Βρισκόμαστε στις αρχές του 20ου αιώνα στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Ο νεαρός Γερμανός φιλέλληνας, αρχαιολάτρης και φυσιοδίφης Adolf Hermann Struck έχει ξεκινήσει εδώ και λίγο καιρό το οδοιπορικό του στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας, προσπαθώντας να ανακαλύψει τα μυστικά που έκρυβε η ένδοξη αυτή γη κατά την αρχαιότητα.
Κατά τη περιήγησή του στη δυτική πλευρά του νομού, κοντά στο Κουφάλοβο -τα σημερινά Κουφάλια-, ο νεόκοπος αρχαιολάτρης - ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 1911 σε ηλικία μόλις 34 χρόνων- ανακαλύπτει δύο τμήματα μιας αρχαίας επιγραφής. Διαπιστώνει ότι η επιγραφή είναι ουσιαστικά μια εμπορική συμφωνία μεταξύ των πόλεων των Ιχνών και της πόλης Δίκαιας της Χαλκιδικής, που ταυτίζεται σήμερα με την περιοχή της Νέας Καλλικράτειας.
Οι Τούμπες Κουφαλίων απ΄ τη μεριά της Χαλκηδόνας (Νότια)
Αυτή η ανακάλυψη πριν από 120 και πλέον χρόνια στην υπό οθωμανική κατοχή Μακεδονία αποτέλεσε την πρώην βάσιμη ένδειξη της ύπαρξης του οικισμού των Ιχνών, της πόλης των Βοττιαίων. Ένας αρχαίος οικισμός, άγνωστος στο ευρύ κοινό που όμως αποτέλεσε σημαντικό ιστορικό σταθμό πριν η Μακεδονία εξελιχθεί στην κυρίαρχη οντότητα στον αρχαίο κόσμο.
Άλλωστε η αφήγηση του Ηρόδοτου είναι ενδεικτική: «καὶ Βοττιαιίδα, τῆς ἔχουσι τὸ παρὰ θάλασσαν, στεινὸν χωρίον, πόλιες Ἴχναι τε καὶ Πέλλα».
Το θρακικό φύλο των Βοττιαίων υπήρξε κυρίαρχο στην περιοχή δυτικά του Αξιού μέχρι την άφιξη των Μακεδόνων, οι οποίοι κατάφεραν, όπως μας πληροφορεί ο Ηρόδοτος, να εκδιώξουν τμήματα αυτού του έθνους, τα οποία εγκαταστάθηκαν σε περιοχή μεταξύ της λίμνης Βόλβης και της χερσονήσου της Χαλκιδικής. Κατά τον Στράβωνα οι Βοττιαίοι έλκυαν την καταγωγή τους από την Κρήτη με τον μυθικό τους γενάρχη Βόττωνα.
Ο ανεξερεύνητος αρχαιολογικός χώρος
Όπως αναφέρει στη Voria.gr ο αρχαιολόγος, ερευνητής και καταγόμενος από την περιοχή, Κώστας Βουδούρης, «αυτή η περιοχή, της καρδιάς του Μακεδονικού βασιλείου δεν έτυχε ακόμη συστηματικής ανασκαφικής δραστηριότητας. Ο πλούτος του ιστορικού παρελθόντος της, κρυμμένος στο υπέδαφός της, διαρκώς υπόκειται στους κινδύνους των λαθρανασκαφών και των υπερεντατικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων».
Οι Ίχνες, ο πιο σημαντικός οικισμός των Βοττιαίων, της φυλής του Πάικου, αποτελούν μια σημαντική ιστορική πηγή, λόγω των ευρημάτων που έχουν εντοπιστεί κατά καιρούς, όπως τα νομίσματα, καθώς σύμφωνα με την καθηγήτρια της Αρχαίας Ιστορίας του ΕΚΠΑ Ελένη Ψωμά, η κοπή τους δίνει σημαντικές πληροφορίες για τις ιστορικές εξελίξεις στην περιοχή, όπως η υποταγή των Βοττιαίων στους Μακεδόνες.
Εσωτερικός Θερμαϊκος Κόλπος (κατά Η. Schulz)
Τα στοιχεία δείχνουν ακόμα πως κατά τη διάρκεια των Περσικών πολέμων και της διέλευσης των εκστρατευτικών σωμάτων του Ξέρξη μέσα από τη Μακεδονία, εκτελέστηκαν σημαντικά έργα (κατασκευαστικά, υδραυλικά, αποξηραντικά, οδοποιίας) στην περιοχή που συνετέλεσαν ώστε αυτή να αποτελέσει κόμβο επικοινωνίας μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
«Η περιοχή μας δεν σταματά ποτέ να μας εκπλήσσει για τον ιστορικό της πλούτο», εξηγεί στη Voria.gr ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού του δήμο Χαλκηδόνος, Διαμαντής Διαμαντής. Όπως λέει μάλιστα «οι Ίχνες αποτελούν έναν νέο ανεξερεύνητο ουσιαστικά αρχαιολογικό προορισμό που έρχεται να προστεθεί σε άλλα σημαντικά αρχαιολογικά μνημεία του δήμου, όπως είναι το νεκροταφείο των Βογόμιλων και ο μακεδονικός τάφος του Αγίου Αθανασίου».
Μάλιστα όπως λέει ο δήμος επιχειρεί να καταστήσει την περιοχή εκδρομικό προορισμό σε συνδυασμό με τη γαστρονομική και πολιτιστική παράδοση.