Έκρηξη στο ηλεκτρονικό έγκλημα καταγράφεται τον τελευταίο χρόνο και αύξηση πάνω από 40% στις απάτες μέσω του διαδικτύου. Στην πάταξη αυτού του ιδιότυπου εγκλήματος, όπου δράστες και θύματα βρίσκονται μέσα στο σκοτεινό και δαιδαλώδες ίντερνετ, ρίχνονται αστυνομικοί της ειδικής υπηρεσίας της ΕΛΑΣ, της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος (ΔΙ.Δ.Η.Ε.).
Η Voria.gr βρέθηκε στους χώρους της ΔΙ.Δ.Η.Ε., όπου αστυνομικοί με εξειδικευμένες γνώσεις περί των ηλεκτρονικών σαρώνουν νυχθημερόν το διαδίκτυο και εντοπίζουν περιπτώσεις απάτης, σεξουαλικής κακοποίησης, διακίνησης πορνογραφικού υλικού, αποπλάνησης, πειρατείας λογισμικού.
Το ηλεκτρονικό έγκλημα είναι σύγχρονο και εντάσσεται στην εξέλιξη της κοινωνίας. Από καταβολής κόσμου στους κόλπους των κοινωνιών αναπτύσσονται και ευδοκιμούν παραβατικές συμπεριφορές. Όσο αυτές εξελίσσονται, περνώντας από το ένα στάδιο ανάπτυξης στο άλλο, εκσυγχρονίζονται και οι μορφές του εγκλήματος.
Στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, του διαδικτύου και της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, το έγκλημα δεν έμεινε στην παλαιολιθική εποχή, τουναντίον ακολούθησε τις εξελίξεις και δικτυώθηκε.
Μπήκε στο διαδίκτυο, καλύφθηκε πίσω από λογισμικά και ηλεκτρονικούς υπολογιστές μεταλλασσόμενο σε μια σύγχρονη χίμαιρα, η οποία εξαπολύει φαρμακερές επιθέσεις, μολύνοντας τα ανυποψίαστα θύματα. Το Dark Web ξέρει καλά να κρύβεται και να σκορπά τον φόβο και τον τρόμο.
Είναι τόσες πολλές οι μορφές του κυβερνοεγκλήματος που μπορεί να χαρακτηριστεί ως «smart» λερναία ύδρα, η οποία απλώνει τα πλοκάμια της μέσα στα ασύρματα δίκτυα και απομυζεί ηθικά και οικονομικά τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα.
Οι πιο σημαντικές από τις απάτες που διαπράττονται μέσω διαδικτύου είναι: το ηλεκτρονικό ψάρεμα (Phishing), η κλοπή στοιχείων ταυτότητας και η χρήση τους για παράνομες δραστηριότητες, η κατοχή και ο διαμοιρασμός υλικού πορνογραφίας ανηλίκων, ο διαδικτυακός σεξουαλικός εκβιασμός και εξαναγκασμός, η ανταλλαγή πορνογραφικού υλικού ιδιαίτερα όσον αφορά ανηλίκους, η διαδικτυακή αποπλάνηση ανηλίκων, καθώς και ενηλίκων, ο διαμοιρασμός Κακόβουλου Λογισμικού, η πειρατεία λογισμικού, οι επιθέσεις κατά πληροφοριακών συστημάτων, οι επιθέσεις άρνησης εξυπηρέτησης (DDoSAttacks).
Εκθετική αύξηση στο κυβερνοέγκλημα
Από το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού και έπειτα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, αποτυπώνεται μια εκθετική αύξηση στις υποθέσεις που κλήθηκε να χειριστεί η εξιδανικευμένη υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας.
Πιο συγκεκριμένα, το 2022 υπήρξε αύξηση 40,8% στο σύνολο των νέων υποθέσεων με το ποσοστό να κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα και το 2023.
Αναλυτικότερα οι απάτες μέσω διαδικτύου / ηλεκτρονικό – Διαδικτυακό Εμπόριο, από 2.610 που ήταν το 2021, εκτοξεύθηκαν σε 4.954 το 2022 και συνέχισαν την άνοδο, φτάνοντας στις 5.261 το 2023.
Αύξηση σημειώθηκε και στο αδίκημα κατά των προσωπικών δεδομένων όπου το 2021 κατεγράφησαν 986 υποθέσεις, οι οποίες αυξήθηκαν το 2022 σε 1.098 και σε 1.163 το 2023.
Σημαντική ήταν επίσης η άνοδος στους αριθμούς για το αδίκημα της παράνομης πρόσβασης και υποκλοπής δεδομένων – παραβίαση του απορρήτου, καθώς το 2021 η ΔΙ.Δ.Η.Ε. χειρίστηκε 395 υποθέσεις, 798 το 2022 και 802 το 2023.
Αναφορικά με το ειδεχθές αδίκημα της πορνογραφίας ανηλίκων και σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων μέσω διαδικτύου οι υποθέσεις δεν παρουσιάζουν κάποια ιδιαίτερη αύξηση, καθώς το 2021 ήταν 288, το 2022 έφτασαν τις 276 και τον επόμενο χρόνο τις 298.
Το παραδοσιακό έγκλημα στον ψηφιακό κόσμο
Σύμφωνα με τον Διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Βορείου Ελλάδας, Γιώργο Αποστολίδη, το σύνολο των παραδοσιακών εγκλημάτων έχει πλέον συνιστώσα και στον ψηφιακό κόσμο.
«Οι διαδικτυακές απάτες, το ξέπλυμα μαύρου χρήματος, η βιομηχανική κατασκοπεία μπορούν να συνδέονται με παραδοσιακά κυκλώματα εγκλήματος. Οι εγκληματικές οργανώσεις χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για τον συντονισμό, τη διεύρυνση της δράσης τους και τη νομιμοποίηση παράνομων κερδών. Οι νέες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των τρομοκρατικών ενεργειών, η στρατολόγηση, και η διάδοση ιδεολογιών. Συνεπώς οι εγκληματικές δραστηριότητες μεταφέρονται πλέον στον ψηφιακό κόσμο», επισημαίνει στη Voria.gr.
Oι cyber διώκτες της ΕΛΑΣ
Τείχος προστασίας απέναντι στους ψηφιακούς τυχοδιώκτες ορθώνει η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.
Οι αστυνομικοί, γυναίκες και άντρες, που υπηρετούν στη συγκεκριμένη υπηρεσία μπορεί να μη χρησιμοποιούν τα παραδοσιακά μέτρα καταστολής, όπως οι συνάδελφοί τους στους δρόμους, διαθέτουν, όμως, ένα τεράστιο οπλοστάσιο προκειμένου να εντοπίσουν, να ξεσκεπάσουν τους κυβερνοεγληματίες όπου και αν αυτοί βρίσκονται. Η μάχη είναι αδυσώπητη, δεν έχει ημέρα ούτε ώρα και δεν σταματούν μέχρι να σπάσουν τα ηλεκτρονικά αντίμετρα και να φορέσουν στους επιτήδειους ηλεκτρονικές χειροπέδες.
Οι cyber αστυνομικοί εκπαιδεύονται διαρκώς σε τεχνολογίες αιχμής, συμμετέχουν σε κλειστά φόρουμ αποκλειστικά για αρχές επιβολής νόμου και διεθνείς επιχειρήσεις, με στόχο την ολιστική αντιμετώπιση περιστατικών που λαμβάνουν χώρα στο διαδίκτυο.
«Η Υπηρεσία διαθέτει σύγχρονα ενημερωμένα εργαλεία, και καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για να παραμένει ένα βήμα μπροστά από τις απειλές. Στελεχώνεται από εξειδικευμένα στελέχη γενικών και ειδικών καθηκόντων με γνωστικό αντικείμενο την πληροφορική, τα οικονομικά, την ψυχολογία και την επιστήμη της νομικής. Οι εξελισσόμενες μορφές του ηλεκτρονικού εγκλήματος και οι τεχνολογικές προκλήσεις απαιτούν συνεχή αναβάθμιση των πόρων και των εργαλείων της υπηρεσίας, καθώς και ισχυρές εγχώριες και διεθνείς συνεργασίες με στόχο την προσαρμογή στις νέες συνθήκες» υπογραμμίζει ο επικεφαλής της.
Στην υπηρεσία λειτουργεί αδιάλειπτα ημέρα και νύχτα το Κέντρο Επιχειρήσεων και η Γραμμή Επικοινωνίας CyberAlert 11188.
Οι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν δωρεάν προκειμένου να ενημερωθούν ή να καταγγείλουν κάποιο συμβάν ή να στείλουν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο ccu@cybercrimeunit.gov.gr.
Επιπλέον, τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη, λειτουργεί γραφείο Αξιωματικού Υπηρεσίας το οποίο μπορούν να επισκέπτονται για θέματα που τους απασχολούν.
Όπως εξηγεί ο κ. Αποστολίδης, σε περίπτωση που κάποιος πολίτης πέσει θύμα κυβερνοεγκλήματος είναι πολύ σημαντικό να διατηρήσει τα στοιχεία που υπέπεσαν στην αντίληψή του και τον αφορούν και, εφόσον είναι δυνατό, να δημιουργήσει ένα ψηφιακό αντίτυπο, καθώς αυτά μπορεί να διαγραφούν ανά πάσα στιγμή και να μην είναι διαθέσιμα.
«Προσδιορίζουμε τους ιστοτόπους ή τις ομάδες συζητήσεων σε εφαρμογές όπου έχουν αναρτηθεί βίντεο και φωτογραφίες. Αν είναι εφικτό, δημιουργούμε αντίγραφο από τα βίντεο ή και τις φωτογραφίες, τα οποία αποθηκεύουμε σε έναν οπτικό δίσκο ή μια μνήμη USB καθόσον αυτά είναι τα στοιχεία που αποδεικνύουν τις σε βάρος μας πράξεις. Κρατάμε αποτυπώσεις οθόνης (screenshots), όπου φαίνεται καθαρά το URL του ιστοτόπου ή το όνομα της ομάδας συζητήσεων, καθώς και το username του ατόμου που έχει κάνει την ανάρτηση και δημοσίευση», είναι οι συστάσεις του.
Η Υπηρεσία της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος αποτελείται από πέντε τμήματα που συμπληρώνουν όλο το φάσμα προστασίας του χρήστη και ασφάλειας του Κυβερνοχώρου.
Πρόκειται για τα τμήματα: Διοικητικής Υποστήριξης και Διαχείρισης Πληροφοριών, Καινοτόμων Δράσεων και Στρατηγικής, Ασφάλειας Ηλεκτρονικών και Τηλεφωνικών Επικοινωνιών και Προστασίας Λογισμικού και Πνευματικών Δικαιωμάτων, Διαδικτυακής Προστασίας Ανηλίκων, Δίωξης Διαδικτυακών Οικονομικών Εγκλημάτων.
Και καθώς το έγκλημα στο διαδίκτυο είναι παντού και οι απειλές μπορεί να έρθουν από κάθε γωνιά του πλανήτη οι ελληνικές διωκτικές αρχές συνεργάζονται στενά με αντίστοιχες υπηρεσίες της ΕΕ αλλά και διεθνώς. «Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελλάδας συνεργάζεται στενά με άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς λαμβάνοντας υπόψη τον διεθνοποιημένο χαρακτήρα του κυβερνοεγκλήματος. Οι συνεργασίες είναι κρίσιμες για την αποτελεσματική καταπολέμηση των εγκλημάτων του κυβερνοχώρου», επισημαίνει ο κ. Αποστολίδης.