Ο πιθανότερος επόμενος Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, είναι κατηγορηματικός τις τελευταίες ώρες, όταν προειδοποιεί για πιθανή ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Τα μηνύματα είναι κάτι παραπάνω από σαφή, ιδιαίτερα από τη στιγμή που ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς άσκησε έντονη κριτική στη Γερμανία για την πολιτική απομόνωση του ακροδεξιού AfD, επικαλούμενος περιορισμό στην ελευθερία της έκφρασης. Το πολιτικό κατεστημένο στη Γερμανία βρίσκεται σε κατάσταση-σοκ και, σύμφωνα με τον Μερτς, οι απόψεις Βανς προσθέτουν μια νέα διάσταση στις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς θέτει υπό αμφισβήτηση τη βασική αντίληψη περί δημοκρατίας και ανοικτής κοινωνίας. Κοινή είναι πλέον η εκτίμηση σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι η ΕΕ δεν πρέπει να βασίζεται στο ενδεχόμενο ότι η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει λιγότερο δραματική στο μέλλον, αλλά ότι αντιθέτως θα πρέπει να προετοιμαστεί για το χειρότερο. Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι ο Τραμπ θέτει σε κίνδυνο την πολιτική τάξη της Ευρώπης και δεν υπάρχει πολύς χρόνος για αντίδραση
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, που ολοκληρώθηκε την Κυριακή, ακόμα συζητείται, αφού χαρακτηρίστηκε από ένταση και φραστικές επιθέσεις μεταξύ (πρώην) συμμάχων. Εκφράζεται πλέον έντονη ανησυχία για τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας, καθώς γίνεται ολοένα και πιο ξεκάθαρο ότι η κοινή βάση αξιών ίσως να μην είναι πλέον τόσο κοινή. Όσοι συμμετείχαν στη φετινή Διάσκεψη, φαίνεται να έζησαν έναν «ευρωπαϊκό εφιάλτη», αφού όλοι αντιλήφθηκαν ότι η κυβέρνηση του Τραμπ φαίνεται να ζει «σε έναν άλλο κόσμο» και ότι ακόμα και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές φοβούνται να εκφραστούν δημόσια.
Ωστόσο, η κατάσταση στην ΕΕ δεν επιτρέπει μεγάλη αισιοδοξία για την επόμενη μέρα. Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία είναι ανταγωνιστική, αλλά κατακερματισμένη, με τις περισσότερες στρατιωτικές προμήθειες να κατευθύνονται στις ΗΠΑ. Η έλλειψη κοινής στρατηγικής και οι ρυθμιστικοί περιορισμοί εμποδίζουν την ανάπτυξη. Γίνεται ολοένα και πιο ξεκάθαρο πως αντί για διαμαρτυρίες, η Ευρώπη χρειάζεται συντονισμένη δράση για την ενίσχυση της άμυνάς της. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν παρατηρείται ακόμα.
Την ίδια ώρα, η αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία είναι αμφιλεγόμενη, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναρωτιούνται για τη διάρκεια, την ηγεσία και τους κινδύνους μιας τέτοιας επιχείρησης. Ερωτήματα προκύπτουν επίσης για το αν οι ΗΠΑ θα παρέχουν εγγυήσεις ασφαλείας στην Ευρώπη. Όμως, το εάν ο Τραμπ θα δώσει προσοχή σε αυτές τις ευρωπαϊκές προσπάθειες παραμένει αβέβαιο, ενώ ο Βλάντιμιρ Πούτιν σίγουρα παρακολουθεί τις εξελίξεις
Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται να υπάρχει μια μόνιμη αβεβαιότητα σχετικά με την τύχη της Ουκρανίας στα χέρια ενός Αμερικανού Προέδρου που εξαπολύει ευθείες βολές κατά του Ζελένσκι, με πρωτοφανείς χαρακτηρισμούς, και βιάζεται να επιτύχει ειρήνη ώστε να αποδεσμευτεί από την Ευρώπη και να επικεντρωθεί στην αντιπαράθεσή του με την Κίνα. Μπορούν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη να συνεργαστούν για να επιτύχουν μια «δίκαιη και διαρκή» ειρήνη στην Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα διεξάγουν έναν ιδεολογικό πόλεμο; Η απάντηση, όπως όλα δείχνουν, είναι όχι.