Στις 6.05 το απόγευμα του Σαββάτου 2 Αυγούστου στο Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας πραγματοποιήθηκε η 17η «Πορεία για τους αγγέλους». Έτσι έχουν ονομάσει οι κάτοικοι της πόλης την εκδήλωση που οργανώνουν σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την τραγωδία της 16ης Μαρτίου. Όταν μία αποθήκη που επί χρόνια λειτουργούσε ως κλαμπ είχε τυλιχτεί στις φλόγες με συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους 62 νέοι, μεταξύ των οποίων έξι παιδιά και να τραυματιστούν 211, εκ των οποίων οι 157 πολύ σοβαρά. Κάθε Σάββατο την ίδια ώρα κάτοικοι, φίλοι και συγγενείς των θυμάτων ζητούν δικαιοσύνη. Και φωνάζουν «δεν ήταν ατύχημα, αλλά μαζική δολοφονία».
Η τραγωδία του Κότσανι έχει αρκετές ομοιότητες με αυτή των Τεμπών. Πέραν των συνεπειών, και οι δύο έχουν γίνει αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, η δικαστική έρευνα παραμένει σε εξέλιξη, εξετάζονται ευθύνες σε κυβερνητικά στελέχη, χωρίς μέχρι τώρα να έχει επισήμως προκύψει κάτι συγκεκριμένο. Και αυτό είναι που οξύνει έτι περαιτέρω την πολιτική αντιπαράθεση και στις δύο χώρες. Το κλίμα στο γειτονικό κράτος είναι θερμό στο καυτό καλοκαίρι που περνούν τα Βαλκάνια. Πλέον κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν ευθέως τον πρωθυπουργό Κρίστιαν Μίτσκοσκι για συναλλαγή με τον εισαγγελέα προκειμένου να βρεθούν εκτός κάδρου κατηγοριών πρόσωπα που συνδέονται με το κυβερνητικό κόμμα. Κατηγορία που αντέκρουσε με σθένος ο γενικός εισαγγελέας Λιούπτσο Κοτσέφσκι, ο οποίος επιβλέπει τις έρευνες μεταφέροντας πλέον την αρμοδιότητα στο Πρωτοδικείο των Σκοπίων από αυτό του Κότσανι, όπου είχε ξεκινήσει η έρευνα.
Οι διαμαρτυρόμενοι στη σαββατιάτικη «Πορεία για τους αγγέλους» αποφάσισαν να ξεκινούν τη δράση τους στις 6.05. Τα πέντε λεπτά δηλώνουν την καθυστέρηση της αντίδρασης του κρατικού μηχανισμού, αλλά και την έλλειψη εμπιστοσύνης στον μηχανισμό αυτό. «Ο κόσμος είναι δυσαρεστημένος. Κανένας δεν εμπιστεύεται τους θεσμούς ύστερα απ’ όσα αποκαλύφτηκαν εδώ». Ο Μιχαήλ Γεωργίου ζει στο εξωτερικό και πήγε για διακοπές στο Κότσανι, στον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Βλέπει μαζί με τον αδερφό του Σβόνκο, πρώην δημοτικό σύμβουλο στο Κότσανι, τα τεκταινόμενα. «Θα έχει πρόβλημα το VMRO στην επιλογή υποψηφίου δημάρχου τον Οκτώβριο», τόνισε μιλώντας στη Voria.gr ο Σβόνκο Γεωργίου. Ήταν εκείνος που τις ημέρες, οι οποίες που ακολούθησαν την τραγωδία μιλούσε για διαφθορά στην τοπική αυτοδιοίκηση, απ’ όπου προέκυψε και η αδειοδότηση της συγκεκριμένης επιχείρησης. Χωρίς ποτέ να διενεργηθεί κανένας έλεγχος.
Κατηγορητήριο για 34
Ο Λιούπτσο Παπάζοφ, ήταν δήμαρχος όταν συνέβη η τραγωδία. Στη συνέχεια παραιτήθηκε και μετά συνελήφθη και προφυλακίστηκε, ενώ σήμερα βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι τη διεξαγωγή της δίκης. Από τα δικά του γραφεία έφευγαν οι άδειες για τη λειτουργία του νυχτερινού κλαμπ που δεν πληρούσε κανέναν όριο λειτουργίας. Στα τέλη Ιουλίου η Εισαγγελία της Βόρειας Μακεδονίας ανακοίνωσε ότι στον κατάλογο των κατηγορουμένων περιλαμβάνονται άλλοι δύο πρώην δήμαρχοι, καθώς από το 2012 μέχρι την τραγωδία δεν διενήργησαν κανέναν έλεγχο στο κατάστημα.
«Κατηγορούνται επειδή, αν και γνώριζαν ότι η εγκατάσταση Club Pulse ήταν μη ασφαλής και παράνομη σύμφωνα με το πολεοδομικό σχέδιο και τον Κτηριοδομικό Νόμο, δεν έλαβαν κανένα μέτρο για το κλείσιμό της. Με την αδράνειά τους, επέτρεψαν στον ιδιοκτήτη να ασκεί παράνομα δραστηριότητες στον εν λόγω χώρο», αναφέρεται στο κατηγορητήριο που ανακοίνωσε η Εισαγγελία.
«Δεν θα σταματήσει ο κόσμος να διαμαρτύρεται αν οι υπεύθυνοι δεν μπουν στη φυλακή. Ζητούν να γίνει άμεσα το δικαστήριο», μετέφερε στη Voria.gr ο Στόγιαν Άντοφ που έχασε τον ανιψιό του και μία ακόμη κόρη φίλου του εξακολουθεί να είναι σοβαρά τραυματισμένη. Βασικοί κατηγορούμενοι στην υπόθεση είναι οι ιδιοκτήτες της επιχείρησης για τους οποίους το κατηγορητήριο είναι καταπέλτης, κυρίως όσον αφορά τις μετατροπές που έγιναν στο κατάστημα και κατέστη ουσιαστικά βραδυφλεγής βόμβα, η οποία τελικά εξερράγη. «Πρακτικά, το κτήριο δεν συμμορφωνόταν με κανέναν κανονισμό σχετικά με την ποιότητα των εντοιχισμένων υλικών, τη φέρουσα ικανότητα και σταθερότητα των δομικών στοιχείων, τον αριθμό και το μέγεθος των εξόδων διαφυγής, τον αριθμό των θέσεων στάθμευσης, τα χωρίσματα του κτηρίου, αλλά και σχετικά με την παροχή, διαθεσιμότητα και χρήση κατάλληλων συσκευών και εγκαταστάσεων για πυροπροστασία και προστασία από εκρήξεις, άλλου πυροσβεστικού εξοπλισμού, πυροσβεστικών μέσων και πυροσβεστήρων», ανέφερε στην ανακοίνωσή του για το κατηγορητήριο ο γενικός εισαγγελέας.
Μεταξύ των κατηγορουμένων είναι γενικοί επιθεωρητές, διευθυντές πυροπροστασίας, αστυνομικοί και άλλοι υπάλληλοι αρμόδιοι για τους ελέγχους οι οποίοι κατηγορούνται ότι δεν διενήργησαν κανέναν απολύτως έλεγχο. «Παρόλο που γνώριζαν την ύπαρξη εγκαταστάσεων όπως το "Cabaret Pulse", δεν διενήργησαν ούτε έναν έλεγχο, επιτρέποντας έτσι σε εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή προστασία να λειτουργούν και να θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επισκεπτών», αναφέρεται. Βέβαια αυτό έχει και εξήγηση καθώς αποκαλύφτηκε ότι ένας υπάλληλος φρόντισε για την παράνομη έκδοση άδειας, η οποία αναφέρεται ως πλαστή. Σύμφωνα με τις κατηγορίες ο υπάλληλος εισέπραξε 12.000 δηνάρια το 2019 για την αδειοδότηση και 226.000 δηνάρια το 2024, δηλαδή λιγότερο από έναν χρόνο πριν την τραγωδία για την έκδοση δύο πλαστών αδειών. Μάλιστα η μία έφερε και την υπογραφή και τη σφραγίδα του υφυπουργού Οικονομικών, ο οποίος είναι στον κατάλογο των κατηγορουμένων.
Αγώνας και αγωνία για τους τραυματίες
Ο Γολγοθάς των οικογενειών δεν σταμάτησε την περίοδο του πρωτοφανούς δυστυχήματος. Ειδικά όσοι έχουν τραυματιστεί σοβαρά συνεχίζουν τις θεραπείες για την αποκατάστασή τους, όσοι έχουν αυτή τη δυνατότητα. «Το κράτος βοήθησε λίγες οικογένειες, όλοι οι υπόλοιποι έχουν μεγάλο πρόβλημα», μετέφερε ο πρώην δημοτικός σύμβουλος Σβόνκο Γεωργίου. Ο Στόγιαν Αντόνοφ μεταφέρει ότι η 24χρονη κόρη του φίλου του χρειάστηκε να κάνει μεταμόσχευση δέρματος στο ένα της χέρι, δεν μπορεί να κουνήσει το ένα της πόδι και συνεχίζει να κάνει φυσιοθεραπείες στο άλλο της χέρι. «Προχωρά καλά στην αποκατάσταση. Όμως έχουν κοπεί τα νεύρα της, έχει αλλάξει η ζωή αυτού του παιδιού, το οποίο πήγε απλώς να διασκεδάσει. Οι δικοί της, την πηγαίνουν σε ψυχιάτρους για να την υποστηρίξουν», είπε στη Voria.gr. Στο Κότσανι έχει αναπτυχθεί η δράση μίας ομάδας με την επωνυμία «Support Kochani» τα μέλη της οποίας συγκεντρώνουν χρήματα από δωρεές σε όλο τον κόσμο, προκειμένου να εξασφαλίσουν θεραπείες και αναλώσιμα, μέχρι και ειδικούς επιδέσμους, για τους τραυματίες. Σε διαρκή βάση ανακοινώνουν τις προσφορές από την ιστοσελίδα τους αλλά και για ποιόν σκοπό διατέθηκαν τα χρήματα.
Στην πλειονότητά τους τα θύματα της τραγωδίας ήταν νέοι που πήγαν να ακούσουν το αγαπημένο τους συγκρότημα σε μία συναυλία που μετατράπηκε σε τάφο. Είναι χαρακτηριστικά όσα περιγράφονται στο κατηγορητήριο για όσα έγιναν το μοιραίο βράδυ. «Τα σιντριβάνια έριχναν σπινθήρες προς την οροφή πάνω από τη σκηνή και ως αποτέλεσμα, ξεκίνησε μια προοδευτική πυρκαγιά στο σφουγγάρι πολυουρεθάνης με το οποίο ήταν καλυμμένη η οροφή της εγκατάστασης, μετά την οποία η φωτιά εξαπλώθηκε αμέσως σε ολόκληρη την οροφή και στη συνέχεια σε ολόκληρο το εσωτερικό και την κατασκευή της εγκατάστασης. Λόγω των υλικών που ενσωματώθηκαν στο κτήριο που δεν ήταν πυράντοχα και των μη ασφαλών κατασκευαστικών εργασιών, άρχισε να εξαπλώνεται αυθόρμητα μια ανοιχτή φωτιά, συνοδευόμενη από καπνό και υψηλές θερμοκρασίες στο εσωτερικό του κτηρίου, η οποία προκάλεσε μια μαζική, ανεξέλεγκτη και πανικόβλητη διαφυγή των παρευρισκομένων επισκεπτών μέσω της μοναδικής εξόδου εκκένωσης, η οποία δεν ήταν ασφαλής επειδή στην διαδρομή εκκένωσης προς την κατεύθυνση της εξόδου από το κτίριο από μέσα προς τα έξω υπήρχε μια διπλή πόρτα διπλής κατεύθυνσης που αποτελούσε εμπόδιο στην κίνηση».