Η σεισμική δραστηριότητα συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τετάρτης προς Πέμπτη στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης.
Σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου της Αθήνας, καταγράφηκαν ακόμη έξι «ασθενείς» σεισμικές δονήσεις (4,4, 4,3, 4,2, 4,4, 4,5 4,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ) το χρονικό διάστημα μεταξύ 04:00 και 05:30 (αντίστοιχα, με αντίστροφη χρονολογική σειρά, στις 05:23, στις 04:48, στις 04:45, στις 04:27, στις 04:24 και στις 04:02) στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης.
Εξάλλου, οι σεισμογράφοι κατέγραψαν «ασθενή» σεισμική δόνηση 4,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στον θαλάσσιο χώρο δυτικά-νοτιοδυτικά της Ανάφης.
Νωρίτερα, τρεις «ασθενείς» σεισμικές δονήσεις, δυο μεγέθους 4,1 και μια 4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, καταγράφτηκαν στη 01:16, στις 00:59 και στις 00:57, κατά τα δεδομένα από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο.
Χθες Τετάρτη το βράδυ στις 21:09 καταγράφτηκε η πιο ισχυρή δόνηση μέχρι στιγμής στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ασυνήθιστης σεισμικής ακολουθίας στη θαλάσσια περιοχή νότια της Αμοργού, με μέγεθος 5,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, πάντα κατά το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. Σεισμολόγοι επισήμαιναν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα πως μέχρι τώρα, δεν έχει καταγραφτεί σεισμός που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο κύριος.
Πάνω από 6.400 σεισμοί από 26 Ιανουαρίου έως 3 Φεβρουαρίου
Σύμφωνα με έκτακτη ανακοίνωση της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ για τους σεισμούς μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού κατά την περίοδο από 2 Φεβρουαρίου έως και τις πρώτες ώρες της 5ης Φεβρουαρίου 2025 η σεισμικότητα στη ζώνη Σαντορίνης-Αμοργού εντάθηκε ακόμη περισσότερο.
Η ανάλυση σεισμολογικών δεδομένων έως και την 3η Φεβρουαρίου, η οποία επικαιροποιήθηκε με τη χρήση μηχανικής μάθησης, απέδωσε ένα πλήθος άνω των 1.300 σεισμών την 2η Φεβρουαρίου και άνω των 1.400 σεισμών την 3η Φεβρουαρίου, ξεπερνώντας συνολικά τους 6.400 σεισμούς από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι και τις 3 Φεβρουαρίου, εκ των οποίων πάνω από 4.800 είχαν μέγεθος 1 Ρίχτερ και πάνω από 800 είχαν μέγεθος 2,5 Ρίχτερ. Ο αριθμός σεισμών με μέγεθος 2,5 αυξάνεται σταδιακά ανά ημέρα, με πλήθος 0, 1, 2, 6, 9, 25, 45, 340, και 437 σεισμούς από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι και τις 3 Φεβρουαρίου. Στις 2 Φεβρουαρίου εκδηλώθηκαν 5 σεισμοί με μέγεθος 4,5 στις 3 Φεβρουαρίου 7 σεισμοί και στις 4 Φεβρουαρίου 9 σεισμοί.
Το μέγεθος του μεγαλύτερου σεισμού ήταν 4.6 στις 2 Φεβρουαρίου, ενώ στις 3 και 4 Φεβρουαρίου εκδηλώθηκαν τρεις σεισμοί με μεγέθη 4.9-5.0 και άλλοι τέσσερις με μέγεθος 4.8.
Κατά τις πρώτες ώρες της 5ης Φεβρουαρίου, η σεισμική δραστηριότητα συνεχίζεται πλησίον της Ανύδρου. Έχουν εντοπιστεί πάνω από 30 σεισμοί, με το μέγεθος του μεγαλύτερου σεισμού να φτάνει το 4.4.
Η κατανομή των σεισμών
Η κατανομή των σεισμικών επικέντρων στις 2 Φεβρουαρίου ξεκίνησε συγκεντρωμένη περίπου στο μέσο της απόστασης Ανύδρου-Σαντορίνης, και στη συνέχεια μετανάστευσε στα ΒΑ προς την Άνυδρο.
Στις 3 Φεβρουαρίου, η σεισμικότητα παρέμεινε συσσωρευμένη κυρίως στα νοτιοδυτικά της Ανύδρου, ενώ μικρές συστάδες σεισμών εκδηλώθηκαν και σε περιοχές δυτικά και βόρεια της Ανύδρου, σε αποστάσεις γενικά μικρότερες των 10 km από αυτήν. Σύμφωνα με τα στοιχεία καθημερινής ανάλυσης σεισμικών δεδομένων του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, στις 4 Φεβρουαρίου παρέμεινε στην περιοχή κυρίως δυτικά της Ανύδρου, αλλά εξαπλώθηκε και λίγο ανατολικότερα.
Κατά την περίοδο από 1 Φεβρουαρίου έως 4 Φεβρουαρίου, το άκρο της σεισμικά ενεργοποιημένης ζώνης φαίνεται να μετανάστευσε προς τα βορειοανατολικά με ταχύτητα ~4-5 χλμ/ημέρα (km/day) σε κατεύθυνση ~Β40°Α.
Από την ανάλυση με μέθοδο μηχανικής μάθησης φαίνεται κατά τη διάρκεια διαφόρων εξάρσεων η μετανάστευση να γίνεται με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα κατά περιοχές, καλύπτοντας μικρότερες αποστάσεις.
Σεισμικό σμήνος
Η έως τώρα σεισμική δραστηριότητα στη ζώνη Σαντορίνης-Αμοργού πιθανώς φέρει τα χαρακτηριστικά ενός σεισμικού σμήνους, καθώς δεν διακρίνεται κάποιος σεισμός με μέγεθος σαφώς μεγαλύτερο από όλους τους υπόλοιπους, ο οποίος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως κύριος σεισμός.
Επιπλέον, ο ρυθμός σεισμικότητας βαίνει αυξανόμενος, ενώ οι μετασεισμικές ακολουθίες χαρακτηρίζονται από φθίνουσα χρονική κατανομή σεισμών, με το μέγεθος του μεγαλύτερου μετασεισμού συνήθως να είναι μικρότερο από ~0.5 συγκριτικά με τον κύριο σεισμό.
Τα ενδεχόμενα για την πορεία της σεισμικής ακολουθίας
Αν και πιθανώς να πρόκειται για σμήνος που εμπεριέχει σεισμούς μεγάλων μεγεθών, συγκριτικά με άλλα πρόσφατα σεισμικά σμήνη στον Ελλαδικό χώρο, ένα ενδεχόμενο είναι να συνεχιστεί η δράση του αλλά με σταδιακά μικρότερα μεγέθη και μικρότερο πλήθος σεισμών, αλλά να διαρκέσει πολλούς μήνες, όπως στην περίπτωση του σεισμικού σμήνους της Θήβας.
Ωστόσο, ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι το σμήνος αυτό να διεγείρει τη διάρρηξη ενός σημαντικού τμήματος μεγάλου ενεργού ρήγματος της περιοχής, δίνοντας έτσι έναν κύριο σεισμό, και στη συνέχεια η δραστηριότητα να πάρει τη μορφή μιας τυπικής μετασεισμικής ακολουθίας.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το σεισμικό σμήνος που έχει προηγηθεί του κύριου σεισμού θα χαρακτηριστεί (εκ των υστέρων) ως προσεισμική ακολουθία.
Αν και η παρατηρούμενη σεισμική έξαρση λαμβάνει χώρα εντός του ενεργού ηφαιστειακού τόξου του Νοτίου Αιγαίου, δεν σχετίζεται άμεσα με κάποιο γνωστό ηφαιστειακό κέντρο, αλλά φαίνεται να έχει ενεργοποιήσει ένα σύστημα κανονικών ρηγμάτων, διεύθυνσης ΝΔ-ΒΑ στη θαλάσσια λεκάνη της Ανύδρου.
Τα σεισμικά σμήνη, και ιδιαίτερα αυτά που βρίσκονται μέσα ή κοντά σε ηφαιστειακά περιβάλλοντα, συχνά διεγείρονται από διείσδυση ρευστών στον ρηξιγενή ιστό, τα οποία διευκολύνουν τις διαρρήξεις, σε συνδυασμό με τη μεταφορά τάσης που προκαλείται από τους ίδιους τους τεκτονικούς σεισμούς.
Οι δυνατότητες ανιχνευσιμότητας μικροσεισμών αναμένεται να βελτιωθούν, και οι αβεβαιότητες εντοπισμού των υποκέντρων να μειωθούν τις προσεχείς ημέρες, καθώς όλοι οι φορείς του Ενιαίου Εθνικού Δικτύου Σεισμογράφων εργάζονται για την πύκνωση του δικτύου τοπικών σταθμών.
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της εντατικής παρακολούθησης της τρέχουσας σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή Σαντορίνης-Αμοργού, μέλη των δύο Εργαστηρίων (Σεισμολογίας και Γεωφυσικής) του Τομέα Γεωφυσικής και Γεωθερμίας καθώς και της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ θα μεταβούν στην Ίο και τη Σαντορίνη για εγκατάσταση και συντήρηση σεισμογράφων καθώς και για μετρήσεις εδαφικής παραμόρφωσης.
Σε ετοιμότητα ο κρατικός μηχανισμός
Σε γενική επιφυλακή βρίσκεται η Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση Νοτίου Αιγαίου και σε αυξημένη ετοιμότητα οι 8 ΕΜΑΚ της Επικράτειας. Όπως αναφέρθηκε στην ΕΡΤ, συνολικά σε Σαντορίνη, Αμοργό, Ίο, Αστυπάλαια, Ανάφη και Νάξο οι πυροσβεστικες δυνάμεις έχουν ενισχυθεί με: 67 πυροσβέστες με διασωστικό σκύλο, 2 drones, 13 οχήματα και 1 επιχειρησιακό κέντρο Όλυμπος, ενώ σε ετοιμότητα βρίσκεται ελικόπτερο με 2 εναέριους διασώστες.
Εκτός από τα σκάφη του Λιμενικού που επιχειρούν καθημερινά στα νησιά της Σαντορίνης, της Ίου, της Αμοργού και της Ανάφης, βρίσκονται σε επιφυλακή επιπλέον 4 σκάφη.
Με βάση το τοπικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε ετοιμότητα είναι άλλα 21 σκάφη μεταξύ των οποίων ρυμουλκό, επιβατηγά, μεγάλα αλιευτικά κ.ά. Σε 24ωρη ετοιμότητα στη βάση του, βρίσκεται και ένα ελικόπτερο του Λιμενικού.
Ο ειδικός επιχειρησιακός σχεδιασμός της ΕΛ.ΑΣ., κινείται σε δύο άξονες: Ο πρώτος αφορά την ασφάλεια των πολιτών και για τον λόγο αυτό απαγορεύεται η πρόσβαση σε επικίνδυνα σημεία και ο δεύτερος είναι η προστασία της περιουσίας εκείνων που έφυγαν από το νησί, από επιτήδειους που θα βρουν την ευκαιρία να δράσουν. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ενισχυθεί οι αστυνομικοί που βρίσκονται τον χειμώνα στο νησί της Σαντορίνης, οι οποίοι είναι 25. Σύμφωνα με πληροφορίες έχουν έρθει τουλάχιστον 25 ακόμη αστυνομικοί, ενώ έχουν αυξηθεί οι περιπολίες τόσο την ημέρα αλλά και τις νυχτερινές ώρες. Σε ετοιμότητα και οι ένοπλες δυνάμεις. Μετά από την σχετική ενημέρωση στο Μέγαρο Μαξίμου στην οποία έλαβε μέρος και ο Αρχηγός επιτελείου Εθνικής Άμυνας, η διεύθυνση αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών πήρε εντολή να προετοιμάσει όλα όσα απαιτούνται σε περίπτωση που απαιτηθεί να συνδράμει. Αρματαγωγά του πολεμικού ναυτικού με εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό βρίσκονται σε 24ωρο συναγερμό ενώ και η πολεμική αεροπορία έχει ανάλογες ετοιμότητες που έχουν ζητηθεί.