Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σημαντικό σταυροδρόμι και «έχει αναπτύξει ένα πολύ σημαντικό γεωπολιτικό διπλωματικό αποτύπωμα», εκτιμά ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή της Κυριακής».
Εξηγεί δε τον συλλογισμό του λέγοντας πως η χώρα μας «μπορεί να διατηρήσει τις θεμελιώδεις αρχές, την πίστη στο διεθνές δίκαιο, αλλά από την άλλη πλευρά πρέπει να προσαρμοστούμε και στα δεδομένα - στο πώς και εμείς μπορούμε να είμαστε ωφέλιμοι απέναντι στη νέα διεθνή αρχιτεκτονική. Νομίζω ότι έχουμε τα εφόδια να το πράξουμε».
Προς την κατεύθυνση αυτή, λέει ο κ. Γεραπετρίτης η Ελλάδα έχει πολλά θετικά στη φαρέτρα της: «είμαστε η μόνη χώρα της ευρύτερης περιοχής, η οποία έχει στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, αλλά άριστες σχέσεις με όλες τις χώρες του αραβικού τόξου. Είμαστε μια χώρα στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια χώρα, η οποία έχει ικανή πολιτική σταθερότητα και μια δημοσιονομική ασφάλεια. Σε ένα γεωπολιτικό σκηνικό πολύ υψηλής ρευστότητας, η Ελλάδα είναι ανθεκτική».
Όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και μια αισιοδοξία που καλλιεργήθηκε ότι ενδεχομένως να υπάρξει μια συμφωνία για παραπομπή των θεμάτων στην Χάγη, ο υπουργός εξωτερικών απαντά ότι ο ίδιος δεν ήταν ποτέ τόσο αισιόδοξος.
«Εκείνο το οποίο έλεγα είναι ότι θα πάρουμε την ελληνοτουρκική προσέγγιση βήμα-βήμα. Για μένα το πιο σημαντικό σε αυτή τη νέα προσπάθεια των τελευταίων 18 μηνών είναι ο δομημένος διάλογος. Και αυτό είναι, νομίζω, που διαφοροποιεί σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες, ότι πάντοτε υπήρχε ένα επίπεδο ελληνοτουρκικού διαλόγου, αλλά όχι δομημένο σε αυτό το επίπεδο, όπως σήμερα, στη βάση των τριών πυλώνων: του πολιτικού διαλόγου, των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και της θετικής ατζέντας. Και όταν πλέον θα έχουμε οικοδομήσει ένα ικανό επίπεδο εμπιστοσύνης, τότε να προχωρήσουμε και στη μεγάλη μας συζήτηση», αναφέρει.
Αναφέρει επίσης για το ίδιο θέμα πως «δεν ήμουν αιθεροβάμων. Πάντοτε έλεγα ότι δεν εφησυχάζουμε. Και γι' αυτό, άλλωστε, τον λόγο η χώρα ισχυροποιείται και σε ό,τι αφορά τους εξοπλισμούς της. Εκείνο το οποίο ισχύει, είναι ότι σε σύντομο σχετικά χρόνο έχουμε καταφέρει να έχουμε αρκετά σημαντικά αποτελέσματα. Ένα κεκτημένο ηρεμίας. Μην με ρωτήσετε για πόσο θα είναι ένα κεκτημένο αυτό.
Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα έχουν σχεδόν μηδενιστεί οι παραβιάσεις, ενώ, όπως γνωρίζετε, τα προηγούμενα χρόνια είχαμε χιλιάδες παραβιάσεις ετησίως. Έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό με σημαντικότατη μείωση των μεταναστευτικών ροών. Έχουμε επισκέπτες από την Τουρκία, οι οποίοι βρίσκονται διαρκώς στα ελληνικά νησιά, ενισχύοντας την τοπική οικονομία. Και, πάνω απ' όλα, έχουν αποφευχθεί οι μείζονες κρίσεις».
Παραδέχεται ωστόσο ότι «δεν έχουμε βρει ακόμα το επίπεδο εκείνο της κατανόησης, έτσι ώστε να προχωρήσουμε βήμα παραπέρα, ότι δηλαδή θα μπορέσουμε να συζητήσουμε σε σχέση με τη μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας – που είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης» και προσθέτει:
«Ουδείς αμφισβητεί ότι η Τουρκία είναι μία σημαντική χώρα στην περιφέρεια, μία μεγάλη χώρα, χώρα του ΝΑΤΟ. Θέλω όμως να σκεφτούμε λιγάκι και την ιστορικότητα της διαδρομής των ελληνοτουρκικών σχέσεων και ειδικά σε ό,τι αφορά τις διεκδικήσεις. Πού βρισκόμασταν εμείς το 2019 και πού βρισκόταν η Τουρκία. Ας θυμηθούμε λοιπόν πώς ήταν η κατάσταση το 2019. Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός του προγράμματος των F-35, δεν είχε καν εξασφαλίσει την αναβάθμιση των F-16 και Viper. Αντιθέτως, η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός των F-35 και με εξασφαλισμένο κεφάλαιο για τα F-16. Πού βρισκόμαστε σήμερα, πεντέμισι χρόνια μετά; Είναι σαφές. Η Ελλάδα έχει ισχυροποιηθεί πάρα πολύ σε ό,τι αφορά ακριβώς αυτό το γεωστρατηγικό, εξοπλιστικό της προφίλ».
Σε ερώτηση για το αν τον προβληματίζει το ενδεχόμενο να υπάρξει μια κρίση, σε ένα περιβάλλον εντελώς νέο, με μια κυβέρνηση Τραμπ και μία Ευρώπη σε κρίση, ο κ. Γεραπετρίτης είναι σαφής: «Βεβαίως και με προβληματίζει. Πάντοτε με προβληματίζει οποιαδήποτε κρίση. Εγώ βρίσκομαι εδώ για να υπηρετώ την ειρήνη και την ηρεμία και όχι την ένταση και την κρίση. Ιδιαιτέρως τώρα που, όπως σωστά αναφέρατε, βρισκόμαστε σε μια μεταβατική φάση. Ακόμα δεν έχει διαφανεί πού πηγαίνει η νέα τάξη πραγμάτων. Και για τον λόγο αυτό οφείλουμε να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί».
Σε ερώτηση σχετικά με την ταύτιση της ελλάδας με την κυβέρνηση και την πολιτική Μπάιντεν στο θέμα της Ουκρανίας, ο υπουργός εξωτερικών απάντησε: «Η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία στηρίζεται σε αρχές και οι αρχές αυτές είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου. Αν θέλουμε η διεθνής κοινότητα να στέκεται αρωγός απέναντι στα δικά μας αιτήματα, που είναι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν μπορούμε παρά να δίνουμε πρώτοι εμείς το παράδειγμα. Και δεν μπορούμε να έχουμε δυο μέτρα και δυο σταθμά. Για μένα που είμαι ένας πιστός θιασώτης των αρχών στο διεθνές δίκαιο, δεν θα μπορούσε να υπάρχει άλλος δρόμος παρά μόνο ο σεβασμός του αμυνόμενου, η στήριξη του αμυνόμενου επί τη βάσει του διεθνούς δικαίου, έτσι ώστε να μπορώ να έχω έννομο συμφέρον να το επικαλεστώ σε περίπτωση που υπάρχει αντίστοιχη παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Και αναφορικά με τη νέα πολιτική κατάσταση στην Αμερική, ξεκαθαρίζει: «Τα επιχειρήματά μας θα είναι ότι όπως στηρίξαμε την Ουκρανία όταν υπήρχε μια παραβίαση του διεθνούς δικαίου, με τον ίδιο τρόπο εμείς θα είμαστε πάντοτε με την διεθνή νομιμότητα. Η ειρήνη και η επιβολή του διεθνούς δικαίου είναι συνθήκη ευημερίας, όχι μόνο μεταξύ των κρατών, αλλά και για την οικουμένη ολόκληρη. Άρα, εάν μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε τη διεθνή νομιμότητα χωρίς να έχουμε από την άλλη πλευρά καταδυναστεύσει λαούς, οι οποίοι έχουν υποστεί αυτή τη βάσανο, νομίζω ότι θα έχουμε αποκαταστήσει μια τάξη πραγμάτων».