H πρώτη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, με δυτικούς ομολόγους του μία εβδομάδα μετά την έναρξη της σύρραξης με το Ισραήλ, ολοκληρώθηκε στη Γενεύη, με την ύπατη εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας να επισημαίνει ότι η επικοινωνία με την Τεχεράνη πρέπει να μείνει ανοιχτή.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσαν πως είναι έτοιμοι για περαιτέρω συνομιλίες με το Ιράν.
«Το πυρηνικό ζήτημα του Ιράν δεν μπορεί να λυθεί με στρατιωτικά μέσα», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, εκφράζοντας ελπίδα ότι οι συνομιλίες τη Γενεύης θα ανοίξουν δρόμο σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Επικίνδυνο» να επιδιώξει κανείς αλλαγή ηγεσίας στο Ιράν από έξω, τόνισε παράλληλα ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Από την πλευρά του ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό «οι ΗΠΑ να συμμετάσχουν σε περαιτέρω συνομιλίες και στην εξεύρεση λύσης».
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Λάμι δήλωσε ότι «υπάρχει πλέον ένα παράθυρο εντός των επόμενων δύο εβδομάδων για την επίτευξη διπλωματικής λύσης». Ταξίδεψε στη Γενεύη μετά τη συνάντηση στην Ουάσινγκτον με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και τον απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ.
«Ήμασταν σαφείς ότι το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα, και εμείς και η Ευρώπη έχουν ξεκαθαρίσει εδώ και πολλά χρόνια ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Είμαστε πρόθυμοι να συνεχίσουμε τις συνεχιζόμενες συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με το Ιράν και παροτρύνουμε το Ιράν να συνεχίσει τις συνομιλίες του με τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε ο Λάμι.
«Οι συζητήσεις που είχαμε με το Ιράν είναι ότι η περιφερειακή κλιμάκωση δεν ωφελεί κανέναν. Γι' αυτό πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτές τις συζητήσεις με τον ΟΗΕ», λέει η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας.
O Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί , δήλωσε ότι θα δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία, «μόλις σταματήσει η επιθετικότητα».
«Είμαστε υπέρ της συνέχισης των συνομιλιών με την E3 (Γερμανία, Γαλλία και Βρετανία σ.σ.) και την Ευρωπαϊκή Ένωση», και θα είμαστε έτοιμοι να συναντηθούμε ξανά στο εγγύς μέλλον, δήλωσε ο υπουργός στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντησή του με τους επικεφαλής της γαλλικής, της βρετανικής, της γερμανικής και της ευρωπαϊκής διπλωματίας στην ελβετική πόλη.
Οι συνομιλίες κράτησαν σχεδόν τρεισήμισι ώρες και επικεντρώθηκαν στον πυρηνικό φάκελο του Ιράν.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, κάποιες από τις συζητούμενες πτυχές «ενδέχεται να αποσαφηνιστούν στην πορεία», ανοίγοντας δρόμο για νέα διπλωματική προσέγγιση.
Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την αρχική πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και των παγκόσμιων δυνάμεων. Ωστόσο, έχουν επανειλημμένα απειλήσει να επαναφέρουν τις κυρώσεις που είχαν αρθεί βάσει της συμφωνίας, εάν το Ιράν δεν βελτιώσει τη συνεργασία του με τον εποπτικό φορέα του ΟΗΕ για τα πυρηνικά, τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
O Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έφτασε στη Γενεύη για τις συνομιλίες με Ευρωπαίους ομολόγους του, ωστόσο προηγήθηκε η «πύρινη» ομιλία του στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Κατηγόρησε το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου, αναφερόμενος στις επιθέσεις κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων και απευθυνόμενος στη διεθνή κοινότητα, μίλησε για προδοσία της διπλωματίας.
«Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε την εδαφική ακεραιότητά μας και κυριαρχία με όλη μας την ισχύ», είπε επίσης ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας.
Όπως επισήμανε, οι Ιρανοί υποτίθεται πως θα είχαν συνάντηση με Αμερικανούς την 15η Ιουνίου για να διαμορφώσουν μια πολλά υποσχόμενη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά η επίθεση του Ισραήλ ήταν μια προδοσία της διπλωματίας».
Η πρόταση 4 σημείων των Ευρωπαίων στο Ιράν
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, μίλησε για την ευρωπαϊκή πρόταση προς το Ιράν, η οποία βασίζεται σε τέσσερις άξονες.
1. Επανέναρξη της συνεργασίας του Ιράν με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), με στόχο τη σταδιακή επίτευξη «μηδενικού εμπλουτισμού» ουρανίου.
2. Διεθνής εποπτεία στο ιρανικό πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, που αποτελεί διαχρονική πηγή ανησυχίας για την ασφάλεια της περιοχής.
3. Περιορισμός της ιρανικής χρηματοδότησης προς ένοπλες παραστρατιωτικές οργανώσεις, που δραστηριοποιούνται σε Λίβανο, Γάζα, Συρία και Υεμένη.
4. Απελευθέρωση ξένων υπηκόων που κρατούνται σε ιρανικές φυλακές, τους οποίους η Γαλλία και άλλες χώρες χαρακτηρίζουν «ομήρους».
«Το Ιράν πρέπει να αποδείξει ότι είναι διατεθειμένο να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να ανταποκριθεί στην ευρωπαϊκή πρόταση», δήλωσε ο Μακρόν, υπογραμμίζοντας ότι η πρωτοβουλία αποτελεί συντονισμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Φωτογραφία: REUTERS/Denis Balibouse