Ένα εκρηκτικό …κοκτέιλ κινητοποιήσεων δεν αποκλείεται να ζήσει η αγορά, εν μέσω Χριστουγέννων, την ώρα που οι αγρότες συνεχίζουν τα μπλόκα τους σε όλη τη χώρα και η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος – Διεθνών Μεταφορών, προσανατολίζεται σε κινητοποιήσεις από τις 21 Δεκεμβρίου, παρατάσσοντας 40.000 φορτηγά δεξιά και αριστερά των δρόμων. Σημειώνεται πως οι ιδιοκτήτες φορτηγών - ζητούν άμεση συνάντηση με την κυβέρνηση για την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που ταλανίζουν τον κλάδο τους, προειδοποιώντας με επ’ αόριστον κινητοποιήσεις από την Κυριακή, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση.
Όπως εξηγούν εκπρόσωποι παραγωγικών φορέων που μιλούν στη Voria.gr, οι αποκλεισμοί των δρόμων από τους αγρότες έχουν οδηγήσει σε καθυστερήσεις παράδοσης των προϊόντων, αλλά και αύξηση του μεταφορικού κόστους, ωστόσο αν τελικά οι κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών πραγματοποιηθούν τότε «τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα θα χτυπήσουν κόκκινο, φέροντας ελλείψεις στην αγορά».
Οι κινητοποιήσεις συμπίπτουν με την πιο κρίσιμη περίοδο του έτους για την αγορά -λίγες ημέρες πριν από τις γιορτές- δοκιμάζοντας τις αντοχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, της κατανάλωσης και των εξαγωγών.
Αξίζει να σημειωθεί πως για το λιανεμπόριο, ο Δεκέμβριος, διαχρονικά, αποφέρει σημαντικό τζίρο στα ταμεία των επιχειρήσεων, πέρυσι, μάλιστα, ανήλθε στα 4 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα οι φετινές επιδόσεις της εορταστικής περιόδου αποτελούν στοίχημα επιβίωσης για χιλιάδες επιχειρήσεις που προσπαθούν να αντισταθμίσουν τα αυξημένα λειτουργικά κόστη.
«Δεν έχουμε κάνει την αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων από τα αγροτικά μπλόκα, είναι κάτι που θα κάνουμε το επόμενο διάστημα. Πάντως ζήτημα επάρκειας δεν προκύπτει, όσο το οδικό δίκτυο παραμένει λειτουργικό μέσω παρακαμπτηρίων» λέει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Μασούτης ΑΕ και πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μασούτης, υπογραμμίζοντας πως είναι βέβαιο πως τα προβλήματα θα ενταθούν με τις κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών. «Λόγω και των Χριστουγέννων, γεμίζουμε τις αποθήκες των σούπερ μάρκετ, ωστόσο κρίσιμο ζήτημα είναι να μπορούμε να διοχετεύσουμε τα προϊόντα» σημειώνει ο κ. Μασούτης. Σύμφωνα, πάντως, με τον ίδιο, επί του παρόντος δεν καταγράφεται κάποια τάση για στοκάρισμα προϊόντων από καταναλωτές, οι οποίοι φοβούμενοι τις όποιες ενδεχόμενες ελλείψεις θα οδηγούνταν σε μια τέτοια επιλογή.
Απαραίτητος ο διάλογος
Για χρονοκαθυστερήσεις και αύξηση του μεταφορικού κόστους εξαιτίας των κινητοποιήσεων των αγροτών κάνει λόγο ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων - ΣΕΒΕ, Σίμος Διαμαντίδης, υπογραμμίζοντας πως οι εναλλακτικές διαδρομές, συνεπάγονται μεγαλύτερη διάρκεια μετακίνησης και αυξημένη κατανάλωση καυσίμων. «Αυτή είναι μία από τις πρώτες σοβαρές παρενέργειες των κινητοποιήσεων και έπονται κι άλλες, εάν η κατάσταση παραταθεί ή επεκταθεί σε λιμάνια και βασικές οδικές αρτηρίες», τονίζει ο κ. Διαμαντίδης επισημαίνοντας πως αν προστεθούν οι κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών, τότε θα δημιουργηθεί σοβαρό πρόβλημα.
Μάλιστα ο κ. Διαμαντίδης κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη συμμετοχής των αγροτών στο διάλογο με τον πρωθυπουργό. «Κάνουμε έκκληση στους αγρότες να καθίσουν το τραπέζι του διαλόγου. Έχουμε προτείνει να συμμετέχουμε και εμείς ως εγγυητές στο διάλογο με τον πρωθυπουργό. Η άρνηση του θεσμικού διαλόγου αποτελεί επιλογή αδιεξόδου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο» αναφέρει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ συμπληρώνοντας πως «ο πρωτογενής τομέας είναι ο πρώτος κρίκος της εθνικής παραγωγικής αλυσίδας. Όταν αυτός ο κρίκος αποσύρεται από τον διάλογο, η ζημιά μεταφέρεται άμεσα στη βιομηχανία, στο εμπόριο, στη μεταποίηση και στις εξαγωγές».
Διστακτικότητα από τις μεταφορικές εταιρείες
«Οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχουν οδηγήσει τις εταιρείες να αναλαμβάνουν με διστακτικότητα τις μεταφορές των προϊόντων. Έχει εκτροχιαστεί ο προγραμματισμός των μεταφορών, για το ίδιο δρομολόγιο αυξάνεται το μεταφορικό κόστος λόγω των καυσίμων και της χιλιομετρικής καθυστέρησης» σημειώνει ο α ´ αντιπρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης συμπληρώνοντας πως το «χειρόφρενο» από τους ιδιοκτήτες φορτηγών, θα σηματοδοτήσει ένα επιπλέον σημαντικότατο πρόβλημα.
«Οι επιχειρήσεις τρέχουν να προλάβουν ώστε να υπάρχει επάρκεια στην αγορά. Επιπλέον αν κάποια προϊόντα μείνουν εγκλωβισμένα στα τελωνεία, πέραν των ελλείψεων που μπορεί να εμφανιστούν θα επιβαρυνθούν και με επιπλέον βάρη εκτελωνισμού» σημειώνει ο κ. Μωραϊτίδης. Για παράδειγμα από την 1η Ιανουαρίου του 2026, ο Μηχανισμός Προσαρμογής των Συνόρων για τις Εκπομπές Άνθρακα (CBAM) της ΕΕ θα επιβάλλει ένα κόστος σε προϊόντα όπως χάλυβας, λιπάσματα, τσιμέντο, αλουμίνιο και υδρογόνο που εισάγονται από χώρες εκτός της 27μελούς Ένωσης, γεγονός που επιτάσσει την ανάγκη εκτελωνισμού πριν το τέλος του τρέχοντος έτους.
Η «Οδύσσεια» των μεταφορών
Και μπορεί όπως λένε οι ιδιοκτήτες φορτηγών οι επικείμενες κινητοποιήσεις τους να μην έχουν σχέση με αυτές των αγροτών, ωστόσο όλο αυτό το διάστημα οι επαγγελματίες οδηγοί αναγκάζονται, για τρεις εβδομάδες, να κινούνται σε παρακαμπτήριες οδούς προκειμένου να αποφύγουν τα αγροτικά μπλόκα. Η κατάσταση έχει προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος μεταφοράς. Όπως λέει στη Voria.gr, o πρόεδρος της Ομοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος (ΟΦΑΕ), Απόστολος Κενανίδης για διάδρομή που χρειαζόταν 7 ώρες τώρα μπορεί να απαιτηθούν 9 ή 10 ώρες. Σε συνδυασμό πως στο οκτάωρο λήγει η βάρδια του οδηγού και πρέπει να ξεκουραστεί αντίστοιχο διάστημα, οδηγούμαστε σε καθυστερήσεις μέχρι την παράδοση των προϊόντων.
Επιπλέον έχει αυξηθεί λόγω της χιλιομετρικής καθυστέρησης το μεταφορικό κόστος.
Όπως εξηγεί το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΟΦΑΕ, Γιώργος Τσιβρανίδης, αν για ένα δρομολόγιο απαιτούνταν 700 ευρώ τώρα χρειάζονται 900 - 1.000. Το άγχος για την έγκαιρη παράδοση των προϊόντων είναι έντονο, καθώς σε διαφορετική περίπτωση επιβάλλονται ρήτρες και οι καθυστερήσεις προκαλούν σημαντική ταλαιπωρία. Η ταλαιπωρία των οδηγών και το αυξημένο κόστος τους έχει οδηγήσει όπως λέει ο κ. Τσιβρανίδης «να μην αναλαμβάνουμε κάποιες μεταφορές».
Οι κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών
Σε παράλυση της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν αποκλείεται να οδηγήσουν οι επικείμενες κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών. «Οι κινητοποιήσεις μας δεν έχουν καμία σχέση με αυτές των αγροτών. Είναι απόρροια των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε εδώ και χρόνια. Είμαστε η μοναδική χώρα που δεν έχουμε χρηματοδότηση με χαμηλά επιτόκια και επιδοτήσεις. Αυτό που θελουμε είναι να καθίσουμε στο τραπέζι του διαλόγου με τον πρωθυπουργό προκειμένου να μπει ένα χρονοδιάγραμμα επίλυσης των ζητημάτων που μας ταλαιπωρούν», δηλώνει ο κ. Κενανίδης.
Σύμφωνα με τον ίδιο αν κάποιος θελήσει να αγοράσει ένα φορτηγό και δεν είναι ιδιοκτήτης μεγάλης εταιρείας με δυναμικό τουλάχιστον στόλου που αριθμεί τα 10 φορτηγά, τότε πρέπει να καταβάλει στην τράπεζα ως εγγύηση το συνόλου του ποσού που απαιτείται για την αγορά, προκειμένου να λάβει το δάνειο, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 7%. Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως σημειώνει ο κ. Κενανίδης χρηματοδοτείται από τις τράπεζες το σύνολο του ποσού για την αγορά του φορτηγού, χωρίς εγγύηση, ενώ τα επιτόκια είναι χαμηλά, για παράδειγμα στη Γερμανία είναι 2,5%.
Ενδεικτικό της κατάστασης, όπως λέει χαρακτηριστικά, ο πρόεδρος της ΟΦΑΕ, είναι πως ο μέσος όρος του ελληνικού στόλου φορτηγών - είναι και ο πιο …ηλικιωμένος στην ΕΕ - αγγίζοντας τα 23,5 έτη, όταν στην ΕΕ ο μέσος όρος, που βαίνει συνεχώς μειούμενος, είναι τα 12 έτη.