Πώς θα μπορούσε επιχειρηματικός ο όρος «leadership» να κολλήσει με τον πρωτογενή τομέα; Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγροτική παραγωγή; Ή ακόμα καλύτερα τι θα μπορούσαμε να περιμένουμε από τους αγρότες του μέλλοντος;
Τα παραπάνω ερωτήματα αλλά και ακόμα περισσότερα απαντά με ιδιαίτερη επιτυχία εδώ και έξι πλέον χρόνια ο Οργανισμός «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά».
Ένας φορέας που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία και δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο του προγράμματος Επανεκκίνηση & Ενίσχυση των Νέων, το 2018, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο Rutgers, σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Αμερικανική Γεωργική Σχολή.
Η Θεσσαλονίκη μάλιστα έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη του Οργανισμού, του οποίου το αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία αγγίζει τα 40 εκατ. ευρώ, 21,4 εκατ. από τις δράσεις του Οργανισμού και 18,6 εκατ. από τις δράσεις των ωφελούμενων του Οργανισμού
Από ένα πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκίνησε από εδώ, πλέον οι ωφελούμενοι των προγραμμάτων έχουν φτάσει τους 30.000 σε όλη τη χώρα, με 5.500 περίπου εξ αυτών να βρίσκονται στην Κεντρική Μακεδονία.
Στόχος δεν είναι άλλος από το να κρατηθούν οι νέοι στην ύπαιθρο και να δημιουργήσουν επιχειρηματικά μέσα από καινοτόμες δράσεις.
Όπως τόνισε από τη Θεσσαλονίκη η επικεφαλής του Οργανισμού Έφη Λαζαρίδου κατά την παρουσίαση του απολογισμού δράσεων για το 2024, «μετά από 36 χρόνια, το 2020 το ισοζύγιο της χώρας ήταν πλεονασματικό στα αγροτικά προϊόντα», σηματοδοτώντας μια ευκαιρία για τον εγχώριο πρωτογενή τομέα.
Το διεθνές περιβάλλον βέβαια ήταν και παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητο, μετά τους κλυδωνισμούς που έχει φέρει στο παγκόσμιο εμπόριο η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού.
Η τάση που επικρατεί, όπως τόνισε η κ. Λαζαρίδου, είναι η αγροοικολογία και ο συνδυασμός της με τη βιομηχανική παραγωγή, ενώ σύμφωνα με την ίδια είναι κρίσιμος ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης που φέρνει νέα δεδομένα και μετασχηματισμό των γεωργικών πρακτικών.
Ο Οργανισμός, όπως είπε, στοχεύει στην εκπαίδευση, αλλά και στη διευκόλυνση των επενδύσεων, καθώς ο κλάδος της αγροδιατροφής παρουσιάζει ανοδικές τάσεις και ως εκ τούτου έχει μεγαλύτερες ανάγκες.
Χαρακτηριστικά είναι μερικοί αριθμοί που δείχνουν τα αποτελέσματα, όπως το ότι το 37% των ωφελούμενων βελτίωσαν αποδοτικότητα και αύξησαν ποσοστό κέρδους, το 80% των ωφελούμενων που βελτίωσε τις παραγωγικές του διαδικασίες και το ότι το 64% των άνεργων ωφελούμενων έχουν πλέον σταθερή εργασία ή ξεκίνησαν δική τους επιχείρηση.
Τα προγράμματα και οι δράσεις
Σύμφωνα με την κ. Λαζαρίδου, εξέχουσες στιγμές της χρονιάς που πέρασε ήταν η συνολική αναγνώριση του έργου του Οργανισμού από τον κορυφαίο θεσμό της ελληνικής ομογένειας «The Hellenic Initiative», καθώς και η ανάδειξη του «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά» ως ευρωπαϊκό Best Practice από τη DG Agri ως φορέας τεχνογνωσίας στον πρωτογενή τομέα.
Τα προγράμματα βραβεύτηκαν σε διεθνείς και εγχώριους θεσμούς, ενώ δυναμική ήταν η παρουσία του Οργανισμού σε διεθνή Φόρα, όπως των Δελφών, η ΔΕΘ, η Agrotica.
Το 2024 υπήρξαν συνεργασίες του Οργανισμού με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ και τη Γενική Γραμματεία Αλιείας για τη Μεσόγειο, καθώς και κρίσιμες παρεμβάσεις έκτακτης απόκρισης μετά την επέλαση του Daniel στη Θεσσαλία.
Ενθαρρυντικά είναι τα αποτελέσματα του πρωτοποριακού εγχειρήματος Social Farming 360ο στα αγροτικά καταστήματα κράτησης, ενώ ξεκινά δεύτερη πρωτοβουλία που υποστηρίζει την απασχολησιμότητα σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες σε συνεργασία με την Praksis.
Συνεχίστηκαν δε οι εμβληματικές δράσεις όπως οι πρωτοβουλίες για τη μελισσοκομία, το πρόγραμμα ΑγροΑνέλιξη που ενισχύει μικρές μεταποιητικές επιχειρήσεις, η Ακαδημία Ελαιοκομίας, η Ακαδημία Πτηνοτροφίας, το TrophyΤροφή, ο θεσμός δηλαδή για την καινοτόμο επιχειρηματικότητα στην αγροδιατροφή και το μοναδικό στο είδος του πρόγραμμα Agrifood Leadership.
Από αγρότης… επιχειρηματίας
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα ΑγροΑνέλιξη, ο υπεύθυνος διαχείρισής του Σταύρος Παπαδόπουλος επισήμανε ότι έχουν υποστηριχθεί 85 αγροδιατροφικές επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα από διαφορετικά αντικείμενα, όπως από παραγωγούς ελιάς έως κτηνοτρόφους.
«Στόχος είναι να τους κάνουμε να δώσουν υπεραξία στα προϊόντα τους και να μην πουλάνε σε χονδρέμπορους, αλλά να μεταποιούν με ορθές πρακτικές, ασφάλεια και πιστοποιήσεις και φυσικά να έχουν εξαγωγικό χαρακτήρα», σημείωσε ο κ. Παπαδόπουλος.
Η βοήθεια που δίνεται αφορά την εξατομικευμένη εκπαίδευση και συμβουλευτική, πηγαίνει βήμα βήμα με εντατική εκπαίδευση έξι μηνών ή 66 ωρών και 15 ώρες συμβουλευτική στον καθένα.
«Εάν έχει πρόβλημα με την ετικέτα, όταν τελειώσει τη συμβουλευτική θα έχει μια σωστή ετικέτα, εάν έχει πρόβλημα με την κοστολόγηση όταν φύγει από τη συμβουλευτική θα έχει μια σωστή κοστολόγηση», σημείωσε ο υπεύθυνος του προγράμματος, λέγοντας μάλιστα πως το πρόγραμμα είναι μεν διαδικτυακό, αλλά γίνονται και επιτόπιες επισκέψεις, ώστε να δοθούν οι κατάλληλες κατευθύνσεις.
Μάλιστα, όπως είπε, αρκετοί είναι οι ωφελούμενοι που θεωρούν ότι μετά το πρόγραμμα πέραν της ιδιότητας του αγρότη απέκτησαν και αυτή του επιχειρηματία.
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα Agrifood Leadership, o γενικός διευθυντής προγραμμάτων του Οργανισμού Δημήτρης Βολουδάκης, επισήμανε ότι πρόκειται για μια δράση που φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια νέα κοινότητα ανθρώπων που επιθυμούν να ηγηθούν της επιχείρησής τους ή του κλάδου τους, καλλιεργώντας μεν ήπιες δεξιότητες, δημιουργώντας δε στελέχη στον αγροδιατροφικό τομέα.
Χαρακτηριστικά επιτυχημένα παραδείγματα όπως είπε είναι η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου και η Venus Growers στη Νάουσα.