσει το ΔΣ.
Στοιχεία Αίτησης
Οι αιτούντες μέτοχοι πρέπει να επικαλεστούν και αποδείξουν, σωρευτικά, ότι πληρούσαν τις προϋποθέσεις υποβολής στο ΔΣ της αίτησης για τον διορισμό ειδικού εκπροσώπου και πράγματι υπέβαλαν τη σχετική, ορισμένη, αίτηση. Ότι η αίτηση δεν οδήγησε σε άσκηση της εταιρικής αγωγής εκ μέρους του ΔΣ (για έναν από τους λόγους που, περιοριστικά, προβλέπονται στο νόμο). Και, τέλος, πως πληρούν το κατά νόμο αναγκαίο-μεταβλητό ποσοστό κεφαλαίου.
Δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε απίθανο το ενδεχόμενο το ΔΣ να αρνηθεί ή αδρανήσει για την άσκηση των αξιώσεών της ΑΕ σε βάρος εκείνων από τα μέλη του που, ενδεχομένως, την έβλαψαν. Δικαιούνται, τότε, οι μέτοχοι (πλειοψηφίας ή, κατά περίπτωση, μειοψηφίας) να απευθυνθούν στο αρμόδιο δικαστήριο για τον διορισμό ειδικού εκπροσώπου που θα ασκήσει τη εν λόγω εταιρική αγωγή. Απαιτείται, όμως, ιδιαίτερη προσοχή: τα χρονικά περιθώρια είναι στενά και οι προϋποθέσεις απολύτως συγκεκριμένες. Το δικαστήριο θα κληθεί, τότε, να λάβει απόφαση όσον αφορά τον συγκεκριμένο διορισμό. Περί αυτού, όμως, σε επόμενη αρθρογραφία μας.
Σταύρος Κουμεντάκης
Managing Partner
Koumentakis and Associates Law Firm