Η πρόσφατη, κεραυνοβόλα στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα δεν άλλαξε μονάχα τον χάρτη της Λατινικής Αμερικής αλλά και τους κανόνες του παγκόσμιου γεωπολιτικού παιχνιδιού. Πριν στεγνώσει το μελάνι των αναφορών για την πτώση του Μαδούρο, ο Λευκός Οίκος έστρεψε το βλέμμα του στον παγωμένο Βορρά. Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη (αν δεν συμπεριλάβουμε την Αυστραλία), δεν είναι πια μια εκκεντρική επιθυμία ενός φιλόδοξου προέδρου, αλλά ο επόμενος στόχος του αναθεωρημένου «Δόγματος Ντονρόε».
Δείτε - Με το δόγμα... Ντονρόε η γεωπολιτική αναδιάταξη της Λατινικής Αμερικής
Γιατί όμως ο Ντόναλντ Τραμπ και ο κύκλος του έχουν υποστεί αυτό το «γεωπολιτικό σκάλωμα»; Η απάντηση δεν κρύβεται μόνο στις παγωμένες εκτάσεις, αλλά στις σπάνιες γαίες, την αντιπυραυλική άμυνα και το τέλος της ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Αρκτική.
Αν η Βενεζουέλα ήταν η εφαρμογή της ισχύος στη γειτονιά των ΗΠΑ, η Γροιλανδία είναι η οχύρωση του «κάστρου». Ο Τραμπ αντιλαμβάνεται τη Γροιλανδία ως τμήμα της φυσικής σφαίρας επιρροής της Βόρειας Αμερικής. Η ρητορική των Τζέι Ντι Βανς και του Μάρκο Ρούμπιο είναι σαφής: Η Αμερική δεν μπορεί να εξαρτάται από την ανεπαρκή, κατά τους ίδιους, αμυντική ικανότητα της Δανίας και της Ευρώπης.
US Vice President JD Vance said that if European leaders do not address Greenland's security, the US may take further action, citing missile defense and adversary interest as key reasons https://t.co/1XFui0hQMj pic.twitter.com/Z8tAsdCaHB
— Reuters (@Reuters) January 8, 2026
Στο μυαλό των αξιωματούχων του Λευκού Οίκου, η Γροιλανδία είναι το μάτι που παρακολουθεί τη Ρωσία και την Κίνα. Η αμερικανική βάση Pituffik αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της αντιπυραυλικής άμυνας. Όπως δήλωσε ο Βανς, αν εκτοξευτεί πύραυλος προς την Ουάσιγκτον ή το Σικάγο, η τροχιά του περνά δίπλα από τον Βόρειο Πόλο. Χωρίς τον πλήρη έλεγχο της Γροιλανδίας, οι ΗΠΑ είναι γεωστρατηγικά τυφλές.
Πέρα από τα ραντάρ, η Γροιλανδία μπορεί να γίνει το Ελ Ντοράντο του 21ου αιώνα. Καθώς η κλιματική αλλαγή λιώνει τους πάγους, αλλάζοντας πιθανώς και τους όρους της ναυσιπλοΐας και του θαλάσσιου εμπορίου, αποκαλύπτεται από έρευνες του 2023 ότι στο νησί διατηρείται ορυκτός πλούτος που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες του παγκόσμιου εμπορίου. Η νήσος διαθέτει 25 από τα 34 ορυκτά που η ΕΕ θεωρεί «κρίσιμες πρώτες ύλες» για τεχνολογίες και στρατιωτικές εφαρμογές.
Για τον Τραμπ, η απόκτηση της Γροιλανδίας είναι ο απόλυτος τρόπος για να γονατίσει την Κίνα στον εμπορικό πόλεμο. Σήμερα το Πεκίνο ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής σπανίων γαιών (ελέγχει περίπου το 80%, παρότι διαθέτει το 40-45%) οι οποίες είναι απαραίτητες για τα... πάντα: από τα smartphones και τα ακίνητα μέχρι τα συστήματα καθοδήγησης των πυραύλων. Η Γροιλανδία και το έδαφος της συμβάλλουν καθοριστικά στον στόχο των ΗΠΑ για ενεργειακή και βιομηχανική αυτονομία.
Η είδηση ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει την καταβολή έως και 100.000 δολαρίων ανά κάτοικο για να πείσει τους Γροιλανδούς να αποσχισθούν από τη Δανία, αποτελεί την επιτομή της πολιτικής του real estate. Ο Τραμπ δεν απευθύνεται σε κράτη, αλλά σε ιδιώτες. Με πληθυσμό μόλις 57.000 ανθρώπων, το συνολικό κόστος εξαγοράς της λαϊκής βούλησης ανέρχεται στα 5,7 δισ. δολάρια, ένα ποσό μάλλον ευτελές για τον αμερικανικό προϋπολογισμό, αλλά ικανό να βοηθήσει τη ζωή κάθε Γροιλανδού.
Πρόκειται φυσικά για μια ευθεία επίθεση στην έννοια της εθνικής κυριαρχίας. Η προσφορά αυτή πατάει όμως πάνω σε μια πραγματικότητα. Η Γροιλανδία θέλει την ανεξαρτησία της, αλλά η οικονομία της εξαρτάται κατά 50% από τις δανικές επιδοτήσεις. Ο Τραμπ προσφέρει τη λύση: «Ανεξαρτησία από την Ευρώπη, οικονομική ευμάρεια μέσω ΗΠΑ».
Η πιο επικίνδυνη εξέλιξη για την Κοπεγχάγη δεν έρχεται από την Ουάσιγκτον, αλλά από το εσωτερικό της Γροιλανδίας. Η στάση του κόμματος της αντιπολίτευσης Naleraq, αυτό που ήταν πριν στην ηγεσία της χώρας, ζητά απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ παρακάμπτοντας τη Δανία, δείχνει ότι το ρήγμα είναι βαθύ.
Η πρόταση για μια συμφωνία «ελεύθερης σύνδεσης» (Compact of Free Association όπως ονομάζεται) είναι το ιδανικό σενάριο για τον Τραμπ. Επιτρέπει στη Γροιλανδία να είναι τυπικά «ανεξάρτητη» ενώ οι ΗΠΑ θα έχουν τον πλήρη έλεγχο της άμυνας, της ασφάλειας και των φυσικών πόρων. Θα πρόκειται για ήπια προσάρτηση που αποφεύγει την εντύπωση μιας στρατιωτικής εισβολής, επιτυγχάνοντας όμως το ίδιο αποτέλεσμα.
Η αντίδραση της Δανής πρωθυπουργού, Μέτε Φρεντέρικσεν, ήταν η πιο δραματική που έχουμε ακούσει από ηγέτη ευρωπαϊκής χώρας: «Αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στη Γροιλανδία, το ΝΑΤΟ τελειώνει». Η Ευρώπη μέσω του αντικαγκελάριου της Αυστρίας και αντιπροέδρου των Σοσιαλιστών Αντρέας Μπάμπλερ, συνιστά με κυρώσεις κατά των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών και δασμούς στα αγροτικά προϊόντα.
If US President Donald Trump invades Greenland, it will spell the end of NATO, Denmark’s leader, Mette Frederiksen warned. https://t.co/utrQoyUMmm
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) January 5, 2026
Όμως, η σκληρή αλήθεια είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε θέση αδυναμίας. Μετά τη Βενεζουέλα, η ρητορική «όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι» του Λευκού Οίκου δεν ακούγεται πια ως μπλόφα σε ένα τραπέζι πόκερ. Η στρατιωτική υπεροπλία των ΗΠΑ στην περιοχή είναι τέτοια που μια επιχείρηση κατάληψης θα ολοκληρωνόταν σε λίγες ώρες ίσως
Πώς προέκυψε αυτή η «εμμονή» του Τραμπ; Γιατί η Γροιλανδία είναι ο συνδετικός κρίκος της νέας αμερικανικής στρατηγικής: Ας συνοψίσουμε ως ακολούθως:
- Στρατιωτικά: Είναι το αβύθιστο αεροπλανοφόρο στην Αρκτική.
- Οικονομικά: Είναι το ορυχείο που θα τροφοδοτήσει τον 21ο αιώνα.
- Ιδεολογικά: Είναι η απόδειξη ότι στην εποχή του Τραμπ, τα πάντα ακόμα και οι χώρες έχουν μια τιμή.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία, αλλά αν η Ευρώπη και η Δανία έχουν τα μέσα να σταματήσουν μια υπερδύναμη που αποφάσισε να συμπεριφέρεται στον πλανήτη χωρίς το παραμικρό πρόσχημα. Η Γροιλανδία δεν είναι «προς πώληση», αλλά ο αγοραστής φαίνεται διατεθειμένος να την πάρει ακόμα και αν χρειαστεί να «γκρεμίσει» το σπίτι της Δυτικής Συμμαχίας.