Η προμελέτη του εμβληματικού έργου που θα μεταμορφώσει την ανατολική Καλαμαριά και κατ’ επέκταση την ανατολική είσοδο της Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε στη χθεσινή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.
Η μεγάλη αυτή παρέμβαση που έχει ενταχθεί στα εμβληματικά έργα της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης και θα χρηματοδοτηθεί με 15 εκ. ευρώ από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία για πρώτη φορά χρηματοδότησε και τις σχετικές μελέτες, αφορά στην ανάπλαση των ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων της συνοικίας του Φοίνικα, καθώς και του ανατολικού ορίου του δήμου κατά μήκος της περιφερειακής τάφρου έως και τον Θερμαϊκό κόλπο, για την αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος της περιοχής και τη σύνδεσή της με το παραλιακό μέτωπο.
Στο σύνολό της, η υπό μελέτη περιοχή αποτελείται από τις οδούς Ικάρων, Δήμητρας (από Αμφιτρίτης έως Εθνικής Αντιστάσεως), Αμφιτρίτης, Νικολάου Στρατού, Οδυσσέως, Πραξιτέλους, Μουσχουντή, Θησέως, Πινδάρου, Δημοκρίτου (από Μουσχουντή έως Ικάρων), Κακουλίδη συνολικού μήκους 2.675 μέτρων, καθώς επίσης τους ελεύθερους χώρους των αθλητικών εγκαταστάσεων του Φοίνικα, τα πάρκα «Ιωάννη Βελλίδη» και «Βασίλη Τζοβάνη», την πλατεία Ηλία Χατζάκου και τον χώρο πρασίνου στη συμβολή των οδών Εθνικής Αντιστάσεως και Δήμητρας, συνολικής έκτασης 25.583 τ.μ.
Στο έργο περιλαμβάνεται η ανάπλαση των υφιστάμενων πάρκων, πλατειών και λοιπών χώρων πρασίνου και χώρων άθλησης της συνοικίας του Φοίνικα, η ανάπλαση των πεζοδρομίων, η μετατροπή συμβατικών οδών σε οδούς ήπιας κυκλοφορίας, η εξασφάλιση προσβασιμότητας για όλους, καθώς και η δημιουργία μιας πράσινης, περιπατητικής και ποδηλατικής διαδρομής, παράλληλης με την περιφερειακή τάφρο, που θα συνδέει το υγρό στοιχείο με τον αστικό ιστό. Με τον τρόπο αυτό θα βελτιωθεί η εικόνα, αλλά και η πρόσβαση στις σημαντικές υποδομές της περιοχής, μεταξύ των οποίων το Αγρόκτημα του Πανεπιστημίου, η Εθνική Σχολή Δικαστών και βέβαια ο τερματικός σταθμός του Μετρό Θεσσαλονίκης στη Μίκρα.
«Μιλάμε για ένα σημαντικό κομμάτι της ανατολικής εισόδου της πόλης», ανέφερε στην εισαγωγική της τοποθέτηση η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, τονίζοντας ότι στόχος είναι να αποδοθεί στους πολίτες ένας ολοκαίνουργιος δημόσιος χώρος. Η δήμαρχος έκανε ειδική αναφορά στην περιτάφρια ζώνη και τη δημιουργία ποδηλατικού διαδρόμου, ώστε να ενωθεί η περιοχή του Φοίνικα με τη θάλασσα και πρόσθεσε πως παράλληλα «τρέχει» και η μελέτη του τουριστικού ποδηλατόδρομου που θα ξεκινά από την υφιστάμενη υποδομή του δήμου Θεσσαλονίκης στο Μέγαρο Μουσικής και μέσω της οδού Σοφούλη θα καταλήγει στην Αρετσού. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η μελέτη δεν ήταν εφικτό να συμπεριλάβει κτηριακά συγκροτήματα, σημειώνοντας ότι η ανακατασκευή της αγοράς του Φοίνικα θα γίνει σε ξεχωριστό έργο.
Η κ. Αράπογλου τόνισε πως ταυτόχρονα εκπονείται μελέτη για το τμήμα από τη Σχολή Δικαστών μέχρι τη Χαρά και πρόσθεσε πως «φιλοδοξούμε να μπορέσουμε να ολοκληρωθεί ταυτόχρονα, ώστε να δημοπρατηθεί ως ενιαίο έργο».
Παρών στη συνεδρίαση ήταν ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Κώστας Γιουτίκας, ο οποίος αναφέρθηκε στην καλή συνεργασία της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με τους δήμους, η οποία αποδεδειγμένα παράγει έργο για τους δημότες. Ο κ. Γιουτίκας επισήμανε πως η Περιφέρεια χρηματοδοτεί αρκετά έργα αστικών αναπλάσεων σε όλους τους δήμους μεταξύ των οποίων και η Καλαμαριά και τόνισε πως στη νέα προγραμματική περίοδο ελήφθη απόφαση να στηριχθούν οι δήμοι ακόμα και στο στάδιο των μελετών, έτσι ώστε να προχωρήσουν γρήγορα τα έργα. Μάλιστα, σημείωσε πως τα κονδύλια που θα διατεθούν από το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο αυξήθηκαν από 120 σε 200 εκ. ευρώ για τη χρηματοδότηση εμβληματικών έργων, «για να νιώσουν οι πολίτες ότι κάτι αλλάζει στη γειτονιά τους, αλλά και για να είναι έργα υπερτοπικής σημασίας». Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο έργο του δήμου Καλαμαριάς ο αντιπεριφερειάρχης εξέφρασε την ευχή «να προλάβουμε να το χρηματοδοτήσουμε σε αυτή τη χρηματοδοτική περίοδο».
Η υφιστάμενη κατάσταση
Η περιοχή επέμβασης εμφανίζει αρκετά προβλήματα όπως φθορά δαπέδων, υλικών και εξοπλισμού στους κοινόχρηστους χώρους, και κυρίως δυσλειτουργική πρόσβαση έως και μη ασφαλή κυκλοφορία στους χώρους κίνησης των πεζών, αποκλείοντας από την ισότιμη χρήση ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως τα μικρά παιδιά, τους ηλικιωμένους και τα ΑμεΑ. Αντίστοιχα, τα πάρκα, οι πλατείες και γενικά οι ελεύθεροι κοινόχρηστοι χώροι δεν είναι συνεκτικά συνδεδεμένοι μεταξύ τους ούτε πλήρως προσβάσιμοι από όλους, ενώ ο εξοπλισμός τους είναι ανεπαρκής.
Τα πεζοδρόμια, σε πολλά σημεία των δρόμων, όπως στην Ικάρων και στη Δήμητρας, είναι μικρά ή ανύπαρκτα και οι πορείες πεζών με προβλήματα όρασης, μειωμένης κινητικότητας και ατόμων σε αμαξίδιο διακόπτονται, είναι ασαφείς και αποσπασματικές. Επιπλέον, πολλά δένδρα κατά μήκος των οδών είναι σε κακή κατάσταση, ενώ ο φωτισμός των δρόμων είναι ενεργοβόρος και ανομοιόμορφα κατανεμημένος. Τέλος, η κυκλοφορία των οχημάτων και η στάθμευση δεν είναι σαφώς οριοθετημένη και οργανωμένη και δεν υπάρχουν υποδομές για ήπια μέσα μετακίνησης.
Οι παρεμβάσεις
Η μελέτη προτείνει τις εξής παρεμβάσεις:
- Διεύρυνση και ανακατασκευή των πεζοδρομίων σύμφωνα με τις σύγχρονες προδιαγραφές σχεδιασμού (νέες δαπεδοστρώσεις, νέα κράσπεδα, οδηγοί όδευσης τυφλών, ράμπες πεζοδρομίων, ελεύθερες οδεύσεις ελάχιστους πλάτους 1,50μ., φυτοδόχοι, παρτέρια κλπ)
- Αναδιαμόρφωση των ελεύθερων χώρων πρασίνου, πάρκων και πλατειών (νέες δαπεδοστρώσεις, διαμορφώσεις, διαδρομές, παρτέρια κλπ)
- Διαμόρφωση χώρων εναλλακτικών δραστηριοτήτων, άθλησης και παιχνιδιού σε συνάρτηση με τις υφιστάμενες αθλητικές εγκαταστάσεις του Φοίνικα, τις παιδικές χαρές κλπ
- Αναδιαμόρφωση και μετατροπή υφιστάμενων οδών σε οδούς ήπιας κυκλοφορίας σύμφωνα και με τη συγκοινωνιακή μελέτη
- Κατασκευή ποδηλατόδρομου
- Νέες φυτεύσεις σε όλα τα πεζοδρόμια και τους ελεύθερους χώρους
- Εγκατάσταση νέου αστικού εξοπλισμού και χωροθέτηση των υφιστάμενων κάδων απορριμμάτων
- Κατασκευή των απαιτούμενων συνοδευτικών τεχνικών έργων (τοιχίων, ραμπών, σκαλοπατιών)
- Εγκατάσταση των απαραίτητων δικτύων με τις απαραίτητες συνδέσεις και προσαρμογές στα υφιστάμενα (φωτισμός, όμβρια, ύδρευση, άρδευση)
- Εγκατάσταση ευφυών συστημάτων για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη βελτίωση της λειτουργικότητας (σηματοδότες, διαβάσεις, σημάνσεις, φωτισμός)
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση των μελετών τον Δεκέμβριο με ενδεχόμενη δίμηνη παράταση μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, οπότε τον Μάρτιο αναμένεται να γίνει η δημοπράτηση. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους εκτιμάται ότι θα αναδειχθεί ο ανάδοχος και, εφόσον δεν υπάρξουν ενστάσεις, το έργο θα αρχίσει μέχρι τέλος του χρόνου, με ορίζοντα υλοποίησης τα τρία χρόνια.