Στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση για την ανάδειξη της νέας κυβέρνησης, μέσα σε 35 μέρες, οδηγείται αύριο η χώρα. Μετά την… πρόβα τζενεράλε της 21ης Μαΐου, όλα είναι έτοιμα για τη διεξαγωγή της αυριανής ψηφοφορίας σε όλη την επικράτεια.
Μικρές είναι οι αλλαγές στην εκλογική αναμέτρηση της 25ης Ιουνίου σε σχέση με την προηγούμενη. Οι δύο σημαντικές διαφοροποιήσεις είναι ότι αυτή τη φορά οι εκλογές θα διεξαχθούν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, ενώ η ανάδειξη των βουλευτών γίνεται με λίστα, οπότε δεν χρειάζεται σταυρός προτίμησης.
Η ψηφοφορία θα ξεκινήσει στις 7 το πρωί της Κυριακής και οι κάλπες θα κλείσουν στις 7 το απόγευμα. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι Έλληνες πολίτες που έχουν γεννηθεί το έτος 2006 και πριν, είναι εγγεγραμμένοι σε εκλογικό κατάλογο δήμου της χώρας και δεν έχουν στερηθεί το δικαίωμα του εκλέγειν.
Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία είναι υποχρεωτική. Από την υποχρεωτική άσκηση του εκλογικού δικαιώματος απαλλάσσονται νόμιμα όσοι την ημέρα της ψηφοφορίας θα βρίσκονται στο εξωτερικό και όσοι έχουν υπερβεί το 70ό έτος της ηλικίας τους. Επίσης οι εκλογείς που έχουν εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ετεροδημοτών, αλλά δεν κατέστη δυνατή η σύσταση ειδικού εκλογικού τμήματος ετεροδημοτών, λόγω μη συμπλήρωσης του ελάχιστου αριθμού των 40 ετεροδημοτών εκλογέων της ίδιας εκλογικής περιφέρειας.
Μάθε πού ψηφίζεις
Ακριβής ενημέρωση για την περιοχή και το τμήμα όπου καλείται ο κάθε πολίτης να προσέλθει προκειμένου να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα, δίνεται από την εφαρμογή «Μάθε που ψηφίζεις 2023» του υπουργείου Εσωτερικών. Στην εφαρμογή αυτή, ο πολίτης συμπληρώνει με τα προσωπικά του στοιχεία τη φόρμα (επώνυμο, όνομα, όνομα πατέρα και ημερομηνία γέννησης) και έτσι μαθαίνει αυτομάτως σε ποιο σχολείο βρίσκεται το εκλογικό του τμήμα και την ακριβή διεύθυνσή του. Επίσης, μπορεί να καλέσει στο τηλεφωνικό κέντρο της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του υπουργείου Εσωτερικών και στους αριθμούς 2131361500 και 2131313800, το οποίο θα λειτουργήσει σε 24ωρη βάση όλο το Σαββατοκύριακο.
Επειδή ενδέχεται να υπάρξουν μεταβολές στα εκλογικά τμήματα, μην επαναπαυτείτε και ελέγξτε εγκαίρως το εκλογικό τμήμα, στο οποίο ψηφίζετε.
Τι πρέπει να έχετε μαζί
Οι ψηφοφόροι θα πρέπει να προσέρχονται με την ταυτότητά τους ενώπιον της εφορευτικής επιτροπής, η οποία θα τους δίνει τα ψηφοδέλτια, αφού επιβεβαιώσει τα στοιχεία τους. Μάλιστα, για πρώτη φορά σε εκλογές η αναγνώριση των ψηφοφόρων μπορεί να γίνει και με χρήση της ψηφιακής ταυτότητας από την εφαρμογή Gov.gr wallet του κινητού τους. Εκεί οι επιλογές είναι δυο: να πατήσετε το κουμπί quick scan και να επιδείξετε τον κωδικό QR στον δικαστικό αντιπρόσωπο ή να πατήσετε το κουμπί «Προβολή QR κωδικού» και μετά την επίδειξη του κωδικού QR στο δικαστικό αντιπρόσωπο να δώσετε και τον πρόσθετο κωδικό που θα έχει λάβει μέσω της εφαρμογής.
Η ταυτοπροσωπία μπορεί να γίνει με τη σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αρχής, το διαβατήριο, την άδεια οδήγησης ή το ατομικό βιβλιάριο υγείας όλων των ασφαλιστικών ταμείων. Σημειώνεται ότι τυχόν «κομμένα» δελτία αστυνομικής ταυτότητας είναι αποδεκτά. Το ίδιο ισχύει και για τα διαβατήρια, ακόμη και αν έχει λήξει η ισχύς τους. Εάν έχουν αλλάξει τα προσωπικά σας στοιχεία (π.χ. μεταβολή επωνύμου λόγω διαζυγίου), θα πρέπει να προσκομίσετε τα σχετικά δικαιολογητικά. Στρατιωτικοί και υπηρετούντες στα σώματα ασφαλείας χρησιμοποιούν την υπηρεσιακή τους ταυτότητα.
Διευκολύνσεις για τα άτομα με κινητικά προβλήματα
Σαφείς οδηγίες για τη διευκόλυνση των ατόμων που έχουν κινητικά προβλήματα έχει δώσει το υπουργείο Εσωτερικών. Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο, οι ψηφοφόροι με αναπηρία ψηφίζουν κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Επιπλέον προβλέπεται η διαμόρφωση χώρου υποδοχής και υποστήριξης εκλογέων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα για τα εκλογικά τμήματα που δεν βρίσκονται σε ισόγειο όροφο. Στον χώρο εντός του διαχωριστικού ψηφοφορίας για την επιλογή του ψηφοδελτίου, αποκλειστική πρόσβαση, εφόσον είναι αναγκαίο, εκτός από τον εκλογέα, έχουν ο δικαστικός αντιπρόσωπος και τυχόν συνοδός του εκλογέα, με την ευθύνη και την παρουσία του δικαστικού αντιπροσώπου. Ο δικαστικός αντιπρόσωπος βοηθά στην έκφραση της επιθυμίας του εκλογέα με την απαιτούμενη διακριτικότητα και εχεμύθεια για την τήρηση της μυστικότητας της ψήφου. Στο κατάστημα ψηφοφορίας και στον χώρο υποδοχής και υποστήριξης εκλογέων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα επιτρέπεται η είσοδος σκύλων βοηθείας (οδηγών) ατόμων με αναπηρία.
Πώς ψηφίζουμε
Οι εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023 θα πραγματοποιηθούν με δεσμευμένο συνδυασμό και οι βουλευτές θα εκλεγούν βάσει της σειράς κατάταξης τους στο ψηφοδέλτιο κάθε εκλογικής περιφέρειας, η οποία καθορίστηκε από τα κομματικά επιτελεία. Ως εκ τούτου, δεν βάζουμε σταυρό στα ψηφοδέλτια και για την αποφυγή λαθών, στα παραβάν των εκλογικών τμημάτων δεν θα υπάρχει στιλό.
Οι εκλογές θα διεξαχθούν με νέα ψηφοδέλτια, τα οποία θα τυπωθούν βάσει όσων ορίζει ο ισχύων νόμος, πράγμα που σημαίνει ότι, εάν χρησιμοποιήσετε ψηφοδέλτιο της 21ης Μαΐου θα είναι άκυρο.
Υπηρεσίες με διευρυμένο ωράριο
Για την εξυπηρέτηση των εκλογέων με διευρυμένο ωράριο θα λειτουργήσουν τόσο τα ΚΕΠ, όσο και συγκεκριμένες δημοτικές υπηρεσίες, Δημοτολόγια, Ληξιαρχεία κλπ, προκειμένου να χορηγούν στους ενδιαφερόμενους πιστοποιητικά ταυτοπροσωπίας, βεβαιώσεις παραλειφθέντων εκλογέων από τους εκλογικούς καταλόγους και ό,τι άλλο χρειάζεται για την απρόσκοπτη προσέλευσή τους στις κάλπες.
Ελεύθερη διέλευση από τα διόδια
Για τη διευκόλυνση της μετακίνησης όσων θελήσουν να πάνε στις ιδιαίτερες πατρίδες τους για να ψηφίσουν έχει αποφασιστεί η ελεύθερη διέλευση επιβατικών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών από τα διόδια σε όλους τους μεγάλους αυτοκινητοδρόμους της χώρας από σήμερα και μέχρι τις 8 το πρωί της Δευτέρας 26 Ιουνίου.
Εκλογική άδεια
Για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος οι εργαζόμενοι που ψηφίζουν σε άλλη περιοχή δικαιούνται εκλογική άδεια και συγκεκριμένα:
Όσοι εργάζονται 5 ημέρες δικαιούνται:
- Από 200-400 χλμ, 1 εργάσιμη ημέρα
- Από 401 χλμ και άνω, 2 εργάσιμες ημέρες, εφόσον κινηθούν εξ ολοκλήρου οδικώς με βάση την υπεύθυνη δήλωσή τους
Όσοι εργάζονται 6 ημέρες δικαιούνται:
- Από 100-200 χλμ, 1 εργάσιμη ημέρα
- Από 201-400 χλμ, 2 εργάσιμες ημέρες
- Από 401 χλμ και άνω, 3 εργάσιμες ημέρες
Και για τις δύο παραπάνω περιπτώσεις, όσοι μετακινηθούν σε νησιά για τα οποία δεν υπάρχει πρόσβαση, ο αριθμός ημερών άδειας θα εξετάζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με την απόσταση και τις ειδικές συνθήκες μετακίνησης, χωρίς η άδεια αυτή να υπερβαίνει τις 3 εργάσιμες ημέρες.
Οι εφορευτικές επιτροπές
Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης κληθεί ως μέλος εφορευτικής επιτροπής, η παρουσία είναι υποχρεωτική και σε περίπτωση μη προσέλευσης είναι πιθανή ακόμα και η βίαιη προσαγωγή του, καθώς πρόκειται για αδίκημα. Εάν κάποιο μέλος της εφορευτικής επιτροπής επικαλεστεί κώλυμα που δεν επιτρέπει την παρουσία του, οφείλει να είναι σε θέση να το αποδείξει, προσκομίζοντας χαρτί από δημόσιο νοσοκομείο, σε περίπτωση ασθένειας, βεβαίωση από τον εργοδότη του ότι τον απασχολούσε κατά την ημέρα των εκλογών ή έγκυρο δικαιολογητικό που να αποδεικνύει τον λόγο του κωλύματός του. Σε κάθε περίπτωση, η ενημέρωση του αντιπροσώπου της δικαστικής αρχής πρέπει να είναι έγκαιρη, ώστε να γίνει ομαλά η διαδικασία είτε με την αντικατάστασή του, είτε με την ανάθεσή των αρμοδιοτήτων του σε άλλα μέλη της επιτροπής.
Εάν ένα μέλος της επιτροπής δεν εμφανιστεί στην αρχή της διαδικασίας και προσέλθει για να ψηφίσει, ο εκπρόσωπος της δικαστικής αρχής μπορεί να διατάξει να παραμείνει στο εκλογικό τμήμα για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.
Η μη προσέλευση έχει και ποινικές κυρώσεις, καθώς ο νόμος ορίζει ότι «μέλη εφορευτικών επιτροπών που αμελούν ή δείχνουν απείθεια στην έγκαιρη εκπλήρωση των καθηκόντων που τους επιβάλλονται από τις διατάξεις του παρόντος τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών μέχρι δύο χρόνια και με στέρηση των αξιωμάτων και θέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 63 του Ποινικού Κώδικα, από έξι μήνες μέχρι δύο χρόνια».
Πότε θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα
Νωρίτερα και σε σχέση με την 21η Μαΐου, όταν για πρώτη φορά η μετάδοση των αποτελεσμάτων έγινε με τη χρήση των τάμπλετ που διανεμήθηκαν στους δικαστικούς αντιπροσώπους, θα ανακοινωθούν τα ποσοστά που θα λάβουν τα κόμματα. Άλλωστε, δεν θα χρειαστεί καταμέτρηση σταυρών, πράγμα που σημαίνει ότι με βάση τις έδρες που θα καταλάβουν τα κόμματα θα γίνει άμεσα γνωστή και η σύνθεση της νέας Βουλής, δίνοντας τέλος στην αγωνία των υποψηφίων.
Το πρώτο αποτέλεσμα εκτιμάται στις 20:30 το βράδυ, ενώ έως τις 21:00 εκτιμάται ότι θα γίνει γνωστό αν θα υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση, ποια κόμματα μπαίνουν στη Βουλή και πόσες έδρες θα καταλάβουν.