Το προσχέδιο της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέρος του οποίου διέρρευσε στον Τύπο ουσιαστικά αποτυπώνει το τέλμα στο οποίο βρίσκονται οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της ΕΕ με την Τουρκία.
Από τη μια, η επιλογή της Άγκυρας να δεσμευτεί σε καλές σχέσεις γειτονίας και από την άλλη η οπισθοδρόμηση σε βασικούς τομείς όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα κρατούν στο ναδίρ την όποια εξέλιξη θα μπορούσε να σημειωθεί σε μια ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.
Για τον αναπληρωτή καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και υφυπουργό Παιδείας, Άγγελο Συρίγο, η Τουρκία για να μπορέσει να έχει ευρωπαϊκή πορεία «πρέπει να αρχίσει να συμμορφώνεται προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο».
«Ένα από τα σημεία του ευρωπαϊκού κεκτημένου για παράδειγμα είναι η αποδοχή της συμβάσεως για το Δίκαιο της θάλασσας, ο σεβασμός του κράτους Δικαίου, ο σεβασμός των δικαστικών αποφάσεων, ο σεβασμός των αποφάσεων του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα μέσα ενημέρωσης κ.ά. Είναι μια σειρά από πράγματα, όπως ότι στις κουρδικές περιοχές είχαν εκλεγεί 80 δήμαρχοι και έχουν όλοι αντικατασταθεί με υπαλλήλους κυβερνήσεως. Όλα αυτά είναι στοιχεία που δείχνουν την κατάσταση προς την οποία έχει πάει η Τουρκία» τόνισε ο κ. Συρίγος.
Επισήμανε ότι η Τουρκία εδώ και πολλά χρόνια, από το 2007-8, έχει εγκαταλείψει τη λογική να ακολουθήσει σειρά ενεργειών που θα της προσφέρουν μια ενταξιακή πορεία στην Ε.Ε. ενώ φυσικά συνεχίζει την επιθετική πολιτική έναντι της Ελλάδας.
Για τον κ. Συρίγο η κλιμακούμενη προκλητικότητα της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας σημαίνει ότι «ο Ερντογάν κάτι προετοιμάζει, δεν είναι απαραίτητα θερμό επεισόδιο αλλά κάτι προετοιμάζει».
«Υπάρχουν πολλοί τρόποι, όπως στο μεταναστευτικό, έχει το γεωτρητικό σκάφος Αμπουλχαμίντ θα το βγάλει κάπου στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να βγάλει το σεισμογραφικό νοτίως της Κρήτης, μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στα ανατολικά νησιά του Αιγαίου -αποστρατικοποίηση- είναι πολλά πράγματα» τόνισε ο κ. Συρίγος.
Στόχος ο... προθάλαμος
Από την πλευρά του, ο επίκουρος καθηγητής Διπλωματίας και Διεθνούς Οργάνωσης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Αντώνης Κλάψης στο ερώτημα της Voria.gr για το σημείο που βρίσκονται σήμερα οι σχέσεις της Ευρώπης με την Τουρκία και αν αμφότερες θα ήθελαν καλύτερες σχέσεις επισημαίνει ότι «εάν με το καλύτερες σχέσεις εννοείται το να γίνει η Τουρκία μέλος της ΕΕ, αμφιβάλω αν οι περισσότερες χώρες της ΕΕ θέλουν πραγματικά να γίνει μέλος».
«Νομίζω ότι απλά τη θέλουν να μένει σε μια εταιρική σχέση με την Ένωση, στον προθάλαμο δηλαδή, χωρίς να περάσει στο κυρίως σαλόνι, γιατί είναι πολύ μεγάλη και διαφορετική από τις χώρες της ΕΕ και θα διαταράξει τόσο πολύ τις ισορροπίες που θα είναι ίσως και καταστροφικό και για την ίδια την Ε.Ε» είπε ο κ. Κλάψης προσθέτοντας όμως ότι και η ίδια η «Τουρκία και να θέλει δεν μπορεί να προχωρήσει έχει τέτοιες αδυναμίες -θεσμικές, πολιτικές, οικονομικές- που δεν νομίζω ότι μπορεί να τα καταφέρει».
Εν κατακλείδι, με μια ρεαλιστική προσέγγιση της όλης κατάστασης ο κ. Κλάψης εκτιμά ότι το περισσότερο που μπορεί να γίνει μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας είναι «μια σχέση ενός συνδεδεμένου κράτους με την Ε.Ε. -ας πούμε μια τελωνειακή ένωση ή κάτι τέτοιο- μια σχέση που όμως δεν θα μπορούσε εύκολα να εξελιχθεί σε μια προοπτική να γίνει πλήρες μέλος. Θα έμενε συνδεδεμένη και μέχρι εκεί».
Σύμφωνα με το προσχέδιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει στην Άγκυρα ότι πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών-μελών. Την ίδια ώρα όμως μέλη της τουρκικής κυβέρνησης ακόμα και ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν κορυφώνουν διαρκώς την επιθετική τους ρητορική εναντίον της Ελλάδας.
«Τα ελληνοτουρκικά βαδίζουν σε τεντωμένο σχοινί με ευθύνη της Τουρκίας, αυτό είναι φανερό. Νομίζω ότι η Τουρκία θα συνεχίσει στον ίδιο ρυθμό, λίγο πάνω-λίγο κάτω. Δηλαδή οι διεκδικήσεις παραμένουν, ίσως να προστίθενται κι άλλες, οι προκλήσεις οι λεκτικές θα συνεχίζονται. Το ερώτημα είναι αν αυτό θα οδηγήσει σε μια κλιμάκωση τέτοια που να ξεφύγει από τον έλεγχο και να μας ωθήσει σε ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία. Δεν νομίζω ότι η Τουρκία όμως το έχει αυτό ως βασικής της προτεραιότητα αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να μας προκύψει κιόλας γιατί μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός λάθους, μιας αστοχίας, μια κακής εκτίμησης, ενός απρόοπτου περιστατικού στο οποίο δεν είναι απαραίτητο ότι ήταν προγραμματισμένο» τόνισε ο κ. Κλάψης.