Ένα τραμ που περνά μέσα από τους γεμάτους χαλίκια δρόμους της Θεσσαλονίκης. Τρεις πιτσιρικάδες που χαμογελούν έξω από ένα πηγάδι με νερό. Δύο μεγάλες σε ηλικία κυρίες που αγοράζουν ψωμί. Αυτές ήταν οι σκηνές στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ού αιώνα. Είναι όμως αληθινές ή είναι προϊόντα της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Σκηνικά όπως αυτά, αλλά και πολλά ακόμη, θα συναντώνται καθημερινά, από τις 15/10 έως και τις 31/12 στους τοίχους του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, από την έκθεση «THESSALONIKI AI - Εικον(ιστ)ικές Πραγματικότητες» του δήμου Καλαμαριάς και του Μουσείου Φωτογραφίας του δήμου, «Χρήστος Καλεμκερής».
Η τεχνολογία και η πολιτιστική μνήμη θα παντρευτούν με τολμηρό τρόπο αξιοποιώντας υλικό από το πλούσιο αρχείο του μουσείου και το κοινό θα έχει μια μοναδική εμπειρία όπου η Θεσσαλονίκη του παρελθόντος θα ζωντανεύει ξανά μέσα από τα μάτια της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στη σημερινή συνέντευξη Τύπου η οποία παραχωρήθηκε στο «Remezzo» στην Καλαμαριά παρουσιάστηκε η φιλοσοφία και η πρόθεση πίσω από το εγχείρημα.
Η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, υπογράμμισε τον ξεχωριστό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι «το Μουσείο Φωτογραφίας τολμά κάτι πολύ αιρετικό, σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη προκαλεί και προβληματίζει».
Όπως είπε, «ζούμε σε μια περίοδο στην οποία τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και στο τεχνητό γίνονται όλο και πιο θολά και ένα κρίσιμο ερώτημα είναι το εξής: πρέπει να είμαστε φοβισμένοι απέναντί της;».
Ο πρόεδρος του μουσείου, Παύλος Καλεμκερής, ανέφερε ότι η έκθεση «ξαφνιάζει και προβληματίζει τον επισκέπτη, θέτοντας ερωτήματα για το τι κρύβεται πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη και την εικονική πραγματικότητα». Όπως εξήγησε, «προσπαθούμε να πετύχουμε την εμβύθιση του επισκέπτη στη Θεσσαλονίκη του 19ου και 20ού αιώνα αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για να “ζωντανέψουμε” αρχειακό υλικό. Θέλουμε να δείξουμε εικόνες όπου ο θεατής δεν μπορεί να ξεχωρίσει τι είναι αληθές και τι όχι».
Στην έκθεση, μέσω μιας ψηφιακής εφαρμογής, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίζουν ποιες φωτογραφίες είναι αυθεντικές και ποιες δημιουργήθηκαν ψηφιακά.
Όπως είπε σχετικά ο αρχιτέκτονας και μουσειολόγος, Θωμάς Τσουκαλάς, «τελικά καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι εχθρός, αλλά ένα εργαλείο το οποίο μας βοηθά να ανακαλύψουμε ξανά το πρωτότυπο υλικό».
Η επιμελήτρια της έκθεσης, Καλλιόπη Βαλτοπούλου, ανέφερε ότι στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια φωτογραφική εμπειρία με «γνώριμο υλικό για τον επισκέπτη, χωρίς γραμμικές ενότητες». Σημείωσε ακόμη πως «υπάρχουν λεζάντες και κείμενα, όμως ο στόχος είναι η ελεύθερη περιήγηση στη “νέα” πόλη - μια βύθιση στον 21ο αιώνα που θέτει ερωτήματα αλλά ταυτόχρονα τα απαντά, επιβεβαιώνοντας τον αναντικατάστατο ρόλο της αρχειακής φωτογραφίας».
Σύμφωνα με την ίδια, το μεγαλύτερο μέρος του φωτογραφικού υλικού παραμένει στατικό, ενώ ένα τμήμα έχει αναδημιουργηθεί ή έχει αποκτήσει κίνηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Ο δημιουργός του ψηφιακού περιεχομένου της έκθεσης, Θοδωρής Ράντος, συμπλήρωσε ότι «το βίντεο δημιουργείται με τέτοιους τρόπους που ο θεατής δεν μπορεί να καταλάβει εάν βλέπει κάτι πραγματικό ή τεχνητό».
Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και θα ανοίξει τις πύλες της στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στις 15 Οκτωβρίου, στις 20:00. Η είσοδος στην έκθεση θα είναι δωρεάν.