Απροσδόκητα… καυτό -τόσο ουσιαστικά, όσο και μεταφορικά- θα είναι το φετινό καλοκαίρι για τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo και τον πάλαι ποτέ εθνικό εκθεσιακό φορέα. Από τη μια οι υψηλές θερμοκρασίες, που ήδη κτυπούν «κόκκινο» και είμαστε ακόμη στον Ιούνιο, και από την άλλη οι… φωτιές που άναψε χθες κατά την ολιγόωρη επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δημιουργούν ασφυκτική ατμόσφαιρα για τον πρόεδρο Τάσο Τζήκα, τον διευθύνοντα σύμβουλο Κυριάκο Ποζρικίδη και τους συνεργάτες τους στη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo.
Την ώρα που υπάρχουν δυσκολίες στη διοργάνωση της 89ης Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο, τουλάχιστον στο επίπεδο της τιμώμενης χώρας που ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί, οι χθεσινές δηλώσεις του πρωθυπουργού «βάζουν βόμβα» στο σχέδιο ανάπλασης του εκθεσιακού κέντρου στη Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον όπως το γνωρίζαμε εδώ και χρόνια. Ένα πρότζεκτ, το οποίο στη ΔΕΘ το δουλεύουν από το 2012 και ο τελευταίος του προϋπολογισμός ήταν πέριξ των 300 – 350 εκατ. ευρώ. Διότι χθες ο κ. Μητσοτάκης αιφνιδίασε πλήρως τους πάντες στη Θεσσαλονίκη και ουσιαστικά ακύρωσε το συγκεκριμένο σχέδιο της πλήρους ανάπλασης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται η κατασκευή ξενοδοχείου και γραφειακών χώρων για εμπορικές χρήσεις, λέγοντας ότι καταλαβαίνει ορισμένες από τις επιφυλάξεις του δήμου Θεσσαλονίκης και των πολιτών που αντιδρούν, τις οποίες θεωρεί εύλογες και δικαιολογημένες. Ο ίδιος δεσμεύθηκε ότι θα επανέλθει στο ζήτημα σύντομα, εντός του καλοκαιριού, πριν από τη φετινή ΔΕΘ. Κι όλα αυτά χωρίς καν να έχει ενημερώσει τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό σε συμβολικό επίπεδο. Και όπως πολύ καλά γνωρίζουν οι πάντες, οι συμβολισμοί παίζουν μεγάλο ρόλο στην πολιτική.
Διαβάστε: Μητσοτάκης για ανάπλαση ΔΕΘ: Αλλαγές στον σχεδιασμό σε συνεννόηση με την κοινωνία (video)
Η… μετάφραση των δηλώσεων Μητσοτάκη
Ενόψει, λοιπόν, των νεότερων ανακοινώσεων το επόμενο διάστημα η αποκωδικοποίηση σε βαθμό μετάφρασης των πρωθυπουργικών δηλώσεων, οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα για τις κυβερνητικές προθέσεις.
Κατ’ αρχάς, ο δήμος Θεσσαλονίκης, αλλά οι κινήσεις πολιτών αλλά και οι συλλογικότητες πολιτών που συγκεντρώνουν υπογραφές για να γίνει δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ, ζητούν τα 180 στρέμματα του εκθεσιακού κέντρου συν τα περίπου 10 – 12 της Αγίας Φωτεινής να μετατραπούν σε Μητροπολιτικό Πάρκο, εντός του οποίου θα παραμείνουν το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο (Παλαί ντε σπορ), ο πύργος του ΟΤΕ, ενώ θα (ανα)κατασκευαστεί σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων ένα εκθεσιακό κέντρο, που η ΔΕΘ – Helexpo θα ήθελε να είναι 50.000 τετρ. μέτρων, έστω καθ’ ύψος, ώστε να εξακολουθήσουν να φιλοξενούνται οι εκθεσιακές και συνεδριακές της δραστηριότητες. Σύμφωνα με τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo ένα τέτοιο εκθεσιακό κέντρο μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της Θεσσαλονίκης, συμπεριλαμβανομένων και των μεγαλύτερων σε μέγεθος κλαδικών εκθέσεων, κυρίως τις αγροτικού χαρακτήρα Agrotica και Zootechnia, αλλά και την ίδια τη Γενική Έκθεση του Σεπτεμβρίου.
Σε μια προέκταση αυτού του σεναρίου -η οποία, πάντως, φαντάζει μακρινή- θα μπορούσαν παράλληλα να αναπτυχθούν στη δυτική πλευρά του πολεοδομικού συγκροτήματος νέες εκθεσιακές και συνεδριακές εγκαταστάσεις. Στην ουσία να δημιουργηθεί ένα δεύτερο εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο, το οποίο έτσι κι αλλιώς διεκδικούν οι παράγοντες, οι φορείς και η αυτοδιοίκηση της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Προτείνουν, μάλιστα, ως χώρο ένα οικόπεδο 1.000 στρεμμάτων στη Σίνδο, που ανήκει σήμερα στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος.
Σε κάθε μία από αυτές τις κυβερνητικές επιλογές θα πρέπει παράλληλα να δρομολογηθεί η λύση ορισμένων οικονομικών θεμάτων, που συνδέονται με την κατασκευή των έργων και τη λειτουργία τους.
Το κυριότερο είναι η εξεύρεση των πόρων και του χρηματοδοτικού σχήματος για την κατασκευή των έργων που θα χρειαστούν. Για την περιορισμένη ανάπλαση του υφιστάμενου εκθεσιακού κέντρου θα απαιτηθούν περί τα 120 - 150 εκατ. ευρώ δημοσίου χρήματος -ελληνικού ή ευρωπαϊκού. Εάν, όμως, δρομολογηθεί πρότζεκτ που θα περιλαμβάνει και εγκαταστάσεις στα δυτικά, τότε οι απαιτούμενοι πόροι είναι εκατοντάδες εκατ. ευρώ, καθώς στο πλάνο θα πρέπει να συμπεριληφθούν τόσο ο προαστιακός σιδηρόδρομος προς τα δυτικά της Θεσσαλονίκης, όσο και η αποζημίωση του ΔΙΠΑΕ για τα 1.000 στρέμματα που θα παραχωρήσει. Όσοι υποστηρίζουν αυτή τη λύση προτείνουν την αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κάτι για το οποίο μάλλον είναι αργά -αν και κανείς δεν ξέρει.
Το δεύτερο εξαιρετικά σημαντικό οικονομικό ζήτημα που θα πρέπει να διευθετηθεί στην περίπτωση που η κυβέρνηση υιοθετήσει την πρόταση του δήμου Θεσσαλονίκης για πρασίνισμα 150 – 160 στρεμμάτων, είναι το κόστος της ετήσιας συντήρησης του Μητροπολιτικού Πάρκου. Δεδομένου ότι δεν θα μπορούν να υπάρχουν εντός του Πάρκου δράσεις με σημαντικό οικονομικό αντικείμενο, ενώ και η συρρικνωμένη παρουσία της ΔΕΘ – Helexpo θα περιορίσει τα έσοδα του δήμου, κάποιος θα πρέπει να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη. Ο δήμος Θεσσαλονίκης; Κάποιος άλλος φορέας; Το ίδιο το κράτος; Μένει να απαντηθεί και να διευκρινιστεί από τώρα, από την αρχή. Διότι εάν παραμείνει ως εκκρεμότητα που θα λυθεί στην πορεία ή μετά το τέλος του έργου -όπως συνήθως συμβαίνει στην Ελλάδα- το αποτέλεσμα πιθανότατα θα καταλήξει μελαγχολικό.
Ένα τρίτο θέμα που εμμέσως άνοιξαν οι δηλώσεις Μητσοτάκη χθες στη Θεσσαλονίκη είναι το μέλλον του διοικητικού σχήματος της ΔΕΘ – Helexpo, που βρίσκεται στο «τιμόνι» ανελλιπώς από το 2011. Μετά το πρωθυπουργικό… άδειασμα οι κύριοι Τζήκας και Ποζρικίδης βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση. Διότι, πέραν της απουσίας ενημέρωσης από το Μέγαρο Μαξίμου για την αλλαγή σχεδίων, η διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo έχει ταυτίσει την προοπτική της εταιρείας -και του εκθεσιακού αντικειμένου γενικότερα στη Θεσσαλονίκη- με την πλήρη ανάπλαση του υφιστάμενου εκθεσιακού κέντρου, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών χρήσεων, δηλαδή του ξενοδοχείου και του συγκροτήματος γραφείων. Επί χρόνια οι διοικούντες την ΔΕΘ επιχειρηματολογούν και εξηγούν τους λόγους για τους οποίους από τεχνοκρατική άποψη και επιχειρηματική λογική αφενός οι εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη πρέπει να γίνονται στο κέντρο της πόλης και αφετέρου χρειάζονται συνέργειες με παράλληλες δραστηριότητες.
Σε αυτό το πνεύμα -άλλωστε- έχουν προχωρήσει στις προπαρασκευαστικές ενέργειες για την ανάπλαση. Από ημερίδες και συνέδρια, μέχρι διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Και από την κατάρτιση προϋπολογισμού μέχρι την πρόταση χρηματοδοτικού σχήματος. Κι όλα αυτά σε συνεννόηση (;) με την κυβέρνηση στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Θεωρητικά η διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo βρίσκεται -ή βρισκόταν μέχρι χθες- εν αναμονή για τη δρομολόγηση της υλοποίησης των προβλέψεων του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο «ξεκλείδωνε» τουλάχιστον τα χωροταξικά της ανάπλασης, συμπεριλαμβάνοντας τις εμπορικές χρήσεις. Η άποψη που επικρατεί αυτή τη στιγμή στα γραφεία της ΔΕΘ – Helexpo είναι ότι για να υπάρξει ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου στα οριοθετημένα 30 – 40 στρέμματα δεν χρειάζεται νέο Π.Δ., απλώς το υφιστάμενο θα εφαρμοστεί εν μέρει.
ΥΓ1. Η ΔΕΘ – Helexpo λειτουργεί, πλέον, υπό την ομπρέλα του Υπερταμείου. Μένει, λοιπόν, να αποδειχθεί εάν αυτή η παράμετρος έχει παίξει το ρόλο της στις εξελίξεις. Διότι τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί διαφοροποιήσεις και διαφωνίες ανάμεσα στους δύο οργανισμούς.
ΥΓ2. Η… κατάρα των καθυστερήσεων, των αναβολών, των αναμονών και των εκκρεμοτήτων κτύπησε και πάλι τη Θεσσαλονίκη. Τυχαίο;
ΥΓ3. Εάν δεν έχουμε νέο απρόοπτο και η όποια ανάπλαση στους χώρους της ΔΕΘ γίνει χωρίς το λεγόμενο «real estate», δηλαδή χωρίς ξενοδοχείο και επιχειρηματικό κέντρο, θα πρόκειται και για μία προσωπική δικαίωση του πρώην υπουργού Γιάννη Μαγκριώτη ο οποίος, εδώ και χρόνια και στην αρχή ως «φωνή βοώντος εν τη ερήμω», μιλούσε, αρθρογραφούσε και διεκδικούσε αυτήν την εξέλιξη.