Η Voria.gr σας παραθέτει έναν αναλυτικό οδηγό για τις σημερινές εθνικές εκλογές με όλες τις χρηστικές πληροφορίες για τους ψηφοφόρους, τις εφορευτικές επιτροπές και τη μετάδοση των αποτελεσμάτων.
Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 7 το πρωί και οι κάλπες θα κλείσουν στις 7 το απόγευμα. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι Έλληνες πολίτες που έχουν γεννηθεί το έτος 2006 και πριν, είναι εγγεγραμμένοι σε εκλογικό κατάλογο δήμου της χώρας και δεν έχουν στερηθεί το δικαίωμα του εκλέγειν.
Μάθε πού ψηφίζεις το 2023
Ακριβής ενημέρωση για την περιοχή και το τμήμα όπου καλείται ο κάθε πολίτης να προσέλθει προκειμένου να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα, δίνεται και από την εφαρμογή «Μάθε που ψηφίζεις 2023» του Υπουργείου Εσωτερικών. Στην εφαρμογή αυτή, ο πολίτης συμπληρώνει με τα προσωπικά του στοιχεία τη φόρμα (επώνυμο, όνομα, όνομα πατέρα, όνομα μητέρας και ημερομηνία γέννησης) και έτσι μαθαίνει αυτομάτως σε ποιο σχολείο βρίσκεται το εκλογικό του τμήμα και την ακριβή διεύθυνσή του.
Μην επαναπαυτείτε και ελέγξτε από νωρίς το εκλογικό τμήμα, στο οποίο ψηφίζετε, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν αλλαγές ως προς το σχολικό συγκρότημα.
Τι πρέπει να έχετε μαζί
Οι ψηφοφόροι θα πρέπει να προσέρχονται με την ταυτότητά τους ενώπιον της εφορευτικής επιτροπής, η οποία θα τους δίνει τα ψηφοδέλτια, αφού επιβεβαιώσει τα στοιχεία τους. Μάλιστα, για πρώτη φορά σε εκλογές η αναγνώριση των ψηφοφόρων μπορεί να γίνει και με χρήση της ψηφιακής ταυτότητας από το ηλεκτρονικό πορτοφόλι του κινητού τους.
Εφόσον δεν υπάρχει ταυτότητα, η ταυτοπροσωπία μπορεί να γίνει με τη σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αρχής, το διαβατήριο, την άδεια οδήγησης ή το ατομικό βιβλιάριο υγείας όλων των ασφαλιστικών ταμείων. Σημειώνεται ότι τυχόν «κομμένα» δελτία αστυνομικής ταυτότητας είναι αποδεκτά. Το ίδιο ισχύει και για τα διαβατήρια, ακόμη και αν έχει λήξει η ισχύς τους.
Υπηρεσίες με διευρυμένο ωράριο
Για την εξυπηρέτηση των εκλογέων με διευρυμένο ωράριο θα λειτουργήσουν τόσο τα ΚΕΠ, όσο και συγκεκριμένες δημοτικές υπηρεσίες, Δημοτολόγια, Ληξιαρχεία κλπ, προκειμένου να χορηγούν στους ενδιαφερόμενους πιστοποιητικά ταυτοπροσωπίας, βεβαιώσεις παραλειφθέντων εκλογέων από τους εκλογικούς καταλόγους και ό,τι άλλο χρειάζεται για την απρόσκοπτη προσέλευσή τους στις κάλπες.
Οι σταυροί προτίμησης – Τι ισχύει για Μακεδονία και Θράκη
Κάθε εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ υποψηφίων, σημειώνοντας σταυρό παραπλεύρως του ονόματός τους στο ψηφοδέλτιο του συνδυασμού. Ο αριθμός των σταυρών που μπορεί να βάλει κάποιος στο ίδιο ψηφοδέλτιο έχει καθοριστεί ανάλογα με τις έδρες της κάθε περιφέρειας και συγκεκριμένα:
1) Στις εκλογικές περιφέρειες, όπου εκλέγονται από ένας (1) μέχρι και τρεις (3) βουλευτές, έναν (1) σταυρό (Κιλκίς, Χαλκιδική, Γρεβενά, Καστοριά, Φλώρινα, Δράμα, Ξάνθη, Ροδόπη)
2) Στις εκλογικές περιφέρειες, όπου εκλέγονται από τέσσερις (4) έως και επτά (7) βουλευτές, μέχρι δύο (2) σταυρούς (Ημαθία, Πέλλα, Πιερία, Σέρρες, Κοζάνη, Καβάλα, Έβρος)
3) Στις εκλογικές περιφέρειες, όπου εκλέγονται από οκτώ (8) έως και δώδεκα (12) βουλευτές, μέχρι τρεις (3) σταυρούς (Β’ Θεσσαλονίκης)
4) Στις εκλογικές περιφέρειες, όπου εκλέγονται περισσότεροι από δεκατρείς (13) βουλευτές, μέχρι τέσσερις (4) σταυρούς (Α’ Θεσσαλονίκης)
Ψηφοδέλτιο που φέρει περισσότερους από τους επιτρεπόμενους σταυρούς προτίμησης, είναι έγκυρο και προσμετράται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη κανένας σταυρός.
Ελεύθερη διέλευση από τα διόδια
Για τη διευκόλυνση της μετακίνησης όσων θελήσουν να πάνε στις ιδιαίτερες πατρίδες τους για να ψηφίσουν έχει αποφασιστεί η ελεύθερη διέλευση επιβατικών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών από τα διόδια σε όλους τους μεγάλους αυτοκινητοδρόμους της χώρας από σήμερα και μέχρι τις 8 το πρωί της Δευτέρας 22 Μαΐου.
Οι εφορευτικές επιτροπές – Τι προβλέπεται αν δεν προσέλθουν μέλη
Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης κληθεί ως μέλος εφορευτικής επιτροπής, η παρουσία είναι υποχρεωτική και σε περίπτωση μη προσέλευσης είναι πιθανή ακόμα και η βίαιη προσαγωγή του, καθώς πρόκειται για αδίκημα. Εάν κάποιο μέλος της εφορευτικής επιτροπής επικαλεστεί κώλυμα που δεν επιτρέπει την παρουσία του, οφείλει να είναι σε θέση να το αποδείξει, προσκομίζοντας χαρτί από δημόσιο νοσοκομείο, σε περίπτωση ασθένειας, βεβαίωση από τον εργοδότη του ότι τον απασχολούσε κατά την ημέρα των εκλογών ή έγκυρο δικαιολογητικό που να αποδεικνύει τον λόγο του κωλύματός του. Σε κάθε περίπτωση, η ενημέρωση του αντιπροσώπου της δικαστικής αρχής πρέπει να είναι έγκαιρη, ώστε να γίνει ομαλά η διαδικασία είτε με την αντικατάστασή του, είτε με την ανάθεσή των αρμοδιοτήτων του σε άλλα μέλη της επιτροπής.
Σε περίπτωση που ένα μέλος της επιτροπής δεν εμφανιστεί στην αρχή της διαδικασία και προσέλθει για να ψηφίσει, ο εκπρόσωπος της δικαστικής αρχής μπορεί να διατάξει να παραμείνει στο εκλογικό τμήμα για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.
Η μη προσέλευση έχει και ποινικές κυρώσεις, καθώς ο νόμος ορίζει ότι «μέλη εφορευτικών επιτροπών που αμελούν ή δείχνουν απείθεια στην έγκαιρη εκπλήρωση των καθηκόντων που τους επιβάλλονται από τις διατάξεις του παρόντος τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών μέχρι δύο χρόνια και με στέρηση των αξιωμάτων και θέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 63 του Ποινικού Κώδικα, από έξι μήνες μέχρι δύο χρόνια». Όπως ανέφερε στη Voria.gr ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Φινοκαλιώτης, οι περισσότεροι δικηγόροι που εκτελούν χρέη δικαστικού αντιπροσώπου δεν φτάνουν το θέμα στα άκρα. «Δεν υπάρχει δικηγόρος που θα του φέρει κάποιος χαρτί από γιατρό και θα τον κρατήσει», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ωστόσο, όπως επισήμανε, πριν από έναν μήνα καταδικάστηκαν σε 5 μήνες φυλάκιση δύο μέλη εφορευτικής επιτροπής που πήγαν στο εκλογικό κέντρο και αρνήθηκαν να παραμείνουν.
Πώς θα μεταδοθούν και πότε θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα
Η μεγάλη καινοτομία των φετινών βουλευτικών εκλογών είναι ότι τα αποτελέσματα θα μεταδοθούν από όλα τα εκλογικά τμήματα απευθείας στο υπουργείο Εσωτερικών, με χρήση των συσκευών ασφαλούς μετάδοσης αποτελεσμάτων (SRT), των τάμπλετ που έχουν διανεμηθεί στους δικαστικούς αντιπροσώπους. Παράλληλα, θα αποστέλλονται σε έντυπη μορφή τους δήμους και μέσω αυτών, με τη χρήση του Υποσυστήματος Μετάδοσης Εκλογικών Αποτελεσμάτων του Συστήματος Ηλεκτρονικής Διακίνησης Εγγράφων ΙΡΙΔΑ 2.0, στις περιφερειακές ενότητες, οι οποίες θα τα μεταδίδουν τηλεφωνικά στο υπουργείο.
Παρά τις αρχικές σκέψεις για κατάργηση και των δύο χειρόγραφων τηλεγραφημάτων που έστελναν οι δικαστικοί αντιπρόσωποι, ένα για τα κόμματα και ένα για τους υποψηφίους, για λόγους ασφαλείας θα διατηρηθεί και φέτος αυτό που αφορά τους συνδυασμούς.
Σε ό,τι αφορά τις ψήφους των κομμάτων, ο δικαστικός αντιπρόσωπος καταχωρίζει το αποτέλεσμα στο τριπλότυπο έντυπο μετάδοσης αποτελεσμάτων υπέρ συνδυασμών και στη συνέχεια στη συσκευή ασφαλούς μετάδοσης αποτελεσμάτων (SRT) και το μεταδίδει στο υπουργείο Εσωτερικών. Κατόπιν, παραδίδει στον εξουσιοδοτημένο υπάλληλο του δήμου το ένα αντίγραφο του εντύπου, ο οποίος με τη σειρά του το παραδίδει στο οικείο δημοτικό κατάστημα. Εκεί ο αρμόδιος υπάλληλος τα ψηφιοποιεί, τα εισάγει στο Υποσύστημα Μετάδοσης Εκλογικών Αποτελεσμάτων του Συστήματος Ηλεκτρονικής Διακίνησης Εγγράφων ΙΡΙΔΑ 2.0 και το αποστέλλει στην περιφερειακή ενότητα και στο υπουργείο Εσωτερικών. Το πρωτότυπο έντυπο παραδίδεται στο οικείο Πρωτοδικείο μέσα στον εκλογικό σάκο.
Αντίστοιχα για τους σταυρούς προτίμησης των υποψηφίων ο δικαστικός αντιπρόσωπος καταχωρίζει το αποτέλεσμα στο σχετικό έντυπο μετάδοσης αποτελεσμάτων και στη συνέχεια στη συσκευή ασφαλούς μετάδοσης αποτελεσμάτων (SRT) και το μεταδίδει στο υπουργείο Εσωτερικών. Το έντυπο μετάδοσης αποτελεσμάτων υπέρ υποψηφίων, παραδίδεται στο οικείο Πρωτοδικείο μέσα στον εκλογικό σάκο. Οι περιφέρειες ενημερώνονται για τα αποτελέσματα υπέρ υποψηφίων από το υπουργείο Εσωτερικών.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν ανακοινωθεί, περίπου στις 9 το βράδυ θα έχει γίνει η επεξεργασία στο 80% των αποτελεσμάτων, τουλάχιστον όσον αφορά τους συνδυασμούς, οπότε θα υπάρχουν σχετικά ασφαλή συμπεράσματα για τα τελικά ποσοστά των κομμάτων. Όσον αφορά τους σταυρούς που λαμβάνει κάθε υποψήφιος, η πρώτη εικόνα που θα πλησιάζει προς το τελικό αποτέλεσμα αναμένεται να διαμορφωθεί γύρω στα μεσάνυχτα.