Στις 18 Σεπτεμβρίου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, όπως γνωστοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά διάρκεια των κοινών δηλώσεων του με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, μετά τη δίωρη συνάντησή τους στην Άκυρα.
«Ήθελα να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το κλίμα αισιοδοξίας που επιτρέπει την αποκλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες», δήλωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης απευθυνόμενος στο Χακάν Φιντάν, ο οποίος τόνισε νωρίτερα ότι «ελπίζει σε εποικοδομητικό διάλογο».
Ο κ. Φιντάν είπε πως «είχαμε μια καρποφόρα συνάντηση στην οποία συζητήσαμε για διάφορα θέματα. Θέλω ξεκινώντας να ευχαριστήσω για άλλη μια φορά την ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό για τη χείρα βοήθειας που έδιναν κατά τους καταστροφικούς σεισμούς. Επίσης εύχομαι περαστικά για τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στη γειτονική χώρα και θέλω να σημειώσω ότι είμαστε πάντα έτοιμοι να βοηθήσουμε στη γείτονά μας. Αξιότιμοι εκπρόσωποι του Τύπου, στις σχέσεις μας με την Ελλάδα έχουμε ξεκινήσει μια νέα και θετική εποχή, όπως γνωρίζετε» και πρόσθεσε «τον περασμένο Ιούλιο, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας μας συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Η συνάντηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε ένα θετικό κλίμα. Στο πλαίσιο της συνάντησης αυτής συζητήθηκαν για άλλη μια φορά τα προβλήματα μεταξύ των δύο χωρών και υπήρξε ταύτιση απόψεων για την επίλυση των διαφορών με διάλογο».
Ο κ. Φιντάν υπογράμμισε ακόμα μεταξύ άλλων ότι «Πιστεύουμε πως τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με εποικοδομητικό διάλογο. Αξιολογήσαμε περιεκτικά τα προβλήματα μας αναφορικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε διαφορές απόψεων στο Αιγαίο. Συζητήσαμε τα θέματα αυτά νωρίτερα σε διερευνητικές συνομιλίες. Σε ό,τι αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, ως Τουρκία υποστηρίζουμε πάντα την αρχή του δίκαιου διαμοιρασμού. Ανταλλάξαμε απόψεις με τον ομόλογό μου και αναφορικά με το Κυπριακό. Οι θέσεις μας αναφορικά με την επίλυση του Κυπριακού είναι γνωστές. Συζητήσαμε τα όσα μπορούμε να κάνουμε ως εγγυήτριες χώρες. Συζητήσαμε επίσης τα βήματα που μπορούν να πραγματοποιηθούν για την ανάπτυξη του εμπορίου και των οικονομικών σχέσεων. Οι Υφυπουργοί μας τον προσεχή μήνα θα συζητήσουν στην Ελλάδα την πρόοδο που έχει σημειωθεί στο πλαίσιο της κοινής δράσης. Επίσης βρίσκεται στην ατζέντα μας και η ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα του τουρισμού. Ανέφερα επίσης ότι περιμένουμε μια αποτελεσματική συνεργασία από τη γείτονά μας σε ό,τι αφορά τον αγώνα μας κατά τρομοκρατικών οργανώσεων όπως το PKK[…]».
Για το θέμα της παράνομης μετανάστευσης είπε ότι δεν θα πρέπει να αποτελέσει πεδίο ανταγωνισμού, αλλά συνεργασίας. «Δεν θέλουμε να δούμε άλλες απώλειες ανθρώπινων ζωών στο Αιγαίο».
«Ένα σημαντικό θέμα της ατζέντας μας είναι και τα προβλήματα των ομογενών μας στην Ελλάδα. Έχουμε επιλύσει τα προβλήματα με διάφορες θετικές εφαρμογές της ρωμαίικης κοινότητας στη χώρα μας. Επίσης, αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα. Είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε σε ό,τι αφορά την αποκατάσταση των οθωμανικών έργων στην Ελλάδα[…]. Επαναλάβαμε τις προσμονές μας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αξιότιμοι εκπρόσωποι του Τύπου, είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε άνευ προϋποθέσεις τον διάλογο και να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας με την Ελλάδα. Μπορούμε να επιλύσουμε τις διαφορές μας με αμοιβαίο σεβασμό στα δικαιώματα και τα συμφέροντα, υπό τη βάση του διεθνούς δικαίου. Θέλω να ευχαριστήσω για άλλη μια φορά τον Υπουργό για την επίσκεψη αυτή».
Από την πλευρά του ο Γιώργος Γεραπετρίτης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το κλίμα συνεργασίας «που μόλις μέσα σε λίγους μήνες από την ορκωμοσία των δύο κυβερνήσεων έχουμε καταφέρει να οικοδομήσουμε. Ένα κλίμα το οποίο βασίζεται στην αμοιβαία κατανόηση και τον σεβασμό που κρατά ανοικτό έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας που επιτρέπει αποκλιμάκωση κρίσεων και τη θέσπιση γερών βάσεων για τις συζητήσεις σε όλα τα επίπεδα μεταξύ μας».
«Σήμερα επισκέφθηκα την Άγκυρα με σκοπό να συνομιλήσω με τον Τούρκο ομόλογό μου για τις σχέσεις των δύο χωρών μας. Σχέσεις που θέλουμε να εξελιχθούν επί τη βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου και ιδίως του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως κατεξοχήν της διατήρησης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, της φιλικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών. Πιστεύω ότι συμμεριζόμαστε την ανάγκη να προωθήσουμε περαιτέρω τις οικονομικές αυτές αξίες και να εδραιώσουμε σχέσεις αγαστής συνύπαρξης και ανεκτικότητας με αμοιβαίο σεβασμό στην ισότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών, καθώς και την μη ανάμειξη σε εσωτερικές υποθέσεις. Η εμπειρία των τελευταίων ετών κατέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι οι εξωγενείς κρίσεις καθίστανται κανονικότητα παρά εξαίρεση. Τούτο αναδεικνύει έτι περαιτέρω την αξία της συνεννόησης και της συνεργασίας. Η αντιμετώπιση της πανδημίας των φυσικών καταστροφών, της ενεργειακής κρίσης και της επισιτιστικής ανασφάλειας αποτελούν λίγα μόνο αλλά σημαντικά παραδείγματα πεδίων στα οποία μπορούμε να συνεργαστούμε για το κοινό καλό. Στο πνεύμα αυτό συζητήσαμε κατά τη διάρκεια της συνάντησής μας για τις διμερείς μας σχέσεις, καθώς και θέματα περιφερειακού και διεθνούς ενδιαφέροντος».
Ο κ. Γεραπετρίτης συνέχισε λέγοντας ότι «Στο Βίλνιους της Λιθουανίας, οι ηγέτες των δύο χωρών συμφώνησαν να ξαναπιάσουμε το νήμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και να προωθήσουν τη μεταξύ μας συνεργασία και ανέθεσαν σε εμάς τους υπουργούς Εξωτερικών να αναλάβουμε την πολιτική καθοδήγηση της διαδικασίας αυτής. Αυτή είναι ακριβώς και η αποστολή μας. Πρώτον, να επιλύουμε τα θέματα αιχμής που ανακύπτουν μεταξύ των δύο χωρών μας και να αποσυμπιέζουμε εντάσεις, ώστε να προλαμβάνουμε εν δυνάμει επικίνδυνες καταστάσεις. Δεύτερον, να κατευθύνουμε τις συζητήσεις οι οποίες γίνονται μεταξύ των δύο πλευρών σε όλα τα επίπεδα, δηλαδή τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε να υπάρχει διαρκής παρακολούθηση, ενιαία προσέγγιση και υψηλού υψηλή λογοδοσία για την παραγωγή ωφέλιμων και απτών αποτελεσμάτων. Τρίτον, να προετοιμάζουμε τις επαφές των δύο ηγετών ώστε να προκύπτει διαρκής ισχυρή πολιτική εντολή και νομιμοποίηση στο υψηλότερο επίπεδο.
Στη συνέχεια ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ακόμα ότι «απαραίτητη προϋπόθεση του μεταναστευτικού όσο και κάθε άλλου συναφούς ζητήματος είναι η αντιμετώπιση των περιφερειακών κρίσεων που προκαλούν αποσταθεροποίηση στην ευρύτερη περιοχή μας και είχαμε σήμερα την ευκαιρία με τον κ. Φιντάν να συζητήσουμε για τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου για τη Συρία, για τη Λιβύη, για τις συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία. Στο πλαίσιο ακριβώς αυτό της περιφερειακής σταθερότητας είναι σημαντικό για τις διμερείς μας σχέσεις να διατηρηθεί το κλίμα ηρεμίας στην περιοχή μας με αποχή από επιθετική ρητορική και μονομερείς ενέργειες που μπορεί να υπονομεύσουν την προσέγγιση».
Στόχος της συνάντησης ήταν να προετοιμάσουν τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν την επόμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη, αλλά και να βρεθεί ένα πρώτο πλαίσιο για τη μεθοδολογία και το χρονοδιάγραμμα που θα μπορούσε να ακολουθηθεί στην ατζέντα των ελληνοτουρκικών.
Όπως επεσήμανε ο κ. Γεραπετρίτης στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu, στη συνάντηση θα τεθεί και η προετοιμασία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη τον ερχόμενο Δεκέμβριο.