Η Βουλγαρία παραμένει ένας από τους πιο έκδηλους υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας. Στη χώρα λειτουργεί ένας ατομικός σταθμός στο Κοζλοντούι στην όχθη του Δούναβη, που εξασφαλίζει το 48% από την εθνική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Επίσης, στα τέλη του περασμένου αιώνα εκπονήθηκαν σχέδια για την κατασκευή δεύτερου ατομικού σταθμού στο Μπέλενε, πάλι στην όχθη του Δούναβη. Το σχέδιο στο Μπέλενε δεν πραγματοποιήθηκε και μάλιστα το 2012 η Βουλή επέβαλε βέτο. Όμως, είχαν παραγγελθεί σε Ρώσους προμηθευτές δύο αντιδραστήρες του. Παράχθηκαν, αλλά δεν παρελήφθησαν και δεν πληρώθηκαν από τη Βουλγαρία.
Τον Ιούνιο φέτος το Διαιτητικό δικαστήριο στη Γενεύη καταδίκασε τη Βουλγαρία να πληρώσει για τον εξοπλισμό 620 εκ. ευρώ συν τόκους. Οι βουλγαρικές αρχές αμφισβητούν τους τόκους.
Η Σόφια, όπως δημοσιεύει η Βουλγαρική Ραδιοφωνία, αντιμετώπισε μοιραία και πολύ δαπανηρά διλήμματα - να πληρώσει ή όχι, να λάβει τους αντιδραστήρες ή όχι, να συνεχίσει την κατασκευή του σταθμού ή όχι. Και μάλιστα ο πρωθυπουργός Μπόϊκο Μπορίσοβ πραγματοποίησε ειδική επίσκεψη στο Ιράν, προσπαθώντας να πουλήσει τους αντιδραστήρες. Δεν υπήρξε σαφής απάντηση από την Τεχεράνη, αλλά αυτή η ασάφεια μας λέει πολλά.
Εν τω μεταξύ δημιουργήθηκε ομάδα εργασίας μεταξύ του Βουλγαρικού ενεργειακού χόλντινγκ και της ρωσικής Ροσάτομ, για να λύσει το πρόβλημα. Οι βουλγαρικές Αρχές μάλιστα σκέφτηκαν τέσσερις παραλλαγές για την διέξοδο από την δύσκολη κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας και ιδιωτικής συνεργασίας.
Στην πρώτη συνεδρίαση της ομάδας, που πραγματοποιήθηκε αυτές τις μέρες, οι Ρώσοι προφανώς ενθαρρυμένοι από τα λόγια του Βούλγαρου πρωθυπουργού Μπορίσοβ, ότι πρέπει να πληρώσουμε όσο είναι δυνατό γρηγορότερα, πίεσαν έντονα την βουλγαρική πλευρά να δώσει τα οφειλόμενα. Η βουλγαρική πλευρά, όμως, έχει αξιώσεις όσον αφορά τον τόκο, που καθορίστηκε από το δικαστήριο, επειδή λόγω τεχνικού λάθους υπολογίστηκε τόκος πάνω στον τόκο.
Έτσι ή αλλιώς η Βουλγαρία πρέπει να βρει τα απαραίτητα χρήματα, για να πληρώσει το χρέος, που είναι τεράστιο για τις μικρές δυνατότητες της χώρας. Αυτό το ποσόν δεν υπάρχει ούτε στον δημόσιο προϋπολογισμό, ούτε στις αποταμιεύσεις του Βουλγαρικού ενεργειακού χόλντινγκ, ούτε στην τράπεζα της θυγατρικής εταιρείας του - της Εθνικής εταιρείας ηλεκτρισμού. Δεν υπάρχει και δυνατότητα αναζήτησης πιστώσεων, επειδή οι εταιρείες ηλεκτρισμού είναι καταχρεωμένες και καμία τράπεζα δεν θα τις χορηγούσε πίστωση.
Μετά την πικρή πείρα με το Ιράν είναι σχεδόν σίγουρο πώς δεν θα βρεθεί άλλος πελάτης για τους ρωσικούς αντιδραστήρες, που να πληρώσει γι’ αυτούς και έτσι η Σόφια να μπορεί να καλύψει το χρέος της. Ο μόνος τρόπος είναι το κράτος να λάβει νέο χρέος στη διεθνή ή στην εσωτερική χρηματαγορά.