Με αναφορές στην πολύνεκρη τραγωδία των Τεμπών και την απόφασή του να παραιτηθεί, ξεκίνησε την ομιλία του ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, ο πρώην υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Αχ. Καραμανλής.
Αρχικά ο κ. Καραμανλής είπε ότι η τραγωδία των Τεμπών «συγκλόνισε τη χώρα μας και η άδικη απώλεια τόσων συνανθρώπων μας δεν πρέπει να ξεχαστεί», εκφράζοντας τη «βαθιά μας οδύνη και τα ειλικρινή συλλυπητήρια».
Έκανε λόγο για «ιερές υποχρεώσεις», εξηγώντας ότι αυτές είναι «να αναλάβουμε ο καθένας τις ευθύνες του, να πούμε όλη την αλήθεια και να αφήσουμε έξω από ένα τέτοιο θέμα τις οποιεσδήποτε μικροκομματικές σκοπιμότητες».
Ο κ. Καραμανλής δήλωσε ότι είναι η πρώτη του τοποθέτηση μετά την παραίτησή του από τη θέση του υπουργού, σημειώνοντας ότι «όλο αυτό το διάστημα έχουν μιλήσει πολλοί, λίγοι μίλησαν με νηφαλιότητα και πυξίδα την αλήθεια» και αναφέρθηκε σε αυτή του την ενέργεια λέγοντας «παραιτήθηκα γιατί στον τομέα της πολιτικής μου εποπτείας συνέβη μια ανείπωτη τραγωδία, γιατί σέβομαι τον ανθρώπινο πόνο. Ούτε είχα, ούτε έχω εξάρτηση από κυβερνητική θέση. Παραιτήθηκα κόντρα στην πολιτική πεπατημένη που θέλει να ζητούνται παραιτήσεις υφισταμένων. Δεν το ακολούθησα. Και παραιτήθηκα από εκεί, από τον τόπο της τραγωδίας. Η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης θα μείνει, όμως, κενό γράμμα χωρίς έρευνα για τις διαχειριστικές ευθύνες και την αντιμετώπιση των σφαλμάτων, ώστε να μην ξαναγίνουν τέτοιες τραγωδίες».
Αναφορικά με την επίμαχη σύμβαση 717 -για την τηλεδιοίκηση - είπε πως αν είχε ολοκληρωθεί, η λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου θα ήταν διασφαλισμένη. Εξηγώντας τις λεπτομέρειες της σύμβασης είπε πως ήταν κατακερματισμένη σε εργολαβίες και αμφισβήτησε τα στοιχεία που έδωσε νωρίτερα ο Χρ. Σπίρτζης, σημειώνοντας ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό της είχε ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με τον κ. Καραμανλή, στα τέλη του 2020 εγκρίθηκε η 4η τροποποίηση της σύμβασης, ενώ το 2021 υπογράφηκε η συμπληρωματική σύμβαση με την οποία επανεκκινείται το έργο.
Σύμφωνα πάντα με τον πρώην υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, «το 2016 ολοκληρώθηκε το 32,69%, αλλά μόνο το 18% ήταν λειτουργικό. Από το 2017 ως το 2019 δεν έγινε απολύτως τίποτα και από το 2021 ως σήμερα έχουμε φτάσει στο 90%, αλλά στο 70% της πιστοποίησης».
«Μεταξύ των σταθμών που παραδόθηκε το σύστημα της τηλεδιοίκησης περιλαμβάνεται και ο σταθμός της Λάρισας. Το σύστημα παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2022 όπως προκύπτει το σχετικό Πρωτόκολλο Διοικητικής Παραλαβής», είπε ο κ. Καραμανλής.
Επέρριψε ευθύνες στον μοιραίο σταθμάρχη για τα λάθη που έκανε, ενώ για το ETCS είπε πως μόνο σε δύο χώρες της Ε.Ε. είναι σε πλήρη λειτουργία.
Στη συνέχεια έκανε λόγο για «5 ψέμματα που κυκλοφορούν αυτές τις μέρες», μετά την τραγωδία των Τεμπών και τόνισε πως «υπήρχαν δικλείδες ασφαλείας όμως αποδείχτηκαν ανεπαρκείς».
Πρώτο ψέμα, είπε ο κ. Καραμανλής, «αναφέρουν πως στον σταθμό Λάρισας δεν υπήρχε τηλεδιοίκηση. Αυτό δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα». Σύμφωνα με τα όσα είπε, ο σταθμός διέθετε σύστημα από τον Νοέμβριο του 2022 και χρησιμοποιήθηκε έως τις 22:12 τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου, ήταν δηλαδή σε λειτουργία μια ώρα και κάτι πριν το δυστύχημα. Ο σταθμάρχης, ανέφερε ο πρώην υπουργός, και μπορούσε και έπρεπε να χαράξει την διαδρομή ηλεκτρονικά όπως έκαναν οι προηγούμενοι. δυστυχώς δεν το έκανε, τη χάραξε χειροκίνητα και ξέχασε ένα κλειδί. «Επειδή λειτουργούσε το τοπικό σύστημα τηλεδιοίκησης μπορούσε να δει το τρένο στη λάθος κατεύθυνση για 12 λεπτά αλλά δυστυχώς δεν το έκανε», ανέφερε.
Δεύτερο ψέμα ότι αν λειτουργούσε το σύστημα ΕΤCS το δυστύχημα θα είχε αποτραπεί, είπε ο κ. Καραμανλής εξηγώντας ότι «απο τη στιγμή που ο σταθμάρχης παρέκαμψε το σύστημα και πήγε χειροκίνητα και έδωσε εντολή παραβίασης του κόκκινου σηματοδότη κανένα σύστημα δεν θα σταματούσε την κίνηση του τρένου. Και το ETCS και η σηματοδότηση θα είχε απενεργοποιηθεί. Με το σύστημα αυτό ναι θα είχε περισσότερες δυνατότητες ο σταθμάρχης αλλά δεν ξέρουμε να θα είχε αποτραπεί το δυστύχημα γιατί όλα τα συστήματα καταλήγουν στους ανθρώπους».
Τρίτο ψέμα, σύμφωνα με τον κ. Καραμανλή, «ισχυρίζονται ότι αν είχαμε ραδιοκάλυψη GSMR θα είχαμε προλάβει το κακό. Ισχυρίζονται από την αξιωματική αντιπολιτευση ότι το σύστημα είχε παραδοθεί. Παραλείπουν να πουν ότι έλειπε η απαραίτητη πριν την χρήση του αξιολόγηση και πιστοποίηση. Τα στάδια προχώρησαν την τελευταία 3ετία με έγκριση και πιστοποιητικό συμμόρφωσης. Το GSMR τέθηκε σε λειτουργία το 2022. Το σύστημα αυτό που υποτίθεται ότι δεν χρησιμοποιείται είναι αυτό που χρησιμοποιήθηκε και ακούσαμε τους διαλόγους που έχουν δοθεί σε δημοσιότητα», είπε.
Πρόσθεσε ακόμη ότι, «ισχυρίζονται στην αξιωματική αντιπολίτευση ότι έως το 2019 υπήρχε κέντρο ελέγχου που θα απέτρεπε το δυστύχημα. Υποθέτω ότι εννοούν το άτυπο κέντρο στην Καρόλου καθώς πύργος ελέγχου δεν υπήρξε ποτέ». Όπως είπε ο πρώην υπουργός, λειτουργεί και σήμερα χωρίς εκπροσώπους της Hellenic Train που είναι ιδιωτική εταιρεία. Σκοπός του κέντρου ήταν να παρακολουθεί τις καθυστερήσεις στα δρομολόγια. Δεν ήταν τίποτε περισσότερο από κέντρο τηλεφωνικής παρακολούθησης των δρομολογίων» συνέχισε ο κ. Καραμανλής.
Πέμπτο ψέμα, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, «διατείνονται ότι μέχρι το 2019 υπήρχε δεύτερος σταθμάρχης που καταργήθηκε από τη ΝΔ. Καταθέτω στα πρακτικά βάρδιες του 2017, 2018 και 2019 με έναν σταθμάρχη».
Εξήγησε λεπτομερώς τι συνέβη με τη σύμβαση 717, με τις βάρδιες των σταθμαρχών το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου, με το σύστημα τηλεδιοίκησης στον σταθμό της Λάρισας, με την υποστελέχωση του ΟΣΕ.
«Υπό το βάρος ενός τραγικού γεγονός οφείλουμε να πούμε την αλήθεια, αναφέρθηκαν κάποιοι σε δήθεν υποχρηματοδότηση του ΟΣΕ όταν για ολόκληρη σχεδόν την περασμένη δεκαετία η χρηματοδότηση του ΟΣΕ ήταν 45 εκατ. ευρώ ανά έτος και από το 2022 αυξήθηκε κατά κατά 66% και έφτασε τα 75 εκατ. ευρώ», είπε ο ο κ. Καραμανλής, ενώ συμπλήρωσε ότι επιπλέον προβλέφθηκαν 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αναβάθμιση των υποδομών.
Όσον αφορά στη σύμβαση με τη Hellenic Train, ο κ. Καραμανλής εξήγησε ότι «το 2017 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αποφασίζει να διαγράψει χρέη της ΤΡΑΙΝΟΣΕ προς το δημόσιο ύψους 700 εκατ. ευρώ και στη συνέχεια να την πωλήσει έναντι 45 εκατ. ευρώ. Το 2022 υποχρεώνουμε την ΤΡΑΙΝΟΣΕ να επιβεβαιώνει τα δρομολόγια που εκτελεί, να πληρώνει για την χρήση της υποδομής που χρησιμοποιεί (με το Δημόσιο να έχει 20% στη συμμετοχή των κερδών) και να κάνει επενδύσεις 600 εκατ. ευρώ», ανέφερε.
«Ποτέ δεν κρύφτηκα, ποτέ δεν δίστασα να αναλάβω τις ευθύνες μου», είπε λίγο πριν ολοκληρώσει την ομιλία του ο κ. Καραμανλής και κατέληξε: «συζητάμε για φορείς με παθογένειες ετών, όπως είναι ο τομέας των σιδηροδρόμων. Προσπαθήσαμε να τις αντιμετωπίσουμε, αλλά οι παθογένειες δεκαετιών χρειάζονται χρόνια για να εξαλειφθούν. Και φέρω κι εγώ μερίδιο πολιτικής ευθύνης για αυτές τις παθογένειες».