Τα ενεργειακά θέματα βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στην πρώτη γραμμή της διεθνούς επικαιρότητας, καθώς η κλιματική αλλαγή και η περιβαλλοντική επιβάρυνση του πλανήτη επιβάλλουν στροφή προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την πράσινη ενέργεια γενικότερα. Επιπροσθέτως στην Ευρώπη ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας ανέδειξε την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακής τροφοδοσίας της Ε.Ε., που έχει αποφασίσει να σταματήσει την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου από το 2027. Σε αυτό το σκηνικό ήρθε να προστεθεί από τις αρχές του 2025 η διακυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ, που σήμανε μια διεθνή στροφή και πάλι προς τους υδρογονάνθρακες, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Όλο αυτό το σκηνικό έχει επηρεάσει συγκλονιστικά την Ελλάδα στα ακόλουθα επίπεδα. Κατ’ αρχάς η χώρα μας αξιοποιεί, πλέον, τον ήλιο και τον αέρα έχοντας ήδη ξεπεράσει τις δεσμεύσεις της έναντι της ΕΕ για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Επίσης, τους τελευταίους μήνες επιταχύνθηκαν οι διαδικασίες για την αξιοποίηση των αποθεμάτων φυσικού αερίου που πιθανόν βρίσκονται στο υπέδαφος, στο Ιόνιο Πέλαγος και νοτίως της Κρήτης, με τη συμμετοχή Αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών. Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί η δημιουργία στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης ενός κόμβου μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω του λεγόμενου «κάθετου διαδρόμου», με την αξιοποίηση υγροποιημένου φυσικού αερίου, το οποίο θα φτάνει στην περιοχή κυρίως από τις ΗΠΑ.
Σήμερα η ημερίδα της Voria.gr
Δεδομένων όλων αυτών, αλλά και του γεγονότος ότι ήδη από τη Θράκη και τη Μακεδονία διέρχεται ο αγωγός ΤΑΡ, που μεταφέρει αζέρικο φυσικό αέριο στην Κεντρική Ευρώπη μέσω Αλβανίας, Αδριατικής και Ιταλίας, ενώ σε φάση επαναλειτουργίας έχει εισέλθει και ο αγωγός μεταφοράς πετρελαίου και καυσίμων γενικότερα Θεσσαλονίκης – Σκοπίων, δημιουργείται η αίσθηση ότι μέσω των ενεργειακών υποδομών και συμφωνιών η Ελλάδα μπορεί να βγει πολλαπλά κερδισμένη. Ειδικά τα ενεργειακά θέματα που αφορούν την Β. Ελλάδα και οι ποικίλες διαστάσεις τους θα συζητηθούν σήμερα Σάββατο, 20 Δεκεμβρίου 2025, στις 12 το μεσημέρι στο Ηλέκτρα Παλάς της πλατείας Αριστοτέλους, σε ημερίδα της Voria.gr, στην οποία θα συμμετέχουν: Ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, καθηγητής και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης. Ο διεθνολόγος από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Σωτήρης Σέρμπος - που στην παρούσα συγκυρία είναι και σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη- και αναμένεται να εστιάσει στις γεωπολιτικές παραμέτρους της ενεργειακής αναβάθμισης του βορειοελλαδικού τόξου. Ο καθηγητής Ενεργειακών Συστημάτων της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Άγις Παπαδόπουλος, ο οποίος αναμένεται να επικεντρωθεί στη σημασία της ασφαλούς ενεργειακής επάρκειας για την οικονομία και την κοινωνία, αλλά και να αναφερθεί στο ενεργειακό μείγμα της περιοχής. Και ο καθηγητής Οικονομικών του ΑΠΘ, Γρηγόρης Ζαρωτιάδης, ο οποίος θα εξηγήσει πώς και σε ποιο βαθμό οι ενεργειακές εξελίξεις τροφοδοτούν τον οικονομικό κύκλο, επ’ ωφελεία της χώρας και του κοινωνικού συνόλου.
Οκτώ πλεονεκτήματα
Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις στο ενεργειακό πεδίο η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να κοιτάει με συγκρατημένη αισιοδοξία το μέλλον, καθώς τα πλεονεκτήματα και οι προοπτικές της περιοχής κωδικοποιούνται ως ακολούθως:
* Στην περιοχή παράγεται σήμερα πάνω από το 30% του ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το ποσοστό αυτό θα φτάσει στο 50% σε πολύ λίγα χρόνια -ενδεχομένως και πριν το 2030- όταν στην Ελλάδα οι ΑΠΕ θα παράγουν το 80% του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Στη Μακεδονία και τη Θράκη λειτουργούν ήδη περισσότεροι από 7.000 σταθμοί ΑΠΕ, που αθροίζουν κοντά στα 3,5 Gigawatt. Σε φάση υλοποίησης υπάρχουν σταθμοί για άλλα 7,5 Gigawatt, ενώ σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται σχέδια για σταθμούς που θα παράγουν μελλοντικά κοντά στα 20 Gigawatt.
* Από τη Βόρεια Ελλάδα διέρχεται ήδη ένα μεγάλο μέρος του φυσικού αερίου που υποδέχεται η χώρα. Πρόκειται για το αζέρικο αέριο που διέρχεται από τον αγωγό TAP, ο οποίος καταλήγει στην Ιταλία και με τις κάθετες διακλαδώσεις του τροφοδοτεί ήδη τη Βουλγαρία και την Αλβανία.
* Στην Αλεξανδρούπολη έχει τεθεί σε λειτουργία ο σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου, ο οποίος συνδέεται και με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό στο ύψος της Κομοτηνής, ενώ θα ακολουθήσει ως προς βορράν προέκταση, ο «κάθετος άξονας».
* Το πρώτο υπεράκτιο αιολικό πάρκο θα γίνει στη Θράκη, ένα πιλοτικό έργο όπου θα εγκατασταθούν σε πρώτη φάση ανεμογεννήτριες 600 Megawatt.
* Αξιοποιούνται γεωθερμικά πεδία, κυρίως στην Ανατολική Μακεδονία (Σέρρες, Καβάλα, Δράμα) και σε άλλα σημεία του βορειοελλαδικού τόξου.
* Λειτουργούν ήδη -και θα ενισχυθούν- εξαιρετικά σημαντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις της περιοχής με τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία.
* Ο αγωγός μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου από τη Θεσσαλονίκη στα Σκόπια της HELLENiQ ENERGY (πρώην ΕΛ.ΠΕ.), που κατασκευάστηκε στη δεκαετία του 2000 και παρέμεινε τα τελευταία χρόνια ανενεργός βρίσκεται σε φάση ενεργοποίησης, ώστε να συμβάλλει στην ενεργειακή ισορροπία της Νότιας Βαλκανικής.
* Η απολιγνιτοποίηση της ηλεκτρικής παραγωγής της χώρας σηματοδοτεί μεγάλες παρεμβάσεις στη Δυτική Μακεδονία. Στην περιοχή υπάρχει μεγάλη παράδοση, εμπειρία και τεχνογνωσία σε ενεργειακά θέματα, ενώ οι κυριότερες από τις δράσεις της Δίκαιης Μετάβασης, όπως έχει ονομαστεί το γενναία χρηματοδοτημένο πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης, σχετίζονται με την «καθαρή ενέργεια».