Η μείωση της ύλης και η έμφαση στα ουσιώδη όπως είναι η κειμενοκεντρική προσέγγιση στο μάθημα της γλώσσας είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη μελέτη των αποτελεσμάτων των Εθνικών Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα (ν. 4823/2021) – «ελληνικής PISA» 2021-2022.
Τα αποτελέσματα κατέθεσε η αρμόδια Επιστημονική Επιτροπή στην υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως, προκειμένου να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής με στόχο τη βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Σημειώνεται ότι οι εξετάσεις διενεργήθηκαν για πρώτη φορά στις 18 Μαΐου 2022 σε 554 Σχολεία, Δημοτικά (ΣΤ’ τάξη) και Γυμνάσια (Γ’ τάξη), όλων των τύπων όλης της χώρας, με τη συμμετοχή 11.411 μαθητών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, τα κύρια σημεία της Έκθεσης της Ε.Ε., ανά γνωστικό αντικείμενο και βαθμίδα εκπαίδευσης, συνοψίζονται στα εξής:
Ως προς το μάθημα της Γλώσσας κρίνεται αναγκαίο να ενδυναμωθεί η κειμενοκεντρική προσέγγιση του γλωσσικού μαθήματος με εστίαση στην παιδαγωγική των πολυγραμματισμών και στη νοηματοδότηση της γλωσσικής πολυμορφίας και ετερότητας. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη διαχείριση και οργάνωση της πληροφορίας, στις τεχνικές πύκνωσης του λόγου, στην αξιοποίηση δραστηριοτήτων εμβάθυνσης καθώς και στην καλλιέργεια μεταγνωστικών ικανοτήτων μέσω σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων.
Αντίστοιχα, ως προς το μάθημα των Μαθηματικών αναδεικνύεται η ανάγκη εμπέδωσης βασικών μαθηματικών εννοιών μέσω της συστηματικής εξάσκησης στην επίλυση προβλημάτων καθώς και η ενίσχυση του μαθηματικού συλλογισμού και της επιχειρηματολογίας μέσα από μετατοπίσεις στη διδακτική πρακτική που εστιάζουν στη συμπερίληψη και στη σύνδεση των Μαθηματικών με τον πραγματικό κόσμο.
Όπως αναφέρει το υπουργείο Παιδείας, τα συμπεράσματα αυτά ελήφθησαν υπόψη κατά το φετινό σχεδιασμό του θεσμού. Οι αλλαγές αυτές αφορούν σε μια ορθολογικότερη κατανομή των ερωτήσεων ανά επίπεδο δυσκολίας στους επιμέρους θεματικούς άξονες, ενώ σημαντική καινοτομία αποτελεί η εισαγωγή ερωτήσεων ανοιχτού τύπου, μέσω των οποίων μπορεί να αποτυπωθεί ακριβέστερα η πορεία του συλλογισμού και οι δυνατότητες γραπτής έκφρασης των μαθητών.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, σε επίπεδο διατύπωσης προτάσεων εκπαιδευτικής πολιτικής σημειώνεται ότι η ανάγκη ενίσχυσης της κριτικής σκέψης των μαθητών, όπως προέκυψε μέσα από την πρώτη εφαρμογή των Εθνικών Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα, συνιστά κυρίαρχη βάση στην οποία θεμελιώνονται οι προωθούμενες αλλαγές στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, με αφετηρία την εκπόνηση των νέων Προγραμμάτων Σπουδών.
Πιο συγκεκριμένα, το υπουργείο Παιδείας αναφέρει ότι, η καλλιέργεια της προσληπτικής ικανότητας των μαθητών/-τριών μέσω της ανάπτυξης της συνδυαστικής κριτικής σκέψης, που βασίζεται στη διερευνητική προσέγγιση της γνώσης (σε επίπεδο γλωσσικού και μαθηματικού γραμματισμού), προάγεται μέσα από τα νέα Προγράμματα Σπουδών και ενισχύεται με την εισαγωγή του «πολλαπλού βιβλίου», μέσω του οποίου και ειδικότερα μέσω της σύνδεσής του με τη δημιουργία αποθετηρίων ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων, οι μαθητές και οι μαθήτριες θα έρχονται σε επαφή και άμεση αλληλεπίδραση με έναν ανοιχτό ψηφιακό κόσμο γνώσης και πληροφορίας.
«Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη τον κυρίαρχο ρόλο του εκπαιδευτικού ως κινητήριου μοχλού της εκπαιδευτικής διαδικασίας, το ΙΕΠ προωθεί μια σειρά επιμορφωτικών δράσεων που εκκινούν από την Πιλοτική Εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη διανύοντας το δεύτερο έτος εφαρμογής, ενώ κατά το τρέχον σχολικό έτος διενεργείται επιμόρφωση 32.000 εκπαιδευτικών στα νέα Προγράμματα Σπουδών. Παράλληλα, ενεργό ρόλο στη διάχυση των ευρημάτων της έρευνας προς το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας πρόκειται να αναλάβουν οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης, σε συνεργασία με τους Ενδοσχολικούς Συντονιστές στο πλαίσιο της οργάνωσης στοχευμένων επιμορφωτικών δράσεων, τόσο σε επίπεδο Δ/νσης Εκπαίδευσης όσο και σε ενδοσχολικό επίπεδο. Οι δράσεις αυτές στόχο έχουν τη διαμόρφωση κοινοτήτων μάθησης για την υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που ανέδειξε η έρευνα, όσον αφορά σε μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα για τη βελτίωση του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου ενόψει της εφαρμογής των νέων Προγραμμάτων Σπουδών και του «πολλαπλού» βιβλίου», καταλήγει η ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας.