Ισραήλ και Χαμάς συμφώνησαν στη λήξη των εχθροπραξιών στη Γάζα που κρατούν εδώ και 15 μήνες με σφοδρότητα και έχουν στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες αμάχους.
Η συμφωνία κατάπαυση του πυρός θα τεθεί άμεσα σε ισχύ την Κυριακή 19 Ιανουαρίου και προβλέπει επίσης ανταλλαγή Ισραηλινών ομήρων με Παλαιστίνιους αιχμαλώτους.
Επειτα από μήνες διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση Αιγύπτιων και Καταριανών διαπραγματευτών, και με την υποστήριξη των ΗΠΑ, η συμφωνία ήρθε λίγο πριν από την ορκωμοσία του εκλεγμένου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι διαπραγματευτές του Ισραήλ και της Χαμάς συμφώνησαν στο «γενικό πλαίσιο» μιας κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, αν και δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει την ημερομηνία έναρξής της και άλλα τεχνικά ζητήματα, σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο χώρας που μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για μια επική συμφωνία που κατέστη δυνατή, όπως υποστήριξε, λόγω της «ιστορικής νίκης του στις εκλογές» του Νοεμβρίου.
Από την πλευρά του και ο Τζο Μπάιντεν διεκδικεί το λεόντειο μερίδιο της επιτυχίας με μια δήλωση που αναφέρει ότι η συμφωνία «είναι αποτέλεσμα όχι μόνο της ακραίας πίεσης που δέχεται η Χαμάς (…) της κατάπαυσης πυρός στον Λίβανο και της αποδυνάμωσης του Ιράν αλλά και της επίμονης και επίπονης αμερικανικής διπλωματίας. Η διπλωματία μου δεν σταμάτησε ποτέ στις προσπάθειές τους να το πετύχουν», λέει ο Μπάιντεν.
Πάντως ο ανταποκριτής του BBC στο State Department, Τομ Μπέιτμαν, εκτιμά ότι το βασικό σημείο στην επίτευξη της συμφωνίας ήταν το χρονικό σημείο της μετάβασης στην προεδρία Τραμπ και η καταληκτική ημερομηνία της 20ης Ιανουαρίου.
Πανηγυρίζει ο Νετανιάχου
Το γραφείο του Νετανιάχου ανέφερε ότι η Χαμάς «υποχώρησε» λόγω της «σταθερής στάσης» του Ισραηλινού πρωθυπουργού απέναντι στις «απαιτήσεις της τελευταίας στιγμής» εκ μέρους της Χαμάς. Σημείωσε πάντως ότι υπάρχουν «ακόμη αρκετές ανεπίλυτες ρήτρες» της συμφωνίας που πρέπει να εξεταστούν αλλά ελπίζει ότι οι λεπτομέρειες αυτές θα οριστικοποιηθούν τις επόμενες ώρες.
Η ανακοίνωση της Χαμάς
Σε ανακοίνωσή της, η ισλαμιστική ομάδα της Χαμάς ισχυρίζεται ότι η κατάπαυση του πυρός είναι το αποτέλεσμα «της θρυλικής σταθερότητας του μεγάλου παλαιστινιακού λαού και της γενναίας αντίστασης στη Λωρίδα της Γάζας».
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας
Αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί από τους μεσολαβητές, το Ισραήλ ή τη Χαμάς, τα κύρια στοιχεία της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με αξιωματούχο με γνώση του περιεχομένου της, είναι τα εξής:
* Η κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας θα διαρκέσει έξι εβδομάδες, κατά την οποία οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν σταδιακά από τις κεντρικές περιοχές του θύλακα και οι εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι θα επιστρέψουν στη βόρεια Γάζα, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο που ενημερώθηκε για τις λεπτομέρειές της.
* Στην πρώτη φάση θα απελευθερώνονται τουλάχιστον 3 όμηροι κάθε εβδομάδα και συνολικά θα απελευθερωθούν 33, στους οποίους περιλαμβάνονται όλες οι γυναίκες (και εκείνες που υπηρετούν στον ισραηλινό στρατό), τα παιδιά και οι άνδρες άνω των 50 ετών.
Η Χαμάς θα αφήσει αρχικά ελεύθερες τις γυναίκες και τους νέους κάτω των 19 ετών και θα ακολουθήσουν οι άνδρες άνω των 50.
Πρώτα θα απελευθερωθούν οι όμηροι που είναι ακόμη εν ζωή και στη συνέχεια θα παραδοθούν τα λείψανα των υπολοίπων.
Παράλληλα, το Ισραήλ θα απελευθερώνει 30 Παλαιστίνιους κρατουμένους για κάθε πολίτη όμηρο και 50 για κάθε στρατιωτίνα.
Μέχρι το τέλος της πρώτης φάσης, το Ισραήλ θα απελευθερώσει επίσης όλες τις Παλαιστίνιες και τους ανήλικους κάτω των 19 ετών που κρατούνται σε ισραηλινές φυλακές μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Ο συνολικός αριθμός των Παλαιστινίων που θα απελευθερωθούν θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των ομήρων που θα αφήσει η Χαμάς. Μπορεί να κυμαίνεται από 990 έως και 1.650.
Σύμφωνα με έρευνα του BBC Verify, 94 από τους 251 ομήρους που απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2023 εξακολουθούν να κρατούνται στη Γάζα: Οι 60 εικάζεται ότι είναι ζωντανοί και 34 νεκροί.
* Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι καθημερινά θα εισέρχονται στη Λωρίδα της Γάζας 600 φορτηγά που θα μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια. Τα 50 από αυτά θα εφοδιάζουν τον θύλακα με καύσιμα και τα 300 θα κατευθύνονται στις βόρειες περιοχές της Λωρίδας.
The agreement. pic.twitter.com/QaHrJDc2N1
— Hamdah Salhut (@hamdahsalhut) January 15, 2025
Την εφαρμογή της συμφωνίας θα εγγυηθούν το Κατάρ, η Αίγυπτος και οι ΗΠΑ.
Οι διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη φάση της συμφωνίας θα ξεκινήσουν κατά τη 16η ημέρα της πρώτης φάσης και αναμένεται ότι θα περιλαμβάνουν την απελευθέρωση όλων των υπολοίπων ομήρων (περιλαμβάνονται και οι Ισραηλινοί στρατιώτες), τη μόνιμη κατάπαυση του πυρός και την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού.
Η τρίτη φάση θα περιλαμβάνει την επιστροφή όλων των νεκρών ομήρων και την έναρξη της ανοικοδόμησης της Γάζας, με την επίβλεψη της Αιγύπτου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Εθνών.
Φωτογραφία: AP Photo/Abdel Kareem Hana