Τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις ευθύνες που έχει στην αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων ανέδειξε ο καθηγητής Γεωλογίας και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) Ευθύμης Λέκκας, μιλώντας στο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης», που διεξάγεται στο Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» στη Θεσσαλονίκη.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής, «κάποιοι δήμοι μπορούν ως έναν βαθμό να αντιμετωπίσουν κάποιες επιπτώσεις, είναι όμως άλλοι που δυστυχώς έχουν μείνει πολύ πίσω».
Ωστόσο, επισήμανε ότι «δεν φταίνε μόνο οι δημοτικές αρχές ή οι κάτοικοι», σημειώνοντας πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να ενισχυθεί με προσωπικό με χρήματα και εξοπλισμό, έτσι ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει σε ένα επίπεδο καταστροφών και επιπτώσεων». Ο κ. Λέκκας, σημείωσε, επίσης, πως όταν οι επιπτώσεις από μια μεγάλη καταστροφή είναι παρά πολύ μεγάλες υπάρχουν και τα ανώτερα κλιμάκια της κεντρικής διοίκησης και οι Περιφέρειες που μπορούν να τους στηρίξουν.
«Ωστόσο, οι δήμοι μπορούν να βελτιωθούν στο επίπεδο της ανθεκτικότητας. Είναι κάποιοι που το κάνουν πολύ καλά, κάποιοι άλλοι όχι. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι η ανθεκτικότητα, η διαχείριση των καταστροφών είναι ένα μείζον θέμα που αφορά πρωτίστως τον Έλληνα πολίτη. Εκεί δεν χωρούν ημίμετρα ή λύσεις πρόχειρες» υπογράμμισε ο κ. Λέκκας τονίζοντας πως «έχουμε δει σε δήμους πρόχειρες λύσεις που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις».
Μάλιστα, κατά την ομιλία του στο συνέδριο ο κ. Λέκκας αποκάλυψε ότι «υπάρχουν δήμοι που παίρνουν σχέδια copy-paste και ξεχνάνε μέσα ονόματα άλλων δήμων... στο εξώφυλλο φαίνεται ένας δήμος και μέσα άλλος». Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι αυτό μπορεί να εξηγηθεί από τους διαθέσιμους πόρους και προσωπικό που διαθέτει κάθε δήμος, αλλά δεν μπορεί κάτι τόσο σημαντικό, όπως η πολιτική προστασία, να αντιμετωπίζεται με τέτοιους τρόπους.
Ερωτηθείς σχετικά εξήγησε ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι μία γενική έννοια αλλά αφορά το σύνολο των λειτουργιών μιας πόλης. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΟΑΣΠ, «αφορά κρίσιμες υποδομές, δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, υπηρεσίες, σχολεία, δρόμους, γέφυρες. Ο δήμος συντίθεται από δεκάδες επιμέρους συστήματα και σε καθένα πρέπει να προσδώσουμε ειδική ανθεκτικότητα».
«Μόνο έτσι», είπε, «μπορεί να επιτευχθεί συνολικά υψηλό επίπεδο προστασίας».
Η πρόληψη και η σωστή προετοιμασία δεν είναι επιλογή, αλλά αναγκαιότητα
Επιπλέον, τόνισε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή πολιτικής προστασίας, με αυξημένες απαιτήσεις και ευθύνες για όλους τους εμπλεκόμενους. «Ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι σοβαρός και πρέπει να είναι υπεύθυνος. Πρέπει να ξεχάσουμε τις παλιές πρακτικές», τόνισε και ουσιαστικά προειδοποίησε ότι η ελλιπής προετοιμασία έχει και νομικές συνέπειες.
Όπως είπε χαρακτηριστικά έχει βρεθεί πολλές φορές σε δικαστήρια με κατηγορούμενους δημάρχους και στελέχη. «Εκεί δεν πρόκειται να βρει κανείς το δίκιο του», τόνισε ο κ. Λέκκας και έστειλε μήνυμα ότι η πρόληψη και η σωστή προετοιμασία δεν είναι επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.
Σε μια εποχή όπου οι φυσικές καταστροφές γίνονται πιο σύνθετες και συχνές η διαχείριση κινδύνων δεν μπορεί να είναι αποσπασματική, επεσήμανε ο κ. Λέκκας. Αντίθετα, απαιτεί συστηματική επιστημονική προσέγγιση, διαρκή εκπαίδευση, θεσμική συνέπεια και συλλογική ευθύνη.
Εβδομήντα μία απειλές σχετίζονται με την κλιματική κρίση
Κατά την ομιλία του ο καθηγητής ανέδειξε τη σημασία των ασκήσεων ετοιμότητας, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να λειτουργούν επικοινωνιακά. «Ασκήσεις δεν κάνουμε για να βγάλουμε φωτογραφίες. Το είδαμε στη Μάνδρα και στο Μάτι και στην Αττική Οδό. Μία εβδομάδα μετά τις "ωραίες εικόνες" ήρθαν δύο τραγωδίες», είπε χαρακτηριστικά. Όπως τόνισε, στόχος των ασκήσεων είναι η ανάδειξη αδυναμιών και όχι η επιβεβαίωση μιας ψευδούς ετοιμότητας.
Στην εισήγησή του ο κ. Λέκκας μίλησε για την καταγραφή 71 διαφορετικών απειλών σε πλανητικό επίπεδο που σχετίζονται κυρίως με την κλιματική κρίση. «Έχουμε ταξινομήσει 71 κινδύνους που μπορούν να προκύψουν σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και συνδυασμούς κινδύνων που δεν φανταζόμαστε», τόνισε ο καθηγητής, φέρνοντας ως παράδειγμα σεισμούς, πλημμύρες, πυρκαγιές, πανδημίες και τεχνολογικά ατυχήματα.
Τόνισε επίσης ότι μέσα σε μόλις 2-3 χρόνια σημειώθηκαν φαινόμενα χιλιετίας, με πρωτοφανή ένταση ακόμη και σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως αυτή του κυκλώνα Daniel και που έπληξε τη Θεσσαλία καθώς και του Ιανού.
