Το 20% των θανάτων στην Ελλάδα από ακραία καιρικά φαινόμενα οφείλεται σε κεραυνούς.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία 30 χρόνια έχουν χάσει τη ζωή τους από το χτύπημα κεραυνών 58 άνθρωποι στη χώρα μας, εκ των οποίων οι 8 στην Κεντρική Μακεδονία.
Η κεραυνική δραστηριότητα προκαλεί επίσης κάθε χρόνο ζημιές σε πολυκατοικίες και σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και συσκευές, σε εγκαταστάσεις σε αγρούς και σε μετασχηματιστές, ενώ προκαλεί και δασικές πυρκαγιές.
Η δύναμη ενός κεραυνού είναι εξωπραγματική. Απελευθερώνει χιλιάδες αμπέρ ηλεκτρισμού και εκατομμύρια τζάουλ ενέργειας ενώ η θερμοκρασία που αναπτύσσει μπορεί να φτάσει τους 10.000-15.000 βαθμούς Κελσίου, μεγαλύτερη ακόμη από τη θερμοκρασία στην επιφάνεια του Ήλιου.
Έχει επίσης μεγάλο ηχητικό κύμα που μπορεί να προκαλέσει στον άνθρωπο ρήξη τυμπάνου και άλλα προβλήματα ακοής, ανακοπή καρδιάς από το σοκ και άλλες υλικές ζημιές.
«Δυστυχώς στην Ελλάδα υποεκτιμούμε τους κινδύνους από τους κεραυνούς και υποεκτιμούμε τους κανόνες προστασίας και προφύλαξης. Υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από το φαινόμενο. Η πολιτεία οφείλει να πραγματοποιήσει ενημερωτικές καμπάνιες και εκστρατείες για την πληρέστερη ενημέρωση, αρχής γενομένης από τα παιδιά στα σχολεία αλλά και στον ευρύτερο πληθυσμό» αναφέρει στη Voria.gr ο διδάκτωρ μετεωρολογίας στο ΑΠΘ, Μιχάλης Σιούτας.
Σημειώνει πως τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των ηλεκτρικών εκκενώσεων καθότι υπάρχει αύξηση των καταιγίδων, ωστόσο, όπως λέει ο κ. Σιούτας, η καταγραφή έχει ξεκινήσει εδώ και μόλις 20 χρόνια, με συνέπεια να μη μπορεί να προσδιοριστεί το μέγεθος αυτής και σε ποιες περιοχές, αφού δεν υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία από προηγούμενες δεκαετίες.
Κανόνες και μέτρα προστασίας
Στη Βόρεια Ελλάδα οι καταιγίδες εκδηλώνονται κατά κύριο λόγο από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, έχοντας συνήθως μία κορύφωση τον Μάη και τον Ιούνιο, αλλά και τον Ιούλιο και Αύγουστο, με τις γνωστές μπόρες.
«Πρόκειται για ένα πολύ επικίνδυνο φαινόμενο από το οποίο 100% ασφάλεια δεν μπορεί να υπάρξει. Μπορούμε αξιοποιώντας τα σύγχρονα μέσα της τεχνολογίας και τις απλές εφαρμογές που υπάρχουν να ενημερωνόμαστε για πιθανές καταιγίδες και κατά προσέγγιση για τις ώρες που θα εκδηλωθούν στην περιοχή όπου βρισκόμαστε» επισημαίνει ο μετεωρολόγος.
Οι βασικές οδηγίες είναι να μη βρίσκεται κάποιος σε ανοιχτό χώρο, όπως για παράδειγμα στην ύπαιθρο –όπου παλαιότερα σημειώνονταν πολλοί θάνατοι εξαιτίας του πολύ κόσμου που δούλευε στα χωράφια– στη θάλασσα, στις παραλίες, σε πάρκινγκ και γήπεδα, κάτω από μεμονωμένα δέντρα, λόφους και ψηλά σημεία, ταράτσες και μπαλκόνια.
Πολλές φορές οι κεραυνοί εμφανίζονται προτού ξεκινήσει η βροχόπτωση για αυτό, όπως υπογραμμίζει ο κ. Σιούτας, καλό είναι να μην περιμένουμε τη βροχή και να καταφεύγουμε νωρίτερα σε κλειστούς χώρους και αυτοκίνητα με κλειστά παράθυρα.
Ο κ. Σιούτας είναι ξεκάθαρος αναφορικά με το θέμα των λουομένων που τυχαίνει να φορούν κάποια μεταλλικά αξεσουάρ: «Αυτό είναι μύθος. Είναι μύθος ότι τα μεταλλικά αντικείμενα και τα κοσμήματα που τυχόν φοράμε "τραβάνε" τον κεραυνό. Υπάρχει, όμως, πιθανότητα εάν πληττόμασταν από κεραυνό να μπορούσαμε να γλυτώσουμε, για παράδειγμα, με έναν ελαφρύ τραυματισμό, αν δεν φορούσαμε κάποιο μεταλλικό αντικείμενο. Γιατί αυτά μπορούν να οδηγήσουν το ηλεκτρικό ρεύμα να "περάσει" μέσα από το σώμα μας και τα πράγματα να είναι χειρότερα».
Να σημειωθεί ότι το 95% όσων πληγούν από κεραυνό δεν πεθαίνει μπορούν όμως να υποστούν από ελαφρύτερους έως βαρύτερους τραυματισμούς.