Το χιόνι στα βουνά της Ελλάδας έχει ουσιαστικό ρόλο στον υδρολογικό κύκλο, κρίσιμο ιδίως ως προς την ετήσια αναπλήρωση των αποθεμάτων νερού που αξιοποιούμε, από τις καλλιέργειες μέχρι την κάλυψη των οικιακών αναγκών. Η χιονοκάλυψη σε μερικά από τα υψηλότερα βουνά της χώρας έχει μειωθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες.
Η φωτογραφία από επιστημονική αποστολή του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος στο όρος Γράμμος τον εφετινό Φεβρουάριο αποτυπώνει τη σημαντικά περιορισμένη για την εποχή χιονοκάλυψη στις πλαγιές του βουνού, κάτι που ενδέχεται να έχει επίπτωση στην προσφορά νερού στις πηγές του ποταμού Αλιάκμονα, ο οποίος πηγάζει από το βουνό.
«Οι τάσεις των τελευταίων ετών δείχνουν πως ο ρόλος του χιονιού αλλάζει. Αν και οι συνθήκες διαφέρουν ανά έτος, με ορισμένους χειμώνες να φέρνουν περισσότερο χιόνι και άλλους σημαντικά λιγότερο, η γενική τάση είναι πτωτική και οφείλεται ξεκάθαρα στην αύξηση της θερμοκρασίας», επισήμανε μιλώντας στη Voria.gr ο διευθύνων του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος Κωνσταντής Αλεξόπουλος. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αναλύσεις του Ορεινού Παρατηρητηρίου, ο φετινός χειμώνας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων της αύξησης της θερμοκρασίας. Σε πολλά βουνά τον φετινό χειμώνα, από τον Νοέμβρη μέχρι και σήμερα, ο υετός ξεπέρασε κατά πολύ τον μέσο όρο της περασμένης 30ετίας -σε μερικές περιπτώσεις έως και 100% περισσότερο, τον Ιανουάριο στη Βόρεια Πίνδο, και τον Φεβρουάριο στον Χελμό. Όμως οι υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες που παρατηρήσαμε τους περασμένους μήνες - +1°C έως και +2.5°C πάνω από τον μέσο όρο, με χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Β. Πίνδου τον Φεβρουάριο, με δεκαπλάσια διαφορά θερμοκρασίας από τον κλιματικό μέσο όρο - οδήγησαν σε περισσότερες βροχοπτώσεις παρά χιονοπτώσεις, με εξαίρεση τα μεγάλα υψόμετρα, ιδίως άνω των 2.000 μέτρων.
Παράλληλα, οι υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες μαζί με τις συχνές βροχοπτώσεις οδηγούν σε ταχύτερο λιώσιμο της υπάρχουσας χιονόστρωσης. Ως εκ τούτου, παρατηρούμε σε βουνά κατά μήκος της χώρας έναν μέσο όρο της έκτασης χιονοκάλυψης σημαντικά χαμηλότερο από αυτόν της περασμένης 30ετίας: με κατά μέσο όρο 58% λιγότερη έκταση στην αρχή του χειμώνα και 31% λιγότερη τον Φεβρουάριο.
«Η πρόσφατη κάλυψη των χιονισμένων εκτάσεων στα βουνά από αφρικανική σκόνη έχει οδηγήσει σε μείωση της ανακλαστικότητας του χιονιού και επομένως μεγαλύτερη απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας, με τον ίδιο τρόπο που μία σκούρα επιφάνεια το καλοκαίρι είναι πιο θερμή από μία ανοιχτόχρωμη. Στην περίπτωση του χιονιού, αυτό έχει ως αποτέλεσμα το εσπευσμένο λιώσιμο του», υπογράμμισε ο κ. Αλεξόπουλος και πρόσθεσε:
«Ο συνδυασμός λοιπόν της εξαρχής μειωμένης έκτασης χιονοκάλυψης, μαζί με την επικάλυψη αφρικανικής σκόνης, πιστεύουμε πως θα οδηγήσει πιθανότατα σε πρόωρο λιώσιμο του χιονιού την άνοιξη, πέραν τις όποιες συμπληρωματικές χιονοπτώσεις ακολουθήσουν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο».
«Το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τις αλλαγές στη χιονόπτωση στα βουνά της χώρας, σε συνεργασία με το METEO/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το University of Cambridge», καταλήγει ο ίδιος.
