Στις 18 Μαρτίου 2025, το Χρηματιστήριο Αθηνών σημείωσε ένα εντυπωσιακό ρεκόρ, με τον Γενικό Δείκτη να σπάει το φράγμα των 1.700 μονάδων για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο του 2011. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρεται ότι τον Μάρτιο του 2022 το ελληνικό χρηματιστήριο κινείτο στην περιοχή των 850 μονάδων, κάτι που σημαίνει ότι μέσα σε τρία χρόνια διπλασίασε τον τζίρο του.
Η εντυπωσιακή άνοδος των τελευταίων μηνών, που κορυφώθηκε την περασμένη Τρίτη, συνοδεύτηκε από ακόμα μία θετική είδηση: η Moody’s αναβάθμισε την Ελλάδα σε επενδυτική βαθμίδα (από Ba1 σε Baa3) στις 14 Μαρτίου 2025, δίνοντας τέλος σε μια 14χρονη εξορία από την κατηγορία των αξιόπιστων επενδυτικών προορισμών. Τι σημαίνουν για την αγορά και τον Έλληνα πολίτη αυτά τα γεγονότα; Ο Στέφανος Παπαδάμου, καθηγητής Νομισματικής και Τραπεζικής Οικονομικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας μιλώντας στην Voria.gr, δίνει χρήσιμες απαντήσεις για το πώς συνδέονται αυτά τα γεγονότα με την ευρύτερη οικονομική πραγματικότητα.
Μια ιστορική άνοδος στο Χρηματιστήριο
«Τα χρηματιστήρια αντανακλούν ειδήσεις που σχετίζονται με το μακροοικονομικό περιβάλλον και τη χώρα», λέει ο κ. Παπαδάμου. «Ο δείκτης πριν από κάποια χρόνια ήταν στις 800 και 1.000 μονάδες και σήμερα είναι στις 1.700. Για τα ελληνικά δεδομένα αυτή είναι μία μεγάλη άνοδος», τονίζει, προσθέτοντας ότι «οι αποτιμήσεις των μετοχών είναι χαμηλές σε σχέση με τα διεθνή χρηματιστήρια», καθώς «δεν υπήρχε ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά» μέχρι πρόσφατα. Τι έφερε, όμως, αυτό το ρεκόρ 14 ετών;
Αρχικά η ελληνική οικονομία δείχνει σταθερή ανάκαμψη, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 2,3% το 2024, χάρη σε πόρους που εκταμιεύονται για επενδύσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης (Με τα 3,1 δισ. ευρώ της χθεσινής θετικής αξιολόγησης της Επιτροπής, οι εκταμιεύσεις του προγράμματος θα έχουν φτάσει στο 59% του προϋπολογισμού των 36 δισ. ευρώ) και την ισχυρή τουριστική κίνηση (36 εκατ. επισκέπτες και σχεδόν 22 δισ. έσοδα σύμφωνα με την ΤτΕ).
Δεύτερον, ο τραπεζικός κλάδος, βασικός πυλώνας του Γενικού Δείκτη, ανακάμπτει: Τα καθαρά κέρδη των τεσσάρων συστημικών τραπεζών -Eurobank, Εθνική, Πειραιώς και Alpha- το 2024 ανήλθαν σε 4,5 δισ. ευρώ έναντι 3,6 δισ. ευρώ το 2023, αυξημένα κατά 24,33%. «Παρά την άνοδο, οι εταιρείες είναι ακόμα φθηνές με βάση τα λογιστικά νούμερα», σημειώνει ο καθηγητής, δείχνοντας και ότι οι μετοχές τους παραμένουν ελκυστικές.
Τρίτον, η εισροή ξένων κεφαλαίων ενισχύθηκε ενώ κρίσιμη είναι και η μείωση του χρέους (164% του ΑΕΠ το 2023 από 207% το 2020) που έδωσαν εμπιστοσύνη στην εθνική οικονομία. «Το ελληνικό χρηματιστήριο θα κινείται ανοδικά. Θα υπάρχουν διορθώσεις, αλλά η πορεία του μεσοπρόθεσμα θα είναι ανοδική», προβλέπει ο κ. Παπαδάμος, με την Ελλάδα να κινείται παράλληλα με διεθνείς τάσεις, όπως η διόρθωση του NASDAQ (-15% από την κορυφή).
Η αναβάθμιση της Moody’s ως καταλύτης
«Είναι μεγάλη επιτυχία», λέει ο καθηγητής για την αναβάθμιση της Moody’s. «Αποτιμάται πολύ θετικά στο χρηματιστήριο και οι επενδυτές τοποθετούνται περισσότερο σε μια αγορά "investment grade"». Η μετάβαση σε Baa3 ενισχύει το χρηματοπιστωτικό προφίλ της Ελλάδας που έχει πλέον μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε πιθανές μελλοντικές οικονομικές διαταραχές προσελκύοντας ακόμα και τα πιο... σκεπτικά κεφάλαια, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στην Ευρωζώνη.
Ο αντίκτυπος στον Έλληνα πολίτη
Πώς φτάνουν αυτά τα νέα στην τσέπη του καταναλωτή; «Αν η χρηματιστηριακή αξία αυξάνεται, οι εταιρείες μπορούν να αντλήσουν νέα κεφάλαια με υψηλότερες τιμές», λέει ο καθηγητής. «Φυσικό επόμενο είναι να δημιουργηθούν νέες επενδύσεις. Ο Έλληνας εργαζόμενος θα μπορεί να δουλεύει σε αυτές τις εταιρείες, με νέες θέσεις εργασίας και καλύτερους μισθούς». Αυτό, κατά τον ίδιο, «βελτιώνει την κατάσταση της οικονομίας» και «μόνο θετικά αποτιμάται». Ωστόσο, διευκρινίζει ότι «οι χρηματιστηριακές επενδύσεις πρέπει να είναι μακροπρόθεσμες. Θέλει βάθος χρόνου και δεν κοιτάει βραχυπρόθεσμα». Με άλλα λόγια, οι πολίτες μπορεί να δουν έμμεσα οφέλη, όπως χαμηλότερα επιτόκια δανείων, αλλά όχι άμεση ανακούφιση από τον πληθωρισμό ή το κόστος ζωής.
Μια ματιά στον κόσμο
Η ελληνική επιτυχία έρχεται σε μια περίοδο αβεβαιότητας διεθνώς. Στις ΗΠΑ, ο Dow Jones δείχνει μικτή πορεία εν μέσω συζητήσεων για δασμούς από την κυβέρνηση Τραμπ, ενώ στην πχ. Ασία ο Nikkei στο Τόκιο υποχώρησε πρόσφατα κατά 1,5% λόγω διόρθωσης. «Η ρευστότητα κυριαρχεί παγκοσμίως και ψάχνουμε την τελική κατεύθυνση», σημειώνει ο κ. Παπαδάμου, προσθέτοντας ότι «οι δηλώσεις για την οικονομία, όπως οι δασμοί, έχουν χρηματιστηριακό απόηχο».