Έγιναν της… μόδας σε Πορτογαλία, Ισπανία, Ιρλανδία και Ελλάδα μετά την οικονομική κρίση του 2008 σε μια προσπάθεια να τραβήξουν το επενδυτικό ενδιαφέρον. Ο λόγος για τις Χρυσές Βίζες που έχουν φέρει δισεκατομμύρια στα δημόσια ταμεία, καθώς επενδυτές αποκτούν ακίνητα σε ελκυστικές για αυτούς τιμές σε συνδυασμό με προνόμια που τους προσφέρονται, αφού πρόκειται για πολίτες τρίτων χωρών. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, μόνο τους πρώτους πέντε μήνες του έτους η Golden Visa ενίσχυσε την οικονομία μας κατά σχεδόν 1 δισ. ευρώ.
Πλέον από την 1η Αυγούστου έχουν έρθει τα επάνω κάτω για τη Golden Visa στη χώρα μας, καθώς όσοι επιθυμούν να λάβουν άδεια παραμονής και παράλληλα θέλουν να αποκτήσουν ακίνητο στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Μύκονο και στη Σαντορίνη θα πρέπει να επενδύσουν τουλάχιστον 500.000 ευρώ, αντί για 250.000 ευρώ που ίσχυε για αυτές τις περιοχές μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Σημειώνεται πως όσοι υπέγραψαν προσύμφωνα έως τις 31 Ιουλίου έχουν περιθώριο έως το τέλος του 2023 προκειμένου να προχωρήσουν στην υπογραφή των οριστικών συμβολαίων αγοραπωλησίας και να αιτηθούν την έκδοση της άδειας παραμονής για τους ίδιους και τα μέλη της οικογένειάς τους.
Το οξύμωρο, πάντως, του διπλασιασμού του ύψους της βίζας αφορά στο γεγονός πως στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με μεσίτες της πόλης, ποτέ δεν καταγράφηκε κάποιο «επενδυτικό μπουμ», παρά μόνο κάποια κινητικότητα που υπήρξε στις αρχές από Ρώσους επενδυτές και εν συνεχεία από Τούρκους. Στον χάρτη των επενδυτών πλέον βρίσκονται και άλλες εθνικότητες όπως Ιρανοί, Ισραηλινοί, Αιγύπτιοι. Οι αγορές των επενδυτών κυμαίνονταν σε περίπου 250.000 ευρώ και αφορούσαν ακίνητα καλής απόδοσης.
Δεν είναι, άλλωστε, λίγοι οι εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων της Θεσσαλονίκης που κάνουν λόγο για «ταφόπλακα» της χρυσής βίζας αναφορικά με την πόλη, που δεν κατόρθωσε, παρά την έντονη επενδυτική κινητικότητα που παρουσιάζεται για αυτήν, να προσελκύσει ενδιαφερόμενους για την απόκτηση χρυσής βίζας. Είναι άξιο απορίας, όπως λένε οι ίδιοι κύκλοι, να εξομοιώνονται ακίνητα της Θεσσαλονίκης με αυτά της Μύκονου ή της Σαντορίνης, που προσελκύουν «χοντρά πορτοφόλια».
Ποιοι οι λόγοι αύξησης του ποσού
Η εν λόγω σημαντική αύξηση του ποσού για τη Θεσσαλονίκη και για τις άλλες περιοχές με προεξέχουσα περίπτωση αυτή της Αθήνας γίνεται γιατί σε αρκετές περιπτώσεις ξένες επενδυτικές εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία που τους παρείχε το καθεστώς της Golden Visa, αποκτώντας θέση στην εγχώρια αγορά ακινήτων και προκαλώντας παράλληλα -εν μέρει- πίεση στο στεγαστικό ζήτημα. Στο πλαίσιο αυτό, με απόφαση του ίδιου του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της προηγούμενης ΔΕΘ (Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης), αποφασίστηκε ο διπλασιασμός του ελάχιστου ύψους επένδυσης.
Πάντως, όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι της κτηματαγοράς της Θεσσαλονίκης, δεν αποκλείεται με τον διπλασιασμό του ποσού κάποιοι επενδυτές να στραφούν σε άλλες περιοχές δεδομένου ότι το όριο για 250.000 ευρώ εξακολουθεί να υφίσταται στην πλειονότητα της επικράτειας.
Ποια είναι η νέα εικόνα
Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, τα πωλητήρια στις «χρυσές περιοχές», πλέον, θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο ιδιαίτερα ευκατάστατους επενδυτές από το εξωτερικό, οι οποίοι θα είναι διατεθειμένοι να διαθέσουν τουλάχιστον μισό εκατομμύριο ευρώ ή και ακόμα περισσότερα για να αποκτήσουν μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή στη χώρα μας.
Η νέα πραγματικότητα της Golden Visa αλλάζει, καθώς για τις συγκεκριμένες περιοχές βγαίνουν εκτός μάχης πολλοί μικρομεσαίοι ξένοι παίκτες (από χώρες όπως η Τουρκία, ο Λίβανος ή η… πρωταθλήτρια, για την αγορά της Αθήνας, Κίνα κ.ά.). Μάλιστα, πλέον δεν θα επιτρέπεται η αγορά π.χ. δύο-τριών ακινήτων, ώστε να καλύπτεται η απαίτηση των 500.000 ευρώ. Αντιθέτως, θα πρέπει ο επενδυτής να αγοράζει ένα μόνο ακίνητο, αξίας τουλάχιστον 500.000 ευρώ, κάτι ασφαλώς που δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο στην ελληνική αγορά. Γι’ αυτό, άλλωστε, στελέχη της κτηματαγοράς εκτιμούν ότι από εδώ και στο εξής, και μέχρι να βρεθούν οι νέες ισορροπίες της αγοράς, αναμένεται μια σημαντική επιβράδυνση του αριθμού των συναλλαγών από ξένους επενδυτές τρίτων χωρών.
Πιέσεις από τις Βρυξέλλες
Στο μεταξύ η ΕΕ πιέζει τις κυβερνήσεις να βάλουν φρένο στα προγράμματα χρυσής βίζας, με το σκεπτικό ότι μπορούν να χρησιμεύσουν ως μέσο εισόδου βρόμικου χρήματος στο μπλοκ. Η Ιρλανδία τερμάτισε το δικό της πρόγραμμα στις 15 Φεβρουαρίου του 2023, το ίδιο και η Πορτογαλία λίγους μήνες αργότερα. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι αποφάσεις αυτές αυξάνουν το κύμα ενδιαφέροντος για το εν λόγω πρόγραμμα σε Ελλάδα και Ισπανία.
Τα όσα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν πως η μερίδα του λέοντος που επωφελήθηκε από τη Golden Visa αφορά Κινέζους επενδυτές. Στην Ιρλανδία, η οποία χορήγησε άδεια διαμονής με αντάλλαγμα επενδύσεις σε ακίνητα τουλάχιστον 500.000 ευρώ σε αγοραστές με προσωπική περιουσία τουλάχιστον 2 εκατ. ευρώ, οι Κινέζοι υπήκοοι αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 90% των 1.727 αιτήσεων που εγκρίθηκαν από το 2012 μέχρι το τέλος του προγράμματος. Στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 60% των 12.818 από τις χρυσές βίζες που εκδόθηκαν την τελευταία δεκαετία. Στην Πορτογαλία, το ποσοστό ανέρχεται σε 50% των 11.758 αδειών αυτών που έχουν χορηγηθεί από το 2012.