Η Χαμάς ανακοίνωσε πως έχει σκοπό να αρχίσει να απελευθερώνει τους ισραηλινούς ομήρους στη Γάζα αύριο Δευτέρα το πρωί, όπως προβλέπεται, λίγο πριν αρχίσει «σύνοδος ειρήνης» στο Σαρμ ελ Σέιχ, με τη συμμετοχή περίπου είκοσι ηγετών, πέραν των προέδρων των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι.
Στη Λωρίδα της Γάζας, που έχει υποστεί πελώρια καταστροφή τα δυο χρόνια του πολέμου, η πολιτική προστασία ανακοίνωσε χθες Σάββατο ότι πάνω από 500.000 άνθρωποι που είχαν εκτοπιστεί επέστρεψαν στο βόρειο τμήμα του θυλάκου αφότου άρχισε να εφαρμόζεται η κατάπαυση του πυρός προχθές Παρασκευή.
Η συμφωνία ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές έχει βάση σχέδιο είκοσι σημείων που ανακοινώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου από τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ. Προβλέπει την απελευθέρωση από το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα ως αύριο πριν από το μεσημέρι (τοπική ώρα) των 48 ομήρων που απομένουν, ζωντανών ή νεκρών, που είχαν απαχθεί κατά την άνευ προηγουμένου έφοδο της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, που αποτέλεσε έναυσμα του πολέμου.
Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ αναμένεται να απελευθερώσει 250 «κρατούμενους για λόγους ασφαλείας», ανάμεσά τους πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για φονικές επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών, καθώς και άλλους 1.700 Παλαιστίνιους που αιχμαλωτίστηκαν από τον ισραηλινό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
«Όπως ορίζει η συμφωνία που υπογράφτηκε, η ανταλλαγή κρατουμένων αναμένεται να αρχίσει το πρωί της Δευτέρας (...) Δεν υπάρχει καμιά νέα εξέλιξη ως προς το ζήτημα αυτό», είπε χθες στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Οσάμα Χαμντάν, ανώτερο στέλεχος της Χαμάς.
«Θα συνεχίζουμε να ουρλιάζουμε και να μαχόμαστε ωσότου οι πάντες επιστρέψουν στα σπίτια τους», είπε από την πλευρά της η Εϊνάβ Ζανγκάουκερ, μορφή της κινητοποίησης για τον επαναπατρισμό των ομήρων στο Ισραήλ, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης στο Τελ Αβίβ. Ο 25χρονος γιος της Ματάν Ζανγκάουκερ είναι ανάμεσα στους 20 ομήρους που θεωρείται πως ζουν ακόμη.
«Επιστρέφετε στο σπίτι»
«Επιστρέφετε στο σπίτι», είπε απευθυνόμενος στο πλήθος στην «πλατεία των ομήρων» ο αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, που επισκέφθηκε νωρίτερα χθες τη Γάζα, μαζί με τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ, και τον αρχηγό του γενικού επιτελείου του Ισραήλ, τον Εγιάλ Ζαμίρ.
Αξιοσημείωτο στιγμιότυπο της ομιλίας: μεγάλο μέρος του πλήρους επευφήμησε όταν ο κ. Γουίτκοφ αναφέρθηκε στον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ, «ευχαριστώντας» τον, αλλά άρχισε να γιουχαΐζει, να σφυρίζει και να αποδοκιμάζει όταν αναφέρθηκε στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, που κατ’ αυτόν κάνει τα πάντα για τη χώρα του.
Η Αίγυπτος επιβεβαίωσε ότι θα φιλοξενήσει αύριο μετά το μεσημέρι στο Σαρμ ελ Σέιχ σύνοδο με σκοπό «να τερματιστεί ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας, να ενισχυθούν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και να ανοίξει νέα σελίδα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας»,
Πέρα από τους κ.κ. Τραμπ και Σίσι αναμένονται στην αιγυπτιακή πόλη στην Ερυθρά Θάλασσα ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, οι πρωθυπουργοί της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, της Ιταλίας Τζόρτζα Μελόνι και της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, μεταξύ άλλων.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Νετανιάχου δεν υπάρχει καμιά ένδειξη εάν θα συμμετάσχει ή όχι.
Από την πλευρά της, η Χαμάς ανακοίνωσε πως δεν θα συμμετάσχει, με τον Χοσάμ Μπαντράν, ανώτερο στέλεχός της, να δηλώνει στο AFP πως θα εκπροσωπηθεί «από τους μεσολαβητές», το Κατάρ και την Αίγυπτο.
Ο κ. Μπαντράν εξάλλου προειδοποίησε πως επίκεινται «δύσκολες» διαπραγματεύσεις για την επόμενη φάση του σχεδίου Τραμπ, που προβλέπει ιδίως αφοπλισμό του κινήματος, εξορία των μαχητών της και συνέχιση της απόσυρσης των στρατευμάτων του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας.
«Μη διαπραγματεύσιμο»
«Η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων προϋποθέτει πιο περίπλοκες συνομιλίες και δεν θα είναι τόσο εύκολη όσο η πρώτη», εκτίμησε.
«Ελπίζουμε να μη γυρίσουμε πίσω (στον πόλεμο), όμως ο παλαιστινιακός λαός και οι δυνάμεις της αντίστασης ασφαλώς (...) θα χρησιμοποιήσουν όλες τις δυνατότητες που διαθέτουν για να απωθήσουν την επίθεση αν τους επιβληθεί μάχη», είπε ακόμη.
«Η παράδοση των όπλων που προτείνεται αποκλείεται κι αυτό είναι μη διαπραγματεύσιμο», είπε άλλο στέλεχος του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος στο Γαλλικό Πρακτορείο χθες υπό τον όρο να μην κατονομαστεί.
Σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας, σωστικά συνεργεία συνεχίζουν να ψάχνουν στα συντρίμμια πτώματα, μετά την απόσυρση στοιχείων του στρατού του Ισραήλ πίσω από συμφωνημένες γραμμές, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες της επιστρέφουν στο βόρειο τμήμα του θυλάκου, όπου δεν βρίσκουν πολύ συχνά παρά συντρίμμια εκεί όπου ήταν τα σπίτια τους.
Έπειτα από «εξαιρετικά εξαντλητικό» ταξίδι η Ράζα Σαλμί κατάφερε να επιστρέψει στη γειτονιά της, στην αρ Ρίμαλ, στην καρδιά της πόλης της Γάζας, όπου τις τελευταίες εβδομάδες βομβαρδισμοί κατέστρεψαν τομείς όπου σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό βρίσκονταν χιλιάδες μαχητές της Χαμάς.
Το σπίτι της όμως «δεν υπάρχει πια», δεν έχει απομείνει παρά «ένας σωρός από συντρίμμια».
«Στάθηκα μπροστά (στα συντρίμμια) κι έβαλα τα κλάματα, όλες οι αναμνήσεις μου έγιναν σκόνη», πρόσθεσε.
«Δεν ξέρω τι να πω, αυτό που βλέπω είναι πιο δυνατό απ’ όλες τις λέξεις... Καταστροφή, καταστροφή, κι άλλη καταστροφή», είπε ο Σαχέρ Αμπού αλ Άτα, άλλος κάτοικος, μετά την επιστροφή του στην πόλη, μπροστά στα συντρίμμια του παιδιατρικού νοσοκομείου αρ Ραντίσι.
Ελλάδα και Κύπρος στη σύνοδο της Αιγύπτου
Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι μεταξύ των περίπου 20 χωρών που έχουν προσκληθεί από την κυβέρνηση Τραμπ στην πολυαναμενόμενη «σύνοδο ειρήνης» για τη Γάζα που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα στο Σαρμ-ελ-Σέιχ της Αιγύπτου.
Δείτε ακόμα - Ελλάδα και Κύπρος μεταξύ των χωρών που προσκλήθηκαν στη διάσκεψη για τη Γάζα στην Αίγυπτο
Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Ισραηλινός δημοσιογράφος του Axios, Μπάρακ Ραβίντ, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ απέστειλε επίσημη πρόσκληση για τη σύνοδο κορυφής των ηγετών για τη Γάζα, στην οποία περιλαμβάνονται εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο, το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία, το Ελ Σαλβαδόρ, ο Καναδάς, το Κουβέιτ, η Ιαπωνία, η Ινδία, η Ισπανία, το Μπαχρέιν, και η Ουγγαρία.
Ο δημοσιογράφος του Axios αναφέρει επίσης ότι έχει προσκληθεί το Ιράν, ενώ το Ισραήλ δεν θα συμμετάσχει.
Την πραγματοποίηση της συνόδου επιβεβαίωσε και η Αίγυπτος, με ανακοίνωσή της, όπου αναφέρει ότι οι πρόεδροι της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι και των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα συμπροεδρεύσουν αύριο Δευτέρα, μετά το μεσημέρι, στην αιγυπτιακή πόλη Σαρμ ελ Σέιχ σε «σύνοδο ειρήνης», με παρόντες «τους ηγέτες 20 και πλέον χωρών».
Σύμφωνα με την αιγυπτιακή προεδρία, «η σύνοδος έχει σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας, να ενισχυθούν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και να ανοίξει νέα σελίδα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας».
Στην Αίγυπτο μεταβαίνει επίσης ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Ο Γκουτέρες σε πρόσφατη δήλωση του χαιρέτισε αυτή την εξέλιξη και προέτρεψε το Ισραήλ και τη Χαμάς να «τηρήσουν πλήρως» τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και απελευθέρωση των ομήρων, χαρακτηρίζοντάς την ως «εξαιρετικά αναγκαία πρόοδο» που πρέπει να σηματοδοτήσει «την αρχή του τέλους αυτού του καταστροφικού πολέμου».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ θα ταξιδέψει επίσης στην Αίγυπτο για τη σύνοδο, «ιστορική καμπή για την περιοχή έπειτα από δύο χρόνια πολέμου και αιματοχυσίας», σύμφωνα με ανακοίνωση της Ντάουνινγκ Στριτ.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν θα βρίσκεται αύριο στην Αίγυπτο για να επιδείξει την «υποστήριξή (του) στην εφαρμογή της συμφωνίας που παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο (των ΗΠΑ) Τραμπ για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Γάζα» ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, είχε ήδη αναγγείλει νωρίτερα χθες Σάββατο το Ελιζέ.
«Ο κ. Μακρόν θα συζητήσει «με εταίρους τα επόμενα βήματα της εφαρμογής του σχεδίου ειρήνης», πρόσθεσε η γαλλική προεδρία.
Οι πρωθυπουργοί της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ και της Ιταλίας Τζόρτζα Μελόνι αναμένονται επίσης στην Αίγυπτο.
Από την πλευρά της η Χαμάς ανακοίνωσε πως δεν θα συμμετάσχει στην επίσημη υπογραφή της συμφωνίας. «Όσον αφορά την επίσημη υπογραφή, δεν θα είμαστε παρόντες», είπε ανώτερο στέλεχος του κινήματος, ο Χοσάμ Μπαντράν, σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο, προσθέτοντας πως θα εκπροσωπηθεί από τους «μεσολαβητές», το Κατάρ και την Αίγυπτο.
Ως το πρωί αύριο Δευτέρα, με βάση τη συμφωνία του Ισραήλ και της Χαμάς, 48 όμηροι, ζωντανοί και νεκροί, που παραμένουν στη Λωρίδα της Γάζας, θα επιστρέψουν στο Ισραήλ.
Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ αναμένεται να απελευθερώσει 250 «κρατούμενους για λόγους ασφαλείας», ανάμεσά τους πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για φονικές επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών, καθώς και άλλους 1.700 Παλαιστίνιους που αιχμαλωτίστηκαν από τον ισραηλινό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας μετά το ξέσπασμα του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023.
Την παρουσία του αύριο στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου, στη διάσκεψη για τη Γάζα, ανακοίνωσε επίσημα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μέσω της καθιερωμένης κυριακάτικης ανασκόπησης.
«Αύριο θα βρίσκομαι στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου, στην υπογραφή της συμφωνίας. Η Ελλάδα είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που θα είναι εκεί, μαζί με την Κύπρο. Η παρουσία μας είναι μία ακόμα απάντηση σε όσους θέλουν να βλέπουν μια Ελλάδα απομονωμένη και μίζερη.
Η συμφωνία συνιστά μια ιστορική στιγμή, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται μια ρεαλιστική προοπτική ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. Αυτή η διπλωματική επιτυχία πιστώνεται ως πρωτοβουλία στον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έφερε όλους τους παράγοντες της περιοχής σε ένα κοινό πλαίσιο συμφωνίας. Αποδεικνύεται ότι η επιμονή στη διαπραγμάτευση μπορεί να φέρει αποτέλεσμα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, ενώ σε άλλο σημείο της ανάρτησής του σημειώνει:
«Η Ελλάδα είναι παρούσα στις εξελίξεις. Συνομιλούμε με όλους τους εταίρους και συμμάχους στην περιοχή και είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε ενεργά, ώστε αυτή η συμφωνία να προχωρήσει και να μη μείνει στα λόγια. Η ελπίδα δεν πρέπει να ξεφτίσει. Πρέπει να λάβει τη μορφή μιας βιώσιμης ειρήνης στην περιοχή. Βρισκόμαστε σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Και ενώ ο κόσμος γύρω μας αλλάζει, κάποιοι παραμένουν εγκλωβισμένοι στην ομφαλοσκόπηση των μικροκομματικών σχεδιασμών τους. Η Ελλάδα, όμως, οφείλει να βλέπει τη μεγάλη εικόνα του κόσμου. Πρέπει να κοιτάζει μπροστά και παντού».