Το μέλλον του μικρού Έλληνα οινοποιού περνά από τον οινοτουρισμό. Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε μιλώντας στη Voria.gr ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρών Οινοποιών Ελλάδας (ΣΜΟΕ), Γιάννης Παπαργυρίου, που βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη με την αφορμή της διήμερης έκθεσης Artisanal Greek Wineries, την οποία διοργάνωσε ο ΣΜΟΕ στις 8 και 9 Φεβρουαρίου.
Με δεδομένο, όπως ανέφερε ο κ. Παπαργυρίου, ότι όλα τα μοντέλα προβλέπουν πως η κατανάλωση κρασιού στην επόμενη εικοσαετία θα μειωθεί από 20% έως 30%, με περαιτέρω πίεση στις τιμές και στη διάθεση, αλλά το ίδιο διάστημα η άνοδος του οινοτουρισμού θα ξεπεράσει το 120%, ο ΣΜΟΕ προτείνει στα αρμόδια υπουργεία (Γεωργίας, Οικονομικών, Εργασίας και Τουρισμού) τη δημιουργία ενός πλαισίου εντός του οποίου ο μικρός οινοποιός θα μπορεί εύκολα, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες να αδειοδοτηθεί για την ανάπτυξη μιας τουριστικής μονάδας σε περιορισμένη κλίμακα. «Δεν λέμε να φτιάξει 200 κλίνες. Να δουλέψει όμως προς την κατεύθυνση του οινοτουρισμού. Γιατί ο μικρός οινοποιός μπορεί να φτιάξει ένα όμορφο κατάλυμα, να φτιάξει μία μικρή ταβέρνα, ένα μικρό εστιατόριο, να κάνει έναν επισκέψιμο χώρο» σημείωσε, επικαλούμενος το μοντέλο του Μπαρόλο στην Ιταλία, που βασίζεται πάρα πολύ στους μικρούς οινοποιούς.
«Το μέλλον του ελληνικού κρασιού περνά από τη διαφορετικότητα. Από τη δημιουργία πολλών μικρών οινοποιείων, τα οποία όμως, για να είναι βιώσιμα, πρέπει να έχουν ένα σχέδιο, ένα business plan. Πρέπει να έχουν ανθρώπους που θα θέλουν να δουλέψουν σκληρά και με επινοητικότητα και να έχουν προτάσεις που αξίζει να τις επιλέξει ο καταναλωτής» τόνισε ο πρόεδρος του ΣΜΟΕ, εξηγώντας πως, όταν θα έχουμε πολλές μικρές μονάδες, την υπεραξία που δίνει η μεταποίηση του προϊόντος, η τυποποίησή του και η εμπλοκή με τον οινοτουρισμό θα την καρπωθεί η οικογένεια που είναι το ζωντανό κύτταρο στο χωριό και όχι μια εταιρεία κάπου στην Ελβετία. «Τα λεφτά γυρίζουν μέσα στο χωριό, μέσα στην τοπική κοινωνία».
Προβλήματα και πλεονεκτήματα
Πέρα όμως από τον οινοτουρισμό το μέλλον για τους μικρούς οινοποιούς είναι άμεσα συνδεδεμένο με την παραγωγή ποιοτικών κρασιών, αλλά και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η οποία αποτελεί μεγαλύτερο «αγκάθι» για τις καλλιέργειες των μικρών, καθώς, όπως λέει ο κ. Παπαργυρίου, οι μικροί οινοποιοί είναι όλοι καλλιεργητές και δεν αγοράζουν σταφύλια από άλλους. «Εάν εμείς δεν τρυγήσουμε τα αμπέλια μας, δεν θα έχουμε να βγάλουμε κρασί, ενώ ένας μεγάλος μπορεί να πει ‘’εισάγω κρασιά, παίρνω σταφύλια από άλλους’’» εξήγησε ο πρόεδρος του ΣΜΟΕ. Στα προβλήματα των μικρών οινοποιών περιλαμβάνεται επίσης η δυσκολία εξεύρεσης εργατών γης, ακόμα και των λίγων που χρειάζονται, αλλά και η «απίστευτη γραφειοκρατία» στην οποία προστίθεται πλέον και η ηλεκτρονική γραφειοκρατία. «Υποχρεούμασταν μέχρι και το 2024 να κάνουμε μία φορά τον χρόνο απογραφή, πλέον είναι κάθε τρεις μήνες για το υπουργείο Γεωργίας, γιατί έχουμε και την απογραφή για το υπουργείο Οικονομικών» λέει ο κ. Παπαργυρίου, εξηγώντας πως οι μικροί οινοποιοί τα κάνουν όλα μόνοι και δεν έχουν ένα τμήμα να ασχολείται μόνο με τέτοια ζητήματα.
Ένα ακόμα πρόβλημα για τους μικρούς οινοποιούς είναι η διείσδυση στις αγορές, αλλά και οι οικονομίες κλίμακος που δεν μπορεί να είναι ίδιες με ενός οινοποιού που παράγει εκατομμύρια μπουκάλια. «Οι μεγαλύτεροι έχουν τα μέσα να διαφημιστούν και να προβληθούν, μπορούν να μπουν σε προγράμματα πιο εύκολα από ότι εμείς, γιατί έχουν και τα οικονομικά εργαλεία» σημείωσε ο πρόεδρος του ΣΜΟΕ, υπογραμμίζοντας και το θέμα της πιο εύκολης πρόσβασης στον δανεισμό.
Οι μικροί οινοποιοί όμως έχουν και πλεονεκτήματα. Είναι ευέλικτοι, έχουν μικρότερα ανοίγματα, καθώς δεν χρειάζονται μεγάλα ποσά κάθε χρόνο για να αγοράσουν μπουκάλια ή βαρέλια, ενώ επειδή ξεκινούν από το αμπέλι, έχουν καλύτερη επαφή και γνώση των σταφυλιών τους, με αποτέλεσμα να επιλέγουν, όπως ανέφερε ο κ. Παπαργυρίου, τα καλύτερα για να βγάλουν κρασί. Επίσης, με δεδομένο ότι είναι οικογενειακές επιχειρήσεις, όλη η οικογένεια συμμετέχει, οπότε μειώνεται το εργατικό κόστος. «Φανταστείτε την εποχή των δεινοσαύρων. Στο τέλος επιβίωσαν τα μικρά θηλαστικά, που είχαν μικρότερες ανάγκες» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Καίγεται το... σπίτι του ελληνικού κρασιού
Μιλώντας γενικότερα για τον κλάδο ο κ. Παπαργυρίου ανέφερε με γλαφυρό τρόπο ότι «καίγεται το σπίτι του ελληνικού κρασιού» εξαιτίας ενός συνόλου παραγόντων, εγχώριων και διεθνών, από τη δαιμονοποίηση του αλκοόλ παγκοσμίως και τους δασμούς του Τραμπ μέχρι τη γραφειοκρατία και την υψηλή φορολόγηση. «Μπορεί η πτωτική τάση στον κλάδο να είναι διεθνής, αλλά δεν μπορούμε να λέμε ότι πνίγονται οι άλλοι, ας πνιγούμε κι εμείς. Σκεφτείτε ότι εμείς έχουμε και μικρό κλήρο, έχουμε διαρθρωτικά προβλήματα σε όλη την ελληνική γεωργία, έχουμε υψηλή φορολόγηση» τόνισε, σημειώνοντας πως από το 2023 το ελληνικό κρασί έχει πάρει τον κατήφορο, όχι όμως ποιοτικά.
Όσο για τα αλκοτέστ που έχουν ήδη έναν αντίκτυπο στην αγορά, ο ΣΜΟΕ τα χαιρετίζει ως σωστό και αναγκαίο μέτρο, σημειώνοντας όμως πως έχουν φέρει μια αναστάτωση και ένα σοκ στο καταναλωτικό κοινό, το οποίο πρέπει να συνηθίσει. «Η αγορά έχει υποχωρήσει» ανέφερε τέλος, επικαλούμενος στοιχεία πωλήσεων στη Γερμανία, τα οποία κάνουν λόγο για πάνω από 20% μείωση το 2025 σε σχέση με το 2024. Πρόσθεσε δε πως ήδη κλείνουν πολλά οινοποιεία -και μικρά- και για να ανακοπεί η τάση αυτή πρέπει να ληφθούν μέτρα.
Αυτή την περίοδο ο ΣΜΟΕ «τρέχει» τριετές πρόγραμμα (από το καλοκαίρι του 2025) για την ενημέρωση του κοινού, τόσο των ερασιτεχνών οινοφίλων όσο και των επαγγελματιών, για τις ζώνες ΠΟΠ και ΠΓΕ (χαρακτηριστικά, ποικιλίες, pairing) και για την υπεύθυνη κατανάλωση, το οποίο καλύπτει δύο χώρες, την Ελλάδα και τη Γερμανία, όπου έχουν ήδη γίνει παρουσιάσεις και γευσιγνωσίες. Στο πλαίσιο αυτό επελέγησαν κρασιά από έξι ζώνες ΠΟΠ (ΠΟΠ Ρομπόλα Κεφαλληνίας, ΠΟΠ Σαντορίνη, ΠΟΠ Ραψάνη, ΠΟΠ Αρχάνες, ΠΟΠ Νεμέα και ΠΟΠ Μαντινεία) και μία ΠΓΕ (ΠΓΕ Βορείου Αιγαίου), τα οποία και δοκιμάστηκαν σε γευσιγνωσία στην οποία συμμετείχε η Voria.gr στη Θεσσαλονίκη.
Η έκθεση Artisanal Greek Wineries, την οποία διοργάνωσε για δεύτερη φορά στη Θεσσαλονίκη ο Σύνδεσμος Μικρών Οινοποιών Ελλάδος με 64 συμμετοχές έναντι 55 πέρυσι, έτυχε θερμής και ενθαρρυντικής υποδοχής από το οινόφιλο κοινό και τους επαγγελματίες του κλάδου στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΣΜΟΕ. Συνολικά ο Σύνδεσμος αριθμεί 88 μέλη, έχοντας ξεκινήσει από μόλις 21 το 2018.Τα οινοποιεία της Μακεδονίας και Θράκης είναι περίπου τα μισά από τα μέλη του, που προέρχονται από όλη την Ελλάδα. Ο ΣΜΟΕ δημιουργήθηκε θέλοντας να εκπροσωπεί οινοποιεία μικρά, με το ίδιο μέγεθος παραγωγής ή παρόμοιο και με τις ίδιες ανάγκες, μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις δηλαδή που εμφιαλώνουν το μεγαλύτερο κομμάτι της παραγωγής τους (κατ’ ελάχιστον 75%).
«Στόχος είναι να έχεις μια ομάδα που θα έχει παρόμοιες ανάγκες, στόχους, μέσα, χωρίς πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις στα θέματα» εξήγησε ο κ. Παπαργυρίου, υπογραμμίζοντας επίσης την ανάγκη εισόδου του ΣΜΟΕ στην Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου, για την οποία βρίσκεται εδώ και επτά χρόνια σε επαφή με τον Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου.
Στη φωτογραφία εικονίζονται ο πρόεδρος του ΣΜΟΕ, Γιάννης Παπαργυρίου, και ο γενικός γραμματέας του Συνδέσμου, Θοδωρής Τσικρικώνης
