Τα τελευταία χρόνια στην ένδυση έχει επικρατήσει η τάση της γρήγορης μόδας (fast fahion) με φτηνά ρούχα που παράγονται κατά κύριο λόγο από πολυεστέρα και άλλα συνθετικά υφάσματα που έχουν ως βάση τους τα ορυκτά καύσιμα.
Η μικρή ζωή αυτών των ρούχων έχει ως αποτέλεσμα να καταλήγουν σύντομα σε κάποια χωματερή όπου θα καούν με αποτέλεσμα να μολύνουν το περιβάλλον από την εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα ή στην καλύτερη περίπτωση θα συσσωρευτούν σε κάποια αποθήκη ανακύκλωσης.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Προστασίας Περιβάλλοντος, η κατανάλωση ενδυμάτων και υποδημάτων αναμένεται να αυξηθεί κατά 63% μεταξύ 2022 και 2030 και να φτάσει σε 102.000.000 τόνους.
Την ίδια ώρα και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης πετά κάθε χρόνο στα σκουπίδια 12-15 κιλά ρούχα, ενώ συνολικά σε Ευρώπη και Αμερική απορρίπτονται στις χωματερές 15.000.000 τόνοι υφασμάτων.
Εδώ και χρόνια σε κάποιες χώρες της Ευρώπης έχει αναπτυχθεί η κουλτούρα της επανάχρησης ρούχων, τα οποία βρίσκονται σε καλή κατάσταση και μπορούν να πωληθούν σε χαμηλότερη τιμή στα λεγόμενα καταστήματα second hand.
Η Ράνια Σαμαρά έζησε για μια δεκαετία στη Σουηδία καιείδε από πρώτο χέρι τη λογική της επανάχρησης προϊόντων.
«Εκεί όλα επαναχρησιμοποιούνται σε πολύ μεγάλο βαθμό. Υπάρχουν για παράδειγμα second hand θεματικά δηλαδή μόνο με αθλητικά είδη, ή μόνο παιδικά σε πολύ καλή κατάσταση και προσιτές τιμές. Υπάρχουν ακόμη και κρατικές δομές όπου ο πολίτης μπορεί να δώσει τα έπιπλα που δεν χρειάζεται και παράλληλα να βγάλει κάποια χρήματα».
Η ίδια αν και είχε άλλο επαγγελματικό προσανατολισμό εμπνεύστηκε από την νοοτροπία των Σουηδών και σκέφτηκε όπως λέει στη Voria.gr να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να ανοίξει το δικό της κατάστημα με second hand αντικείμενα. Το Cirkel στην Καλαμαριά είναι απλώς ένα κατάστημα, αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία για τηυν επανάχρηση ρούχων και αντικειμένων.
«Όταν γύρισα στην Ελλάδα έβλεπα ότι δεν υπήρχε κάτι αντίστοιχο. Διαπιστώνοντας λοιπόν αυτό το κενό έφτιαξα ένα business plan και αποφάσισα να τολμήσω να το κάνω» ,αναφέρει.
Εξηγώντας τη λογική της επιχείρησης, λέει πως μέσα από μια ηλεκτρονική πλατφόρμα ο ενδιαφερόμενος μπορεί να δημιουργήσει έναν προσωπικό λογαριασμό και να διαχειρίζεται ο ίδιος τα είδη που θέλει να δώσει και να έχει ένα οικονομικό όφελος.
«Όποιος θέλει, κάνει έναν λογαριασμό στη σελίδα μας και προμηθεύεται μια δική μας επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα όπου σε αυτή θα μας φέρει τα ρούχα, τα αξεσουάρ και τα βιβλία που θέλει, για τα οποία δηλώνει σε μια φόρμα που συμπληρώνει ότι βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Εμείς τα παραλαμβάνουμε, τα αξιολογούμε και βλέπουμε τι μπορεί να μεταπωληθεί και τι να δοθεί δωρεάν σε κάποιον οργανισμό. Αυτά που μπορούν να μεταπωληθούν τα καταχωρούμε στο site μας και όταν αγοράζονται στέλνουμε ένα email στον πελάτη μας, τον οποίο ενημερώνουμε για το οικονομικό μέρισμα που δικαιούται».
Προσθέτει ακόμη πως στο site είναι αναλυτικά γραμμένες οι τιμές των μερισμάτων, οι οποίες είναι κλιμακωτές ανάλογα με την τιμή, στην οποία η επιχείρηση διαθέτει το κάθε αντικείμενο.
«Η αλήθεια είναι πως πιο εύκολα μεταπωλείται ένα επώνυμο προϊόν γιατί κάποιος δεν έχει τα χρήματα να το αγοράσει στην αρχική του αξία. Για παράδειγμα ρούχα τα οποία ως καινούργια είναι απλησίαστα μπορεί μέσα από αυτή τη λογική διαχείρισης να γίνουν προσιτά και να συνεχίσουν να φοριούνται», επισημαίνει η κ. Σαμαρά και συμπληρώνει πως στόχος είναι αυτός που θα το αγοράσει να μην σκέφτεται ότι είναι μεταχειρισμένο αλλά σαν καινούργιο.
Στην αρχή τα πράγματα ήταν δύσκολα, επισημαίνει, καθώς δεν υπάρχει στην Ελλάδα αυτή η νοοτροπία και αρκετοί θεωρούν υποτιμητικό να φορέσουν κάτι από δεύτερο χέρι.
«Προσπαθήσαμε πολύ και αρχικά καταφέραμε να πείσουμε τους καταναλωτές να μπουν στο μαγαζί και να μας γνωρίσουν. Υπήρχαν άνθρωποι που χάζευαν τη βιτρίνα και όταν έμπαιναν μέσα και έβλεπαν ότι τα ρούχα και τα άλλα ανρτικείμενα είναι μεταχειρισμένα, έφευγαν. Με επιμονή εκπαιδεύσαμε τον κόσμο και πλέον έρχονται άνθρωποι που δεν πίστευαν σε αυτή τη φιλοσοφία», σημειώνει.
«Ήθελα από την πρώτη στιγμή να κάνω κάτι διαφορετικό, το οποίο να είναι σύγχρονο και αξιόπιστο και με διαφάνεια για τον πωλητή και τον αγοραστή», λέει η κ. Σαμαρά.
Η ίδια δεν σταματά να ονειρεύεται και έχει ως στόχο κάποια στιγμή να εμπλουτίσει την επιχείρηση και με άλλα είδη και παράλληλα να συνεχίσει να εκπαιδεύει τους πολίτες στη λογική της επανάχρησης.
«Το θετικό είναι ότι με προσεγγίζουν σxολεία και πηγαίνω να μιλήσω στα παιδιά όπου η απήχηση είναι πολύ μεγάλη ωστόσο στον τομέα της εκπαίδευσης έχουμε δρόμο ακόμη. Στη Σουηδία ή τη Γερμανία για παράδειγμα δεν θεωρείται καν κάτι καινοτόμο. Στο εξωτερικό υπάρχει η λογική του υπαίθριου flea market όπου κάποιος μπορεί να βγάλει τα πράγματά του μια ημέρα και να πουλήσει σε κάποιον άλλο. Το κράτος αυτό το επιτρέπει. Στην Ελλάδα χρειάζεται να χτίσουμε τη νοοτροπία του ανταλλακτικού εμπορίου και να πάψει να θεωρείται ταμπού», υπογραμμίζει.