Την αδυναμία των δήμων να ανταποκριθούν αποτελεσματική στη διαχείριση των αδέσποτων και τα επιμέρους προβλήματα που προκύπτουν από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο έθεσαν οι δήμαρχοι στον ειδικό γραμματέα του υπουργείου Εσωτερικών για την προστασία των ζώων συντροφιάς, Νικόλαο Χρυσάκη, στη διάρκεια της σημερινής συνεδρίασης του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ.
Ο κ. Χρυσάκης παρουσίασε το σχέδιο της κυβέρνησης και τις καινοτόμες δράσεις, όπως το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και το Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων Συντροφιάς, καθώς επίσης τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται για εκπαιδεύσεις σε αιρετούς, υπαλλήλους, ελεγκτικές αρχές, κτηνιάτρους και εθελοντές για ορθή εφαρμογή του νόμου, το επιχειρησιακό πρόγραμμα που αποτελεί πρότυπο για τους δήμους με τους βασικούς δείκτες απόδοσης και παρακολούθησης της εφαρμογής του που έχουν οριστεί.
Ο ειδικός γραμματέας του ΥΠΕΣ ανακοίνωσε πως είναι υπό κατάρτιση πρόταση για τη διαχείριση των ζώων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και ένταξή της στα σχέδια της Πολιτικής Προστασίας των δήμων, ενώ άρχισε η καταγραφή των μη αδειοδοτημένων καταφυγίων. «Θέλει χρόνο, υπομονή και επιμονή και πολλή δουλειά. Τα ζώα στη χώρα μας αξίζουν κάθε σεβασμό και οφείλουμε να ανταποκριθούμε», ανέφερε, τονίζοντας πως το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στα αδέσποτα, αλλά στον ανθρώπινο παράγοντα.
Ασύμφορα τα καταφύγια
Ο κ. Χρυσάκης ανέφερε πως το κόστος της διαχείρισης μέσω των καταφυγίων είναι τεράστιο, ενώ εντέλει δεν λύνει το πρόβλημα. «Το θεωρητικό κόστος σε καταφύγιο ανά ζώο είναι 500 έως 1.000 ευρώ ανά έτος. Εάν υποθέσουμε ότι στη χώρα μας ο αριθμός των αδέσποτων κυμαίνεται στα 4 εκατομμύρια, απλές μαθηματικές πράξεις μας δίνουν ένα ποσό των 2 έως 4 δισεκατομμυρίων ευρώ προκειμένου να διαχειριστούμε το πρόβλημα, αν επιλέξουμε καταφύγια και χώρους φιλοξενίας. Επιπλέον, ο εγκλεισμός δεν είναι λύση. Σε μικρό χρονικό διάστημα θα ήμασταν πάλι μπροστά στο ίδιο πρόβλημα. Άλλωστε, τα καταφύγια είναι δομές προσωρινής φιλοξενίας και διαχείρισης. Αν οι δήμοι αδυνατούν να υποστηρίξουν τις δομές αυτές κάλλιστα -και το προβλέπει η νομοθεσία- μπορούν να ζητήσουν τη συνεργασία και με τα φιλοζωικά σωματεία που έχουν τεχνογνωσία. Σε διαφορετική περίπτωση αν δεν δύνανται καλύτερα να μη δημιουργούν χώρους», είπε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος σημείωσε πως τα δημοτικά κτηνιατρεία πρέπει να μπουν στη φαρέτρα, πρώτης προτεραιότητας, όμως, χαρακτήρισε τους εντατικούς ελέγχους στα δεσποζόμενα από την Ελληνική Αστυνομία σε ό,τι αφορά την ηλεκτρονική σήμανση. Μάλιστα, προέτρεψε τους δημάρχους να απαιτήσουν εγγράφως από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να δώσει σχετική εντολή.
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, υπενθύμισε ότι μέσω του προγράμματος Φιλόδημος ΙΙ διατέθηκαν στους δήμους 83 εκ. ευρώ για τα έτη 2019 και 2021, ενώ το 2024 οι δήμοι επιδοτήθηκαν για κάθε σήμανση σκύλου με 20 ευρώ και για κάθε στείρωση σκύλου και γάτας με 80 και 50 ευρώ αντίστοιχα με το συνολικό ποσό να φτάνει 15 εκατομμύρια. Επιπλέον, τα έτη 2020, 2022 και 2023 εγκρίθηκαν πιστώσεις συνολικού ύψους 16,5 εκ. ευρώ από τους ΚΑΠ αποκλειστικά και μόνο για την υλοποίηση δράσεων διαχείρισης αδέσποτων ζώων συντροφιάς. Πριν από λίγες μέρες, εξάλλου, με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών όλοι οι δήμοι χρηματοδοτούνται εκ νέου από εθνικούς πόρους με σκοπό τη διενέργεια σημάνσεων και στειρώσεων στα αδέσποτα ζώα συντροφιάς. Με τη νέα αυτή απόφαση δόθηκε παράταση στην απόφαση του 2024, επιδοτώντας μέχρι 31/12/25 κάθε σήμανση και στείρωση σε δήμους που δεν είχαν καταθέσει αίτηση αλλά και υπό προϋποθέσεις και στους υπόλοιπους.
Η χρηματοδότηση και οι καταλογισμοί
«Η αρμοδιότητα για τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς μεταφέρθηκε στους δήμους χωρίς πόρους, χωρίς προσωπικό και χωρίς τις απαραίτητες υποδομές. Θέλουμε να ανταποκριθούμε, όμως πρόκειται για ένα επαχθές βάρος για την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση όταν δεν συνοδεύεται από τα απαραίτητα μέσα», ανέφερε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου.
Ο πρόεδρος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις επιπτώσεις που έχει σε αιρετούς και υπηρεσιακούς παράγοντες το οποιοδήποτε πρόβλημα που προκύπτει με αδέσποτα ζώα. Μάλιστα, ανέφερε πως και ο ίδιος παραπέμφθηκε στο Δικαστήριο ως κατηγορούμενος για ένα σκυλί που δάγκωσε ένα παιδί, παρότι το σκυλί ήταν τσιπαρισμένο, στειρωμένο και εμβολιασμένο. Χαρακτήρισε, δε, αδιανόητο «να έχει τη δυνατότητα μία φιλοζωική, εντός και εκτός εισαγωγικών, να παρίσταται ως πολιτική αγωγή εναντίον αιρετού ή υπηρεσιακού στελέχους ενός δήμου».
Σταγόνα στον ωκεανό χαρακτήρισε την κρατική χρηματοδότηση ο Α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο οποίος έκανε λόγο για εικονική πραγματικότητα συγκρίνοντας αυτά που παρουσιάζει η κυβέρνηση και όσα ισχύουν στην πράξη. «Αν διαιρέσει κάποιος τα 5 εκ. χρηματοδότηση τον χρόνο δια των 332 δήμων είναι 15.000 τον χρόνο. Τι μπορεί να κάνει ένας δήμος; Σχεδόν τίποτα. Εμείς στον δήμο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης δαπανούμε από ίδιους πόρους περίπου 330.000 ευρώ τον χρόνο. Το κόστος αυτό μας στοιχίζει περίπου 1,5 πλατεία τον χρόνο», είπε χαρακτηριστικά. Ο κ. Κωνσταντέλλος καταφέρθηκε και εναντίον της αξιολόγησης που, όπως είπε, δεν λαμβάνει υπόψη αυτά που κάνουν οι δήμοι, οι οποίοι, πρόσθεσε, εκτίθενται σε ποσοστό 80% από την ανεπάρκεια του κράτους, με τους δημάρχους να «κρεμιούνται στα μανταλάκια».
Πόσα χρήματα και με ποιες διαδικασίες δίνονται σε φιλοζωικές οργανώσεις ζήτησε να μάθει ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ο οποίος ανέφερε πως ο δήμος του δαπανά 1 εκατ. ευρώ για τα αδέσποτα. Στον ρόλο και την προνομιακή μεταχείριση των φιλοζωικών σωματείων αναφέρθηκε και ο δήμαρχος Νεάπολης – Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, ο οποίος τόνισε πως ο δήμος του ξόδεψε 230.000 ευρώ, λαμβάνοντας μόλις 24.900 ευρώ, παρότι έχει στη διαχείρισή του το μισό περιαστικό δάσος, όπου κατά κύριο λόγο εγκαταλείπονται τα δεσποζόμενα ζώα.
«Είναι μία αρμοδιότητα που δεν μπορούσε να ασκήσουμε», είπε από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, δήμαρχος Καλαβρύτων, Θανάσης Παπαδόπουλος, ο οποίος μάλιστα κάλεσε τους υπόλοιπους δημάρχους να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη.
Να σημειωθεί πως ήδη 160 δήμοι της χώρας, όπως έχει γράψει η Voria.gr, έχουν συνυπογράψει ψήφισμα με το οποίο ζητούν μεταξύ άλλων να αυξηθεί η κρατική χρηματοδότηση για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων, να γίνουν προσλήψεις μόνιμου κτηνιατρικού προσωπικού και να αρθούν οι καταλογισμοί σε βάρος αιρετών και υπηρεσιακών παραγόντων.