Skip to main content

Κώστας Λαγουβάρδος για κλιματική κρίση: Έχουμε μπει σε έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο

Τρεις βαθμούς πιο θερμό τον φετινό Απρίλιο το Βόρειο Αιγαίο και το Θρακικό Πέλαγος - Ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών μιλά στη Voria.gr

Υψηλότερες θερμοκρασίες έως και κατά 3 βαθμούς Κελσίου καταγράφηκαν μέσα στον Απρίλιο στο Βόρειο Αιγαίο και στο Θρακικό Πέλαγος.

Η κλιματική κρίση αποδεικνύεται δεν είναι κίνδυνος βγαλμένος από το μέλλον, αλλά δείχνει ήδη τα δόντια της, με τη Μεσόγειο να αποτελεί hot spot της αλλαγής, που φέρνει όλο και πιο συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα.

Στην Ελλάδα η θερμοκρασία των θαλασσών έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,5 βαθμό σε 30 χρόνια, διάστημα που θεωρείται πολύ μικρό για τους επιστήμονες. Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ανέλυσε στη Voria.gr τους κινδύνους που φέρει το φαινόμενο αυτό, στο περιθώριο του 9ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, στο οποίο συμμετείχε.

«Αυτό που παρακολουθούμε και διαπιστώνουμε είναι ότι μαζί με τη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας αυξάνεται και η θερμοκρασία της θάλασσας. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, πέρα από τις επιπτώσεις που έχει στη βιοποικιλότητα, οι οποίες είναι αντικείμενο άλλων επιστημών. Ως μετεωρολόγους μάς ενδιαφέρει η αλληλεπίδραση που έχει η θάλασσα με την ατμόσφαιρα, η οποία είναι διπλή. Η θάλασσα ζεσταίνεται επειδή ζεσταίνεται και η ατμόσφαιρα και οι θερμότερες θάλασσες εξατμίζουν περισσότερο νερό, ανταλλάσσουν τη θερμότητα και κάνουν πιο ισχυρά τα καιρικά συστήματα», ανέφερε.

Image

Την επίδραση αυτή επιβεβαιώνουν τα μοντέλα προσομοίωσης που αναλύουν τα καιρικά συστήματα μικρής και μεγάλης κλίμακας υπό διαφορετικές συνθήκες. «Είχαμε μια καταιγίδα στην Ισπανία που δημιούργησε πάρα πολύ μεγάλους χαλαζόκοκκους, έως και 12 εκατοστά. Αυτή η καταιγίδα προσομοιώθηκε με κανονική θερμοκρασία θάλασσας και είδαμε ότι θα δημιουργούσε και πάλι χαλάζι, αλλά σε καμία περίπτωση αυτού του μεγέθους. Σε μεγαλύτερης κλίμακας φαινόμενα το είδαμε ήδη στη χώρα μας και στον Ιανό και σε άλλες περιπτώσεις. Είδαμε ότι πλέον τα συστήματα γίνονται πιο βίαια, μαζεύουν υδρατμούς ακριβώς λόγω της εντονότερης εξάτμισης που έχουμε από τη θάλασσα κι επομένως… βρέχουν περισσότερο. Αντίστοιχα στον Daniel, είχαμε ένα σύστημα που ήταν για αρκετές ημέρες πάνω από το Ιόνιο, το οποίο τροφοδοτούσε υδρατμούς και με το Αιγαίο που έφερνε αέριες μάζες προς τη Θεσσαλία να ήταν επίσης ζεστό ως αποτέλεσμα του πολύ θερμού καλοκαιριού που περάσαμε. Στη συνέχεια έγινε αυτός ο μεσογειακός κυκλώνας, όπως ήταν και ο Ιανός, και πήγε στη Λιβύη, όπου έκανε μεγάλες καταστροφές. Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, να ανεβαίνει η θερμοκρασία της θάλασσας, μπορεί να δούμε και καταστάσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος.

Η εικόνα της Βόρειας Ελλάδας

Σε όλη την Ελλάδα τον Απρίλιο έχουμε πολύ θερμές θάλασσες, που παρουσιάζουν 2,5 με 3 βαθμούς απόκλιση από το κανονικό. Οι υψηλότερες τιμές να καταγράφονται στο Βόρειο Αιγαίο και στο Θρακικό Πέλαγος, κάτι που οφείλεται στο γεγονός ότι και η ηπειρωτική Βόρεια Ελλάδα ήταν πιο θερμή από τη νότια όλον τον χειμώνα.

Η φετινή αξιοσημείωτη άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών αποδίδεται στο ότι τους τελευταίους τους μήνες οι θερμοκρασίες είναι 1 με 2 βαθμούς υψηλότερες από το συνηθισμένο, αλλά και στο ότι ο φετινός χειμώνας ήταν από ήπιος έως… ανύπαρκτος και δεν συνοδεύτηκε από αξιοσημείωτες ψυχρές εισβολές.

«Δύσκολα αναστρέψιμη η κατάσταση»

Με δεδομένο ότι πλέον υπάρχουν πολύ καλές καταγραφές για όλα τα δεδομένα και πια είναι εφικτό να διαπιστωθεί ποιες περιοχές θερμαίνονται πιο γρήγορα και ποιες όχι, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, τα μοντέλα πρόγνωσης δείχνουν μία αξιόπιστη εικόνα ως προς το πώς θα εξελίσσονταν τα καιρικά φαινόμενα εάν η θερμοκρασία της θάλασσας ήταν χαμηλότερη. Ωστόσο, δεν μπορούν από μόνα τους να αποτρέψουν την κλιματική αλλαγή, η οποία είναι άγνωστο πού μπορεί να οδηγήσει τα συστήματα.

«Η κατάσταση είναι δύσκολα αναστρέψιμη. Αν σήμερα σταματούσαμε τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα θα έπαιρνε δεκαετίες στην ατμόσφαιρα για να επέλθει μία ισορροπία. Και δεν έχουμε κουμπί για να τις σταματήσουμε», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος και πρόσθεσε: «Υπάρχει μία μείωση με τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όμως το διοξείδιο του άνθρακα συνεχίζει να αυξάνεται κι ένα μέρος του πηγαίνει στη θάλασσα. Γενικά έχουμε μπει σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνο, γιατί, πραγματικά, αν ξεφύγουμε πολύ τις επόμενες δεκαετίες δεν ξέρω τι θα συμβεί».