Τον αγροδιατροφικό θησαυρό που κρύβει ο εύφορος κάμπος των Σερρών και ο οποίος μπορεί να γίνει το καλύτερο όχημα για την ανάπτυξη του γαστρονομικού τουρισμού στην περιοχή ανέδειξε το διήμερο θεματικό εργαστήριο «Τοπικές Γεύσεις & Γαστρονομικός Τουρισμός στον Κάμπο Σερρών» στο πλαίσιο του σχεδίου διακρατικής συνεργασίας Local Tour.
Το εργαστήριο, μία από τις δράσεις που υλοποιεί υπό τη σκέπη του Local Tour η Αναπτυξιακή Εταιρεία Σερρών (ΑΝ.Ε.ΣΕΡ. ΑΕ), απευθύνθηκε σε επιχειρήσεις μεταποίησης, τουρισμού και γαστρονομίας της περιοχής με στόχο την καλλιέργεια της έννοιας του «τίμιου» ποιοτικού, τοπικού προϊόντος, αλλά και την ανάδειξη των τρόπων μέσω των οποίων αυτό το προϊόν θα αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη της μεταποίησης και κυρίως του τουρισμού. Περιλάμβανε δε, πέραν των θεωρητικών παρουσιάσεων από τα στελέχη των ΑΝ.Ε.ΣΕΡ. και Chef Stories, και ένα επιτόπιο ταξίδι στις γεύσεις και τα μοναδικά προϊόντα του κάμπου των Σερρών.
Το «τίμιο» προϊόν και ο γαστρονομικός τουρισμός
Το Local Tour, όπου συμμετέχουν 21 Αναπτυξιακές Εταιρείες από την Ελλάδα και μία από την Κύπρο, έχει ως αντικείμενο τη διασύνδεση του αγροδιατροφικού τομέα της κάθε περιοχής με τον τουρισμό και τον πολιτισμό. Όπως εξήγησε ο υπεύθυνος διατοπικών και διακρατικών σχεδίων ΟΤΔ ΑΝ.Ε.ΣΕΡ. ΑΕ, Χρήστος Τοπτσής, βασικός σκοπός του σχεδίου είναι η ανάδειξη των «τίμιων» και ποιοτικών προϊόντων με τα οποία συνδέεται η κάθε περιοχή ως τουριστικός και γαστρονομικός προορισμός. «Τίμιο» φαγητό είναι αυτό που προσφέρεται σε ικανοποιητική ποσότητα, είναι παρασκευασμένο από τοπικά προϊόντα που στην καλύτερη περίπτωση παράγονται σε μικρή απόσταση από τον χώρο εστίασης και η τιμή του είναι αντίστοιχη του κόστους του.
Οι δε επιμέρους στόχοι του Local Tour είναι η ανάδειξη της τοπικής γαστρονομίας ως ιδιαίτερου τουριστικού προϊόντος στις περιοχές παρέμβασης, η δικτύωση των τοπικών και περιφερειακών φορέων για τη δημιουργία και προώθηση τουριστικών γαστρονομικών προϊόντων, η χρήση και αξιοποίηση τεχνολογίας για την ανάδειξη των περιοχών, η καλλιέργεια γαστρονομικής παιδείας μέσα από θεματικά εργαστήρια για τα «τίμια», αυθεντικά προϊόντα και η ανταλλαγή εμπειριών. Το σχέδιο θα κλείσει με μια κεντρική εκδήλωση από την ΑΝ.Ε.ΣΕΡ. τον Σεπτέμβριο του 2025.
«Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής κάθε τόπου ο γαστρονομικός τουρισμός, γι’ αυτό παίρνουμε μέρος σε αυτό το Διακρατικό Πρόγραμμα» ανέφερε ο κ. Τοπτσής. To Local Tour, που έχει συνολικό προϋπολογισμό 1,277 εκατ. ευρώ -60.000 ευρώ για τις Σέρρες- υλοποιείται στο πλαίσιο του Υπομέτρου 19.3 CLLD/LEADER, του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ο γαστρονομικός πλούτος των Σερρών
Στο πλούσιο γαστρονομικό χαρτοφυλάκιο των Σερρών αναφέρθηκε από την πλευρά της η σύμβουλος, εκπαιδεύτρια επιχειρηματικής ανάπτυξης και marketing και συνεργάτιδα της εταιρείας Chef Stories, Νανά Ζυγούρα, υπογραμμίζοντας μάλιστα το πολυπολιτισμικό κεφάλαιο της περιοχής που κάνει και τη γαστρονομία της πολυπολιτισμική. Τόνισε δε πως οι επισκέπτες ζητούν πλέον στο γαστρονομικό επίπεδο ποιότητα, γεύση, διαφοροποίηση, τοπικότητα, αφήγημα και εμπειρία. «Το να είσαι τοπικό ελληνικό προϊόν είναι σήμερα πολύ σημαντικό. Έχει περάσει η εποχή που το να είσαι γαλλικό εισαγόμενο προϊόν σήμαινε κάτι» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Έκανε δε μνεία στα δεκάδες γαστρονομικά προϊόντα των Σερρών που αποτελούν σήμα κατατεθέν για τον επισκέπτη και μπορούν να γίνουν οι καλύτεροι πρεσβευτές για τον τόπο, από τους κουραμπιέδες της Λαμπρής του Νέου Σκοπού, το λουκάνικο τζουμαγιάς, το βουβαλινό κρέας, την κερκινέλλα και το μέλι από ακακία και κόλιανδρο μέχρι το αράπικο φιστίκι, τα φασόλια Ορεινής Σερρών, τις πατάτες Άνω Βροντούς, τον ακανέ Λαϊλιά, την Ασπρούδα και τον Κόνιαρο Σερρών, αλλά και τη σπιρουλίνα. «Για να γίνει μια τοπική γαστρονομία διάσημη χρειάζονται γνωριμία του τόπου, σύνδεση με ό,τι γίνεται σε αυτόν, συμμετοχή σε δράσεις, να δανείζονται οι τοπικοί παραγωγοί, αλλά και να δανείζουν αξία στο τοπικό χαρτοφυλάκιο, απαιτούνται συνεργασίες, cross promotion, όπως επίσης ολοκληρωμένη, συνεχής και σταθερή επικοινωνία» τόνισε η κ. Ζυγούρα.
Οι Σέρρες έχουν όσα ζητά ο γαστρονομικός επισκέπτης
Τις σύγχρονες τάσεις στη γαστρονομία παρουσίασε με τη σειρά της η gastronomy events expert, consultant και δημιουργός της Chef Stories, Σύλβια Κουμεντάκη, τονίζοντας πως η μεγαλύτερη τάση αυτή τη στιγμή είναι η προσωπική θρεπτική εμπειρία (functional foods, superfoods, ειδικής διατροφής, free from, πιστοποιημένα). Ακολουθούν ο σεβασμός στη φύση, τον άνθρωπο και τα ζώα (Plant based, vegeterian, vegan), η επιστροφή στις ρίζες (επανεκτίμηση, επανεφεύρεση της παράδοσης), ο θρίαμβος της διαφάνειας (ποιος είναι ο παραγωγός, τι μεθόδους χρησιμοποίησε) και οι μικρές πολυτέλειες (διατροφικός και ψυχολογικός σύμμαχος με επίκεντρο το sharing).
Σε όλα αυτά οι Σέρρες απαντούν με μακραίωνη παράδοση, κουζίνες διαφορετικών πολιτισμών, διατηρημένες, αλλά εκμοντερνισμένες συνταγές, επαναχρησιμοποίηση αναγνωρισμένων ελληνικών super foods, έναν πλούσιο κάμπο με παραγωγή όλο τον χρόνο κοντά στη Θεσσαλονίκη, μικρές μονάδες με ονοματεπώνυμο και πιστοποιήσεις, όλες τις κατηγορίες των τροφίμων, ελληνική οικογενειακή κουζίνα, πληθώρα πρώτων υλών, αξιόλογες επιχειρηματικές προσπάθειες, υγιεινά snacks από την ελληνική γη, κλασικά street food treats, όπως η μπουγάτσα και ο ακανές, ελληνικά super foods και signature αγροτικά προϊόντα ( βουβάλια, κοτόπουλα, πρόβατα, στρουθοκάμηλοι στο ζωικό χαρτοφυλάκιο, βότανα, Καρολίνα Σερρών, όσπρια, σπιρουλίνα, ρόδια, μανιτάρια, τοπικά χειροποίητα ζυμαρικά, δημητριακά, σοκολάτες, snacks με ξηρούς καρπούς, με σπόρους, snacks οσπρίων, κρασί, απόσταγμα, μέλι).
«Στόχος είναι το κοινό όραμα, το ολοκληρωμένο μήνυμα, η ενιαία εικόνα, το κοινό αφήγημα, η ολιστική εμπειρία, μια αυθεντική εμπειρία της τοπικής κουλτούρας. Tο όχημα δε είναι η τοπική παραγωγή. Γίνετε οι πρεσβευτές του τόπου σας» σημείωσε η κ. Κουμεντάκη, απευθυνόμενη στις τοπικές επιχειρήσεις.
Η παγκόσμια αγορά του 1,3 τρισ. δολ. και οι καλές πρακτικές
Σε καλές πρακτικές ανάπτυξης γαστρονομικής ταυτότητας και εξωστρέφειας από άλλες περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού αναφέρθηκε τέλος η σύμβουλος επικοινωνίας, συνεργάτιδα της Chef Stories, Λία Μπουντιούκου.
Η ίδια τόνισε πως η παγκόσμια αγορά γαστρονομικού τουρισμού μεταφράζεται το 2025 σε 1,3 τρισ. δολ., ενώ σύμφωνα με το booking.com για τις τάσεις του 2024, 61% των ταξιδιωτών ενδιαφέρονται να μάθουν για την προέλευση των must eat λιχουδιών ενός προορισμού, 81% θέλουν να δοκιμάσουν γηγενείς κουζίνες και γεύσεις πολιτιστικής κληρονομιάς, 78% διψούν για φρέσκες γεύσεις και σχεδιάζουν ταξίδια γύρω από διάσημα εστιατόρια ή πιάτα που θα τους βοηθήσουν να εμβαθύνουν στην ιστορία της ντόπιας κουζίνας. Μάλιστα, το 1/3 των εξόδων ενός ταξιδιού αφορά στη γαστρονομία, δημιουργείται επιπλέον εισόδημα της τάξης του 25% για τον προορισμό μέσω αυτής, ενώ το 53% των ταξιδιωτών αναψυχής είναι ταξιδιώτες γαστρονομίας.
Το… michelin-άτο Κτήμα Νεραντζή
Πρώτος σταθμός στο αγροδιατροφικό ταξίδι στον κάμπο των Σερρών ήταν το Κτήμα Νεραντζή, τα κρασιά του οποίου φιγουράρουν σε εστιατόρια με αστέρια Michelin ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων σε 11 εστιατόρια στη Γαλλία και σε τρία στη Νέα Υόρκη. Πίσω από το οινοποιείο βρίσκεται ο Νεραντζής Μητρόπουλος, χάρη στις προσπάθειες του οποίου καταγράφηκαν και διασώθηκαν δύο τοπικές ποικιλίες, η Ασπρούδα και ο Κόνιαρος, οι οποίες μάλιστα αποτελούν και εξαγωγικό success story για το Κτήμα Νεραντζή, μπαίνοντας πρώτες στα κορυφαία εστιατόρια. Μαζί με την κόρη του Εύη είναι υπεύθυνοι για την εντυπωσιακή παρουσία του μικρού οινοποιείου από την Πεντάπολη Σερρών σε απαιτητικές ξένες αγορές.
Από ένα μικρό διαμέρισμα όπου το 1988 ο Νεραντζής Μητρόπουλος έφτιαχνε κρασί μαζί με τη γυναίκα του μέχρι τα σημερινά 1.750 τ.μ. του οινοποιείου στην Πεντάπολη Σερρών, πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι. Μάλιστα, αυτή την περίοδο, με χρηματοδότηση από το Leader, το Κτήμα Νεραντζή υλοποιεί επένδυση 600.000 ευρώ για τη δημιουργία ενός νέου χώρου 1.000 τ.μ, στο οποίο θα αναπτύξει ένα τμήμα απόσταξης και θα μεταφέρει ένα κομμάτι της παραγωγής του, με σκοπό να αξιοποιήσει σύγχρονη τεχνολογία για να κάνει τα λευκά του κρασιά ακόμα πιο… εξαιρετικά, όπως τόνισε ο Νεραντζής Μητρόπουλος.
Ο νέος χώρος θα είναι έτοιμος μέχρι τον Σεπτέμβριο και αναμένεται να ανοίξει ένα ακόμα κεφάλαιο στη μακρά και ανοδική πορεία του οινοποιείου, το οποίο διαθέτει 10 ετικέτες, καλλιέργειες με Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Ασπρούδα, Κόνιαρο, Λημνιό, λίγο Syrah και λίγο Cabernet και έχει καταφέρει να πραγματοποιεί το 50% με 60% του τζίρου του στο εξωτερικό και συγκεκριμένα σε χώρες όπως η Αγγλία, η Γαλλία, οι ΗΠΑ, η Λιθουανία, το Βέλγιο και η Γερμανία. «Τα προϊόντα μας μπορούν να είναι ποιοτικά και να μπουν σε ποιοτικές αγορές. Χρειάζεται όμως μεθοδικότητα και υψηλή ποιότητα. Άλλωστε, δεν παίρνεις το ματς, αν δεν έχεις καλό παλαιστή. Το προϊόν είναι που μετράει» σημείωσε ο Νεραντζής Μητρόπουλος, ο οποίος έχει διαγράψει μια μακρά προπονητική πορεία στην ελληνορωμαϊκή πάλη, προτού τον κερδίσει το κρασί.
Η Ελληνικός Καρπός και το φιστίκι Σερρών
Δεύτερος σταθμός στη γαστρονομική περιήγηση ήταν η επιχείρηση Ελληνικός Καρπός, μια κάθετη μονάδα παραγωγής με βασικό αντικείμενο το φιστικοβούτυρο και δημιουργό την οικογένεια Αγριανίδη, η οποία ήταν αυτή που ανέδειξε το φιστίκι Σερρών πριν από πολλά χρόνια. Μάλιστα, η εταιρεία μεταφέρθηκε πριν από λίγο καιρό σε νέες εγκαταστάσεις 1.000 τ.μ. στην Ηράκλεια Σερρών στο πλαίσιο επένδυσης 1 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτήθηκε από ίδια κεφάλαια. Η αρχή για την εταιρεία έγινε το 2004 με την επεξεργασία φιστικιών, όταν στην περιοχή καλλιεργούνταν μόλις 100 στρέμματα σε σχέση με τα σημερινά 10.000.
Στην πορεία των ετών η Ελληνικός Καρπός εξελίχθηκε, περνώντας το 2012 στην παραγωγή φιστικοβούτυρου, το οποίο τότε δεν το ήξερε κανείς, ενώ στην αγορά κυκλοφορούσαν μόνο κάποιοι αμερικανικοί κωδικοί που φτιάχνονταν όμως με φοινικέλαιο. Σήμερα η εταιρεία παράγει επτά γεύσεις φιστικοβούτυρου, μπάρες και πουράκια, επεξεργαζόμενη 600 τόνους φιστικιού ετησίως. Παράλληλα, παράγει πατατάκια με την επωνυμία Roots. Η Ελληνικός Καρπός βρίσκεται με τα προϊόντα της σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Νότια Κορέα, έχει κερδίσει μια θέση στα ράφια της ρωσικής λιανεμπορικής αλυσίδας Mere, ενώ πέραν των σούπερ μάρκετ, διαθέτει παρουσία σε πάνω από 2.000 μικρά σημεία. Παράλληλα, το 50% της παραγωγής της είναι προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Μάλιστα, όπως ανέφερε η δεύτερη γενιά της επιχείρησης, ο Τάσος Αγριανίδης, αυτή την περίοδο προχωρά σε μια νέα επένδυση, ώστε να αυξήσει την παραγωγή των chips και να τη φτάσει από τον 1 τόνο που είναι σήμερα στους 4 τόνους.
Η Agrótopos στην... καρδιά των ορυζώνων
Τρίτος σταθμός του ταξιδιού στον εύφορο κάμπο των Σερρών ήταν η εταιρεία «Agrόtopos - ΟΡΥΖΟΜΥΛΟΙ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ», στο χωριό Αναγέννηση, στην καρδιά των ορυζώνων στις παρόχθιες περιοχές του ποταμού Στρυμόνα. Η εταιρεία ξεκίνησε ως βιομηχανία ρυζιού, μετεξελίχθηκε όμως με πολλές ακόμα δραστηριότητες σχετικές με το τρόφιμο, αφού μεταξύ των προϊόντων της περιλαμβάνονται πλέον και τα όσπρια, αλλά και παραδοσιακά ζυμαρικά.
Η Agrótopos-ΟΡΥΖΟΜΥΛΟΙ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ διαθέτει σύγχρονο εργοστάσιο επεξεργασίας και τυποποίησης ρυζιών και οσπρίων 4.000 τ.μ.. Προμηθεύεται το 80% με 90% του ρυζιού από την περιοχή και το επεξεργάζεται (περί τους 5.000-9.000 τόνους ετησίως), ενώ πραγματοποιεί το 20% με 25% του τζίρου της στο εξωτερικό. Τις bulk εξαγωγές της απορροφούν κυρίως τα Βαλκάνια, ενώ τις retail η Γερμανία, η Αγγλία, η Νορβηγία, οι ΗΠΑ και η Ολλανδία. Αυτή την περίοδο η εταιρεία έχει σε εξέλιξη μια επένδυση 250.000-300.000 ευρώ στο πλαίσιο του Leader για μηχανολογικό εξοπλισμό, ενώ σχεδιάζει και ένα νέο προϊόν, ένα σνακ ρυζιού, το οποίο θα απαιτήσει για την παραγωγή του μια νέα επένδυση και αναμένεται να βγει στην παραγωγή εντός του 2026.
«Είμαστε μια εταιρεία απόλυτα καθετοποιημένη, από τον παραγωγό στο ράφι» λέει ο Βασίλης Καλαϊτζίδης, επίσης δεύτερη γενιά στην επιχείρηση, όπου διαδέχθηκε τον πατέρα του, έναν εκ των ιδρυτών, και την οποία διοικεί μαζί με τον Αλέξανδρο Απιδόπουλο, γιο του έτερου ιδρυτή της.
Στη δεύτερή του ημέρα το θεματικό εργαστήριο της ΑΝ.Ε.ΣΕΡ. συνεχίστηκε με επισκέψεις στις επιχειρήσεις Kerkini Farm και Μπόρας Ζέλιος & ΣΙΑ στη λίμνη Κερκίνη, αλλά και στην Poroiazym στα Άνω Πορόια.